Giá»i thiá»u
Mụ trong cÆĄ thá» con ngưá»i khĂŽng chá» lĂ má»t nguá»n nÄng lÆ°á»Łng dá»± trữ mĂ cĂČn ÄĂłng vai trĂČ quan trá»ng trong nhiá»u chức nÄng sinh há»c. CĂł nhiá»u loáșĄi mụ khĂĄc nhau trong cÆĄ thá», má»i loáșĄi cĂł vá» trĂ, cĂŽng dỄng vĂ áșŁnh hưá»ng Äáșżn sức khá»e khĂĄc nhau. BĂ i viáșżt nĂ y sáșœ phĂąn tĂch chi tiáșżt vá» cĂĄc loáșĄi mụ trong cÆĄ thá», vá» trĂ cá»§a chĂșng vĂ cĂŽng dỄng Äá»i vá»i sức khá»e con ngưá»i.
CĂĄc loáșĄi mụ trong cÆĄ thá»
Mụ thiáșżt yáșżu (Essential Fat)
VỠtrà và cÎng dỄng:
- Mụ thiáșżt yáșżu lĂ loáșĄi mụ cáș§n thiáșżt cho cĂĄc chức nÄng sinh há»c cÆĄ báșŁn cá»§a cÆĄ thá». NĂł giĂșp Äiá»u hĂČa nhiá»t Äá» cÆĄ thá», háș„p thỄ vitamin vĂ sáșŁn xuáș„t hormone sinh sáșŁn.
- Mụ thiáșżt yáșżu khĂŽng dá» tháș„y vĂ phĂąn bá» kháșŻp cÆĄ thá».
QuáșŁn lĂœ:
- Mụ thiáșżt yáșżu lĂ loáșĄi mụ “tá»t” vĂ khĂŽng nĂȘn giáșŁm bá»t. Äá»i vá»i nữ giá»i, tá»· lá» mụ thiáșżt yáșżu nĂȘn náș±m trong khoáșŁng 10-12%, trong khi Äá»i vá»i nam giá»i lĂ 2-4%.
Mụ nùu (Brown Fat)
VỠtrà và cÎng dỄng:
- Mụ nĂąu chá»§ yáșżu chá»u trĂĄch nhiá»m duy trĂŹ nhiá»t Äá» cÆĄ thá» báș±ng cĂĄch Äá»t chĂĄy nÄng lÆ°á»Łng. NĂł khĂŽng pháșŁi lĂ mụ dá»± trữ vĂ dá» dĂ ng bá» Äá»t chĂĄy, Äáș·c biá»t trong mĂŽi trưá»ng láșĄnh.
- Mụ nĂąu thưá»ng táșp trung á» vĂčng cá» vĂ vai.
QuáșŁn lĂœ:
- KhĂŽng cáș§n quáșŁn lĂœ mụ nĂąu ngoĂ i viá»c duy trĂŹ mức mụ thiáșżt yáșżu Äá» há» trợ sáșŁn xuáș„t mụ nĂąu.
Mụ tráșŻng (White Fat)
VỠtrà và cÎng dỄng:
- Mụ tráșŻng lĂ há» thá»ng dá»± trữ nÄng lÆ°á»Łng lá»n nháș„t cá»§a cÆĄ thá». NĂł sáșŁn xuáș„t hormone adiponectin giĂșp quáșŁn lĂœ insulin vĂ leptin giĂșp quáșŁn lĂœ cáșŁm giĂĄc ÄĂłi.
- Mụ tráșŻng cĂł thá» tĂch tỄ á» vĂčng ÄĂči, hĂŽng vĂ bỄng.
QuáșŁn lĂœ:
- QuĂĄ nhiá»u mụ tráșŻng cĂł thá» gĂąy khĂĄng insulin vĂ tÄng nguy cÆĄ tÄng cĂąn. Táșp luyá»n vĂ Än uá»ng hợp lĂœ cĂł thá» giĂșp giáșŁm mức mụ tráșŻng.
Mụ be (Beige Fat)
VỠtrà và cÎng dỄng:
- Mụ be ÄÆ°á»Łc táșĄo ra khi cÆĄ thá» tiáșżp xĂșc vá»i stress, dáș«n Äáșżn quĂĄ trĂŹnh “beiging” cá»§a mụ tráșŻng. Mụ be giĂșp chuyá»n hĂła mụ tráșŻng thĂ nh nÄng lÆ°á»Łng nhiá»t.
- Mụ be thưá»ng xuáș„t hiá»n khi cÆĄ thá» tiáșżp xĂșc vá»i nhiá»t Äá» láșĄnh hoáș·c táșp luyá»n cưá»ng Äá» cao.
QuáșŁn lĂœ:
- Táșp luyá»n cưá»ng Äá» cao vĂ duy trĂŹ mức stress hợp lĂœ cĂł thá» giĂșp tÄng mức mụ be, từ ÄĂł giĂșp giáșŁm mụ tráșŻng.
Mụ dưá»i da (Subcutaneous Fat)
VỠtrà và cÎng dỄng:
- Mụ dưá»i da náș±m ngay dưá»i da vĂ chiáșżm khoáșŁng 90% tá»ng lÆ°á»Łng mụ cÆĄ thá». NĂł ÄĂłng vai trĂČ như má»t lá»p Äá»m báșŁo vá» giữa cÆĄ vĂ da.
- Mụ dưá»i da thưá»ng tĂch tỄ á» vĂčng ÄĂči vĂ bỄng.
QuáșŁn lĂœ:
- GiáșŁm lÆ°á»Łng calo tiĂȘu thỄ vĂ táșp luyá»n Äá»u Äáș·n cĂł thá» giĂșp giáșŁm mụ dưá»i da. Äá»i vá»i cĂĄc vĂčng mụ cứng Äáș§u, cĂĄc phÆ°ÆĄng phĂĄp như hĂșt mụ cĂł thá» ÄÆ°á»Łc xem xĂ©t.
Mụ ná»i táșĄng (Visceral Fat)
VỠtrà và cÎng dỄng:
- Mụ ná»i táșĄng náș±m trong vĂčng bỄng, giữa cĂĄc cÆĄ quan ná»i táșĄng. NĂł cĂł thá» gĂąy ra khĂĄng insulin vĂ tÄng nguy cÆĄ máșŻc cĂĄc bá»nh như ung thư ÄáșĄi trá»±c trĂ ng, Äá»t quá»” vĂ Alzheimer.
- Mụ ná»i táșĄng thưá»ng tÄng theo tuá»i tĂĄc.
QuáșŁn lĂœ:
- CáșŁi thiá»n cháșż Äá» Än uá»ng vĂ táșp luyá»n cưá»ng Äá» cao cĂł thá» giĂșp giáșŁm mụ ná»i táșĄng. TÄng cưá»ng giáș„c ngá»§ cĆ©ng cĂł thá» mang láșĄi lợi Ăch trong viá»c Äá»t chĂĄy mụ.
Káșżt luáșn
Mụ trong cÆĄ thá» khĂŽng chá» lĂ má»t nguá»n nÄng lÆ°á»Łng dá»± trữ mĂ cĂČn ÄĂłng vai trĂČ quan trá»ng trong nhiá»u chức nÄng sinh há»c. Hiá»u rĂ” vá» cĂĄc loáșĄi mụ vĂ cĂĄch quáșŁn lĂœ chĂșng cĂł thá» giĂșp cáșŁi thiá»n sức khá»e tá»ng thá» vĂ giáșŁm nguy cÆĄ máșŻc cĂĄc bá»nh liĂȘn quan Äáșżn mụ. Äá» biáșżt thĂȘm chi tiáșżt, báșĄn cĂł thá» tham kháșŁo cĂĄc nguá»n tĂ i liá»u bĂȘn dưá»i ÄĂąy:
TĂ i liá»u tham kháșŁo
- British Heart Foundation – Fats Explained
- American Heart Association – Dietary Fats
- Dr. Daniel Durand – How to Manage Different Types of Body FAT
Hy vá»ng bĂ i viáșżt nĂ y sáșœ giĂșp báșĄn hiá»u rĂ” hÆĄn vá» cĂĄc loáșĄi mụ trong cÆĄ thá» vĂ cĂĄch quáșŁn lĂœ chĂșng Äá» duy trĂŹ sức khá»e tá»t.






