Giá»i thiá»u
- Suy tháșn lĂ má»t tĂŹnh tráșĄng y táșż nghiĂȘm trá»ng, áșŁnh hưá»ng Äáșżn kháșŁ nÄng lá»c cháș„t tháșŁi vĂ duy trĂŹ cĂąn báș±ng cháș„t lá»ng trong cÆĄ thá». Theo Tá» chức Y táșż Tháșż giá»i, suy tháșn máșĄn tĂnh (CKD) Äang gia tÄng trĂȘn toĂ n cáș§u, vá»i hĂ ng triá»u ngưá»i máșŻc pháșŁi. Má»t trong những thĂĄch thức lá»n nháș„t Äá»i vá»i những ngưá»i bá» suy tháșn lĂ duy trĂŹ cĂąn náș·ng khá»e máșĄnh. CĂąn náș·ng khĂŽng chá» áșŁnh hưá»ng Äáșżn sức khá»e tá»ng thá» mĂ cĂČn cĂł thá» tĂĄc Äá»ng Äáșżn tiáșżn triá»n cá»§a bá»nh tháșn.
- BĂ i viáșżt nĂ y sáșœ cung cáș„p những kiáșżn thức cáș§n thiáșżt vá» cĂĄch duy trĂŹ cĂąn náș·ng khá»e máșĄnh cho những ngưá»i bá» suy tháșn, bao gá»m cháșż Äá» Än uá»ng, hoáșĄt Äá»ng thá» cháș„t vĂ cĂĄc yáșżu tá» khĂĄc.
TáșĄi sao cĂąn náș·ng quan trá»ng Äá»i vá»i ngưá»i bá» suy tháșn?
CĂąn náș·ng cĂł vai trĂČ quan trá»ng trong viá»c quáșŁn lĂœ sức khá»e cá»§a ngưá»i bá» suy tháșn. Má»t sá» lĂœ do bao gá»m:
- TÄng nguy cÆĄ biáșżn chứng: Ngưá»i bá» suy tháșn thưá»ng cĂł nguy cÆĄ cao máșŻc cĂĄc bá»nh lĂœ Äi kĂšm như tiá»u ÄÆ°á»ng, huyáșżt ĂĄp cao vĂ bá»nh tim máșĄch. CĂąn náș·ng dư thừa cĂł thá» lĂ m tÄng nguy cÆĄ máșŻc cĂĄc biáșżn chứng nĂ y.
- TĂĄc Äá»ng Äáșżn chức nÄng tháșn: CĂąn náș·ng quĂĄ mức cĂł thá» lĂ m tÄng ĂĄp lá»±c lĂȘn tháșn, dáș«n Äáșżn tĂŹnh tráșĄng “hyperfiltration” (lá»c quĂĄ mức), gĂąy tá»n thÆ°ÆĄng cho cĂĄc bá» pháșn cá»§a tháșn.
- KhĂł khÄn trong Äiá»u trá»: Ngưá»i bĂ©o phĂŹ cĂł thá» gáș·p khĂł khÄn hÆĄn trong viá»c Äiá»u trá», bao gá»m cáșŁ viá»c thá»±c hiá»n cĂĄc thá»§ thuáșt y táșż như ghĂ©p tháșn.
Cháșż Äá» Än uá»ng lĂ nh máșĄnh
Kiá»m soĂĄt lÆ°á»Łng calo
Äá» duy trĂŹ cĂąn náș·ng khá»e máșĄnh, viá»c kiá»m soĂĄt lÆ°á»Łng calo lĂ ráș„t quan trá»ng. Ngưá»i bá» suy tháșn cáș§n pháșŁi tĂnh toĂĄn lÆ°á»Łng calo cáș§n thiáșżt dá»±a trĂȘn mức Äá» hoáșĄt Äá»ng vĂ tĂŹnh tráșĄng sức khá»e cá»§a há». Má»t sá» Äiá»m cáș§n lưu Ăœ:
- TĂnh toĂĄn nhu cáș§u calo: Nhu cáș§u calo hĂ ng ngĂ y cĂł thá» thay Äá»i tĂčy thuá»c vĂ o tuá»i, giá»i tĂnh, mức Äá» hoáșĄt Äá»ng vĂ tĂŹnh tráșĄng sức khá»e. Má»t chuyĂȘn gia dinh dÆ°á»Ąng cĂł thá» giĂșp xĂĄc Äá»nh lÆ°á»Łng calo cáș§n thiáșżt.
- Chá»n thá»±c pháș©m giĂ u dinh dÆ°á»Ąng: NĂȘn ưu tiĂȘn thá»±c pháș©m giĂ u dinh dÆ°á»Ąng nhưng Ăt calo, như rau xanh, trĂĄi cĂąy, ngĆ© cá»c nguyĂȘn háșĄt vĂ protein từ thá»±c váșt.
QuáșŁn lĂœ cháș„t ÄáșĄm
Cháș„t ÄáșĄm lĂ má»t pháș§n quan trá»ng trong cháșż Äá» Än uá»ng, nhưng ngưá»i bá» suy tháșn cáș§n pháșŁi quáșŁn lĂœ lÆ°á»Łng protein tiĂȘu thỄ:
- LÆ°á»Łng protein hợp lĂœ: Ngưá»i bá» suy tháșn thưá»ng cáș§n giáșŁm lÆ°á»Łng protein Äá» giáșŁm ĂĄp lá»±c lĂȘn tháșn. Tuy nhiĂȘn, cáș§n ÄáșŁm báșŁo ráș±ng há» váș«n nháșn Äá»§ protein Äá» duy trĂŹ sức khá»e.
- Chá»n nguá»n protein cháș„t lÆ°á»Łng: NĂȘn chá»n cĂĄc nguá»n protein cháș„t lÆ°á»Łng cao như thá»t náșĄc, cĂĄ, trứng vĂ cĂĄc sáșŁn pháș©m từ sữa Ăt bĂ©o.
Kiá»m soĂĄt natri, kali vĂ phospho
Ngưá»i bá» suy tháșn cáș§n pháșŁi kiá»m soĂĄt lÆ°á»Łng natri, kali vĂ phospho trong cháșż Äá» Än uá»ng:
- GiáșŁm natri: QuĂĄ nhiá»u natri cĂł thá» dáș«n Äáșżn giữ nưá»c vĂ tÄng huyáșżt ĂĄp. NĂȘn háșĄn cháșż thá»±c pháș©m cháșż biáșżn sáș”n vĂ thĂȘm muá»i vĂ o mĂłn Än.
- Kiá»m soĂĄt kali vĂ phospho: Cáș§n theo dĂ”i lÆ°á»Łng kali vĂ phospho trong cháșż Äá» Än uá»ng, vĂŹ tháșn khĂŽng thá» loáșĄi bá» chĂșng hiá»u quáșŁ. Thá»±c pháș©m như chuá»i, khoai tĂąy vĂ cĂĄc sáșŁn pháș©m từ sữa cáș§n ÄÆ°á»Łc tiĂȘu thỄ má»t cĂĄch cáș©n tháșn.
HoáșĄt Äá»ng thá» cháș„t
Lợi Ăch cá»§a táșp luyá»n
HoáșĄt Äá»ng thá» cháș„t cĂł nhiá»u lợi Ăch cho ngưá»i bá» suy tháșn, bao gá»m:
- CáșŁi thiá»n sức khá»e tim máșĄch: Táșp luyá»n giĂșp cáșŁi thiá»n lưu thĂŽng mĂĄu vĂ giáșŁm nguy cÆĄ bá»nh tim.
- Há» trợ kiá»m soĂĄt cĂąn náș·ng: Táșp thá» dỄc giĂșp Äá»t chĂĄy calo vĂ duy trĂŹ cĂąn náș·ng khá»e máșĄnh.
- TÄng cưá»ng sức máșĄnh cÆĄ báșŻp: Táșp luyá»n giĂșp duy trĂŹ vĂ phĂĄt triá»n cÆĄ báșŻp, Äiá»u nĂ y ráș„t quan trá»ng cho ngưá»i bá» suy tháșn.
Lá»i khuyĂȘn táșp luyá»n
- Táșp luyá»n Äá»u Äáș·n: NĂȘn táșp luyá»n Ăt nháș„t 150 phĂșt má»i tuáș§n vá»i cĂĄc bĂ i táșp vừa pháșŁi như Äi bá», bÆĄi lá»i hoáș·c ÄáșĄp xe.
- Tham kháșŁo Ăœ kiáșżn bĂĄc sÄ©: Trưá»c khi báșŻt Äáș§u báș„t kỳ chÆ°ÆĄng trĂŹnh táșp luyá»n nĂ o, ngưá»i bá»nh nĂȘn tham kháșŁo Ăœ kiáșżn bĂĄc sÄ© Äá» ÄáșŁm báșŁo an toĂ n.
CĂĄc yáșżu tá» khĂĄc
TĂąm lĂœ vĂ há» trợ xĂŁ há»i
TĂąm lĂœ vĂ há» trợ xĂŁ há»i cĆ©ng ÄĂłng vai trĂČ quan trá»ng trong viá»c duy trĂŹ cĂąn náș·ng khá»e máșĄnh:
- TĂąm lĂœ tĂch cá»±c: Giữ tĂąm lĂœ tĂch cá»±c cĂł thá» giĂșp ngưá»i bá»nh duy trĂŹ Äá»ng lá»±c trong viá»c Än uá»ng vĂ táșp luyá»n.
- Há» trợ từ gia ÄĂŹnh vĂ báșĄn bĂš: Sá»± há» trợ từ ngưá»i thĂąn cĂł thá» giĂșp ngưá»i bá»nh dá» dĂ ng hÆĄn trong viá»c thá»±c hiá»n cĂĄc thay Äá»i trong lá»i sá»ng.
Theo dĂ”i sức khá»e
- Kiá»m tra Äá»nh kỳ: Ngưá»i bá» suy tháșn nĂȘn thá»±c hiá»n cĂĄc kiá»m tra sức khá»e Äá»nh kỳ Äá» theo dĂ”i chức nÄng tháșn vĂ Äiá»u chá»nh cháșż Äá» Än uá»ng cĆ©ng như lá»i sá»ng náșżu cáș§n thiáșżt.
Káșżt luáșn
- Duy trĂŹ cĂąn náș·ng khá»e máșĄnh khi bá» suy tháșn lĂ má»t thĂĄch thức lá»n nhưng hoĂ n toĂ n kháșŁ thi. Báș±ng cĂĄch ĂĄp dỄng cháșż Äá» Än uá»ng hợp lĂœ, hoáșĄt Äá»ng thá» cháș„t Äá»u Äáș·n vĂ chĂș Ăœ Äáșżn cĂĄc yáșżu tá» tĂąm lĂœ, ngưá»i bá»nh cĂł thá» cáșŁi thiá»n sức khá»e tá»ng thá» vĂ giáșŁm nguy cÆĄ biáșżn chứng.
- HĂŁy luĂŽn tham kháșŁo Ăœ kiáșżn bĂĄc sÄ© vĂ chuyĂȘn gia dinh dÆ°á»Ąng Äá» cĂł káșż hoáșĄch phĂč hợp nháș„t cho tĂŹnh tráșĄng sức khá»e cá»§a báșĄn.
TĂ i liá»u tham kháșŁo
- Obesity and Kidney Disease: Hidden Consequences of the Epidemic – PMC.
- Impact of Obesity in Kidney Diseases – PMC.
- Nutrition and Kidney Disease, Stages 1-5 (Not on Dialysis) | National Kidney Foundation.
- Overweight and Obesity | National Kidney Foundation.
- Physical Activity and Kidney Health | American Kidney Fund.
- Healthy Eating for Adults with Chronic Kidney Disease – NIDDK.






