Giá»i thiá»u
Cháșż Äá» Än Äá»a Trung HáșŁi (Mediterranean Diet) ÄĂŁ ÄÆ°á»Łc cĂŽng nháșn rá»ng rĂŁi lĂ má»t trong những cháșż Äá» Än uá»ng lĂ nh máșĄnh nháș„t trĂȘn tháșż giá»i. NĂł khĂŽng chá» giĂșp cáșŁi thiá»n sức khá»e tim máșĄch mĂ cĂČn há» trợ giáșŁm cĂąn vĂ duy trĂŹ cĂąn náș·ng lĂœ tưá»ng. BĂ i viáșżt nĂ y sáșœ phĂąn tĂch chi tiáșżt vá» cháșż Äá» Än Äá»a Trung HáșŁi, cĂĄch nĂł há» trợ giáșŁm cĂąn vĂ cĂĄc nghiĂȘn cứu khoa há»c liĂȘn quan.
Cháșż Äá» Än Äá»a Trung HáșŁi lĂ gĂŹ?
Cháșż Äá» Än Äá»a Trung HáșŁi dá»±a trĂȘn cĂĄc thá»±c pháș©m truyá»n thá»ng cá»§a cĂĄc quá»c gia ven biá»n Äá»a Trung HáșŁi như Hy LáșĄp, Ă, vĂ TĂąy Ban Nha. Cháșż Äá» Än nĂ y táșp trung vĂ o viá»c tiĂȘu thỄ nhiá»u thá»±c pháș©m cĂł nguá»n gá»c thá»±c váșt vĂ cháș„t bĂ©o lĂ nh máșĄnh. CĂĄc thĂ nh pháș§n chĂnh bao gá»m:
- Rau cá»§ vĂ trĂĄi cĂąy
- NgĆ© cá»c nguyĂȘn háșĄt
- CĂĄc loáșĄi Äáșu vĂ háșĄt
- Dáș§u ĂŽ liu nguyĂȘn cháș„t (EVOO)
- CĂĄ vĂ háșŁi sáșŁn
- Sữa vĂ cĂĄc sáșŁn pháș©m từ sữa (tiĂȘu thỄ á» mức Äá» vừa pháșŁi)
- Thá»t gia cáș§m vĂ trứng (tiĂȘu thỄ á» mức Äá» vừa pháșŁi)
- RÆ°á»Łu vang Äá» (tiĂȘu thỄ á» mức Äá» vừa pháșŁi)
Cháșż Äá» Än nĂ y háșĄn cháșż tiĂȘu thỄ thá»t Äá», thá»±c pháș©m cháșż biáșżn sáș”n, vĂ ÄÆ°á»ng tinh luyá»n.
Lợi Ăch cá»§a cháșż Äá» Än Äá»a Trung HáșŁi trong giáșŁm cĂąn
GiáșŁm cĂąn hiá»u quáșŁ
Nhiá»u nghiĂȘn cứu ÄĂŁ chá» ra ráș±ng cháșż Äá» Än Äá»a Trung HáșŁi cĂł thá» giĂșp giáșŁm cĂąn hiá»u quáșŁ hÆĄn so vá»i cĂĄc cháșż Äá» Än Ăt cháș„t bĂ©o. Má»t nghiĂȘn cứu ÄĂŁ cho tháș„y ráș±ng những ngưá»i theo cháșż Äá» Än Äá»a Trung HáșŁi giáșŁm trung bĂŹnh 8.7% trá»ng lÆ°á»Łng cÆĄ thá» sau 12 thĂĄng. Cháșż Äá» Än nĂ y giĂșp kiá»m soĂĄt cĂąn náș·ng báș±ng cĂĄch cung cáș„p cĂĄc thá»±c pháș©m giĂ u dinh dÆ°á»Ąng vĂ cháș„t xÆĄ, giĂșp cáșŁm giĂĄc no lĂąu hÆĄn vĂ giáșŁm cáșŁm giĂĄc thĂšm Än.
CáșŁi thiá»n sức khá»e tim máșĄch
Cháșż Äá» Än Äá»a Trung HáșŁi ÄĂŁ ÄÆ°á»Łc chứng minh lĂ giáșŁm nguy cÆĄ máșŻc cĂĄc bá»nh tim máșĄch. Má»t nghiĂȘn cứu so sĂĄnh giữa cháșż Äá» Än Äá»a Trung HáșŁi vĂ cháșż Äá» Än Ăt cháș„t bĂ©o cho tháș„y cháșż Äá» Än Äá»a Trung HáșŁi hiá»u quáșŁ hÆĄn trong viá»c lĂ m cháșm quĂĄ trĂŹnh tĂch tỄ máșŁng bĂĄm trong Äá»ng máșĄch, má»t yáșżu tá» nguy cÆĄ chĂnh cá»§a bá»nh tim máșĄch.
á»n Äá»nh ÄÆ°á»ng huyáșżt
Cháșż Äá» Än Äá»a Trung HáșŁi cĆ©ng giĂșp á»n Äá»nh mức ÄÆ°á»ng huyáșżt vĂ giáșŁm nguy cÆĄ máșŻc bá»nh tiá»u ÄÆ°á»ng loáșĄi 2. CĂĄc nghiĂȘn cứu ÄĂŁ chá» ra ráș±ng cháșż Äá» Än nĂ y cĂł thá» giáșŁm mức ÄÆ°á»ng huyáșżt lĂșc ÄĂłi vĂ cáșŁi thiá»n mức hemoglobin A1C, má»t chá» sá» Äo lưá»ng mức ÄÆ°á»ng huyáșżt trong thá»i gian dĂ i.
BáșŁo vá» chức nÄng nĂŁo
Cháșż Äá» Än Äá»a Trung HáșŁi cĂł thá» giĂșp báșŁo vá» chức nÄng nĂŁo vĂ ngÄn ngừa suy giáșŁm nháșn thức khi vá» giĂ . Má»t nghiĂȘn cứu ÄĂŁ tĂŹm tháș„y má»i liĂȘn há» giữa viá»c tuĂąn thá»§ cháșż Äá» Än Äá»a Trung HáșŁi vĂ cáșŁi thiá»n trĂ nhá», cĆ©ng như giáșŁm cĂĄc yáșżu tá» nguy cÆĄ cá»§a bá»nh Alzheimer.
CĂĄc nghiĂȘn cứu khoa há»c liĂȘn quan
NghiĂȘn cứu vá» giáșŁm cĂąn
Má»t nghiĂȘn cứu ÄÆ°á»Łc cĂŽng bá» trĂȘn táșĄp chĂ Nutrients ÄĂŁ so sĂĄnh hiá»u quáșŁ cá»§a cháșż Äá» Än Äá»a Trung HáșŁi vá»i cĂĄc cháșż Äá» Än khĂĄc như Atkins, Ornish, GI, DASH, vĂ Paleo. Káșżt quáșŁ cho tháș„y cháșż Äá» Än Äá»a Trung HáșŁi linh hoáșĄt hÆĄn vĂ Ăt háșĄn cháșż hÆĄn trong viá»c ÄáșĄt ÄÆ°á»Łc káșżt quáșŁ giáșŁm cĂąn mong muá»n.
NghiĂȘn cứu vá» sức khá»e tim máșĄch
NghiĂȘn cứu cá»§a Jimenez-Torres vĂ cá»ng sá»± (2021) ÄĂŁ so sĂĄnh tĂĄc Äá»ng cá»§a cháșż Äá» Än Äá»a Trung HáșŁi vá»i cháșż Äá» Än Ăt cháș„t bĂ©o vĂ káșżt luáșn ráș±ng cháșż Äá» Än Äá»a Trung HáșŁi hiá»u quáșŁ hÆĄn trong viá»c lĂ m cháșm quĂĄ trĂŹnh tĂch tỄ máșŁng bĂĄm trong Äá»ng máșĄch.
NghiĂȘn cứu vá» á»n Äá»nh ÄÆ°á»ng huyáșżt
NghiĂȘn cứu cá»§a MartĂn-PelĂĄez vĂ cá»ng sá»± (2020) ÄĂŁ chá» ra ráș±ng cháșż Äá» Än Äá»a Trung HáșŁi cĂł thá» giĂșp giáșŁm mức ÄÆ°á»ng huyáșżt lĂșc ÄĂłi vĂ cáșŁi thiá»n mức hemoglobin A1C.
NghiĂȘn cứu vá» chức nÄng nĂŁo
NghiĂȘn cứu cá»§a Ballarini vĂ cá»ng sá»± (2021) ÄĂŁ tĂŹm tháș„y má»i liĂȘn há» giữa viá»c tuĂąn thá»§ cháșż Äá» Än Äá»a Trung HáșŁi vĂ cáșŁi thiá»n trĂ nhá», cĆ©ng như giáșŁm cĂĄc yáșżu tá» nguy cÆĄ cá»§a bá»nh Alzheimer.
Káșżt luáșn
Cháșż Äá» Än Äá»a Trung HáșŁi khĂŽng chá» lĂ má»t cháșż Äá» Än uá»ng lĂ nh máșĄnh mĂ cĂČn lĂ má»t lá»i sá»ng giĂșp cáșŁi thiá»n sức khá»e tá»ng thá» vĂ há» trợ giáșŁm cĂąn hiá»u quáșŁ. Vá»i nhiá»u nghiĂȘn cứu khoa há»c chứng minh lợi Ăch cá»§a nĂł, cháșż Äá» Än Äá»a Trung HáșŁi lĂ má»t lá»±a chá»n tuyá»t vá»i cho những ai muá»n duy trĂŹ cĂąn náș·ng lĂœ tưá»ng vĂ cáșŁi thiá»n sức khá»e.






