Trong bĂ i viáșżt nĂ y, chĂșng tĂŽi sáșœ cung cáș„p hưá»ng dáș«n toĂ n diá»n vá» táș„t cáșŁ cĂĄc khĂa cáșĄnh cá»§a dinh dÆ°á»Ąng thá» thao, bao gá»m lá»i khuyĂȘn cÆĄ báșŁn, thĂŽng tin vá» cĂĄc loáșĄi thá»±c pháș©m bá» sung vĂ má»t sá» quan niá»m sai láș§m phá» biáșżn.
Dinh dÆ°á»Ąng thá» thao lĂ khoa há»c nghiĂȘn cứu và ứng dỄng cĂĄch sá» dỄng dinh dÆ°á»Ąng Äá» há» trợ cho táș„t cáșŁ cĂĄc lÄ©nh vá»±c hoáșĄt Äá»ng thá» thao.
Äiá»u nĂ y bao gá»m cung cáș„p sá»± giĂĄo dỄc vá» cĂĄc loáșĄi thá»±c pháș©m, cháș„t dinh dÆ°á»Ąng, hydrat hĂła vĂ cháș„t bá» sung Äá» giĂșp báșĄn thĂ nh cĂŽng trong mĂŽn thá» thao cá»§a mĂŹnh.
Má»t yáșżu tá» quan trá»ng giĂșp phĂąn biá»t dinh dÆ°á»Ąng thá» thao vá»i dinh dÆ°á»Ąng chung lĂ cĂĄc váșn Äá»ng viĂȘn cĂł thá» cáș§n lÆ°á»Łng cháș„t dinh dÆ°á»Ąng khĂĄc vá»i những ngưá»i bĂŹnh thưá»ng (khĂŽng pháșŁi lĂ váșn Äá»ng viĂȘn).
Dinh dÆ°á»Ąng thá» thao khi ÄÆ°á»Łc káșżt hợp vá»i viá»c táșp luyá»n thá» thao, cĂł thá» cáșŁi thiá»n ÄĂĄng ká» thĂ nh tĂch cá»§a má»t váșn Äá»ng viĂȘn.
Tư váș„n dinh dÆ°á»Ąng thá» thao cÆĄ báșŁn
Khi nĂłi Äáșżn dinh dÆ°á»Ąng thá» thao, cĂĄc khuyáșżn nghá» sáșœ ÄÆ°á»Łc cĂĄ nhĂąn hĂła á» mức cao dá»±a trĂȘn má»t sá» yáșżu tá», bao gá»m mĂŽn thá» thao, vá» trĂ chÆĄi mĂŽn thá» thao ÄĂł, kinh nghiá»m táșp luyá»n vĂ tĂŹnh tráșĄng trong/ngoĂ i mĂča giáșŁi cá»§a báșĄn.
Tuy nhiĂȘn, pháș§n lá»n lá»i khuyĂȘn vá» dinh dÆ°á»Ąng thá» thao ÄÆ°á»Łc ĂĄp dỄng cho háș§u háșżt cĂĄc váșn Äá»ng viĂȘn, báș„t ká» mĂŽn thá» thao cá»§a há» lĂ gĂŹ.
Äá» há» trợ táșp luyá»n hoáș·c thi Äáș„u cưá»ng Äá» cao, báșĄn sáșœ muá»n táșp trung vĂ o viá»c tiĂȘu thỄ nhiá»u loáșĄi thá»±c pháș©m giĂ u cháș„t dinh dÆ°á»Ąng từ nÄm nhĂłm thá»±c pháș©m cÆĄ báșŁn:
- trĂĄi cĂąy
- rau quáșŁ
- cĂĄc loáșĄi Äáșu háșĄt
- cĂĄc loáșĄi protein náșĄc
- sữa Ăt cháș„t bĂ©o hoáș·c sữa thay tháșż
NĂłi chung, cĂĄc loáșĄi thá»±c pháș©m báșĄn chá»n nĂȘn ÄÆ°á»Łc cháșż biáșżn á» mức tá»i thiá»u Äá» tá»i Äa hĂła giĂĄ trá» dinh dÆ°á»Ąng cá»§a chĂșng. BáșĄn cĆ©ng nĂȘn giáșŁm thiá»u cháș„t báșŁo quáșŁn bá» sung vĂ trĂĄnh quĂĄ nhiá»u natri trong cĂĄc loáșĄi thá»±c pháș©m báșĄn Än vĂ o.
ÄĂŽi khi báșĄn cĂł thá» tiĂȘu thỄ thá»±c pháș©m tiá»n lợi ÄĂŁ cháșż biáșżn sáș”n. Chá» cáș§n ÄáșŁm báșŁo ráș±ng cĂĄc cháș„t dinh dÆ°á»Ąng Äa lÆ°á»Łng phĂč hợp vá»i mỄc tiĂȘu cá»§a báșĄn.
Dưá»i ÄĂąy lĂ những Äiá»u chĂnh cáș§n táșp trung khi xĂąy dá»±ng káșż hoáșĄch Än uá»ng hiá»u quáșŁ cao:
- Bao gá»m nhiá»u loáșĄi trĂĄi cĂąy vĂ rau quáșŁ cung cáș„p cĂĄc vitamin, khoĂĄng cháș„t vĂ cháș„t dinh dÆ°á»Ąng quan trá»ng.
- ÆŻu tiĂȘn ngĆ© cá»c nguyĂȘn háșĄt hÆĄn lĂ ngĆ© cá»c tinh cháșż, Ăt nháș„t má»t ná»a sá» ngĆ© cá»c báșĄn Än nĂȘn lĂ nguyĂȘn háșĄt.
- Bao gá»m nhiá»u loáșĄi protein náșĄc như thá»t gĂ , thá»t lợn, cĂĄ, gĂ tĂąy, trứng, cĂĄc sáșŁn pháș©m từ Äáșu nĂ nh vĂ cĂĄc loáșĄi thá»±c pháș©m thá»t thay tháșż.
- TÄng lÆ°á»Łng tiĂȘu thỄ sữa Ăt cháș„t bĂ©o hoáș·c cĂĄc sáșŁn pháș©m thay tháșż từ sữa.
- Sá» dỄng cĂĄc loáșĄi dáș§u như dáș§u ĂŽ liu thay vĂŹ bÆĄ vĂ bÆĄ thá»±c váșt Äá» tÄng lÆ°á»Łng cháș„t bĂ©o lĂ nh máșĄnh.
- Thưá»ng xuyĂȘn ÄÆ°a cĂĄc loáșĄi cĂĄ bĂ©o ÄĂĄnh báșŻt tá»± nhiĂȘn như cĂĄ há»i vĂ o cháșż Äá» Än uá»ng cá»§a báșĄn Äá» ÄáșŁm báșŁo lÆ°á»Łng omega-3 tá»t, náșżu báșĄn khĂŽng Än cĂĄ, hĂŁy tĂŹm kiáșżm cĂĄc loáșĄi omega-3 cĂł nguá»n gá»c thá»±c váșt như háșĄt chia vĂ quáșŁ Ăłc chĂł.
- Táșp trung vĂ o cĂĄc loáșĄi thá»±c pháș©m giĂ u kali, cháș„t xÆĄ, canxi vĂ vitamin D, vĂŹ những cháș„t dinh dÆ°á»Ąng nĂ y cĂł xu hưá»ng thiáșżu trong cháșż Äá» Än uá»ng truyá»n thá»ng.
- Báș±ng cĂĄch báșŻt Äáș§u vá»i những nguyĂȘn táșŻc Än uá»ng cÆĄ báșŁn nĂ y, báșĄn sáșœ tiáșżp tỄc xĂąy dá»±ng má»t cháșż Äá» Än uá»ng hiá»u quáșŁ cao vĂ há» trợ quĂĄ trĂŹnh luyá»n táșp cá»§a báșĄn thĂŽng qua dinh dÆ°á»Ąng.
Những Äiá»u cáș§n biáșżt vá» cháș„t dinh dÆ°á»Ąng Äa lÆ°á»Łng
CĂĄc cháș„t dinh dÆ°á»Ąng Äa lÆ°á»Łng – cháș„t ÄÆ°á»ng, cháș„t ÄáșĄm vĂ cháș„t bĂ©o – lĂ những thĂ nh pháș§n quan trá»ng cá»§a thá»±c pháș©m cung cáș„p cho cÆĄ thá» báșĄn những gĂŹ nĂł cáș§n Äá» phĂĄt triá»n. Äiá»u Äáș·c biá»t quan trá»ng lĂ tiĂȘu thỄ cĂąn báș±ng cĂĄc cháș„t dinh dÆ°á»Ąng Äa lÆ°á»Łng khi Än Äá» há» trợ quĂĄ trĂŹnh luyá»n táșp hiá»u suáș„t cao.
Cháș„t ÄáșĄm
Hay cĂČn gá»i lĂ protein, ÄÆ°á»Łc táșĄo thĂ nh từ cĂĄc axit amin riĂȘng láș», ÄĂłng vai trĂČ lĂ khá»i xĂąy dá»±ng cá»§a cÆĄ thá» báșĄn. ChĂșng giĂșp xĂąy dá»±ng má»i thứ từ cÆĄ Äáșżn da, xÆ°ÆĄng vĂ rÄng.
ChĂșng thưá»ng cĂł nguá»n gá»c từ Äá»ng váșt, nhưng má»t sá» thá»±c pháș©m từ thá»±c váșt cĆ©ng cung cáș„p protein. Tá»t nháș„t lĂ báșĄn nĂȘn chá»n cĂĄc loáșĄi protein náșĄc hÆĄn trong háș§u háșżt cĂĄc trưá»ng hợp
Nguá»n cháș„t ÄáșĄm náșĄc bao gá»m:
- ức gĂ
- gĂ tĂąy náșĄc
- thá»t lợn hoáș·c thá»t bĂČ náșĄc
- cĂĄ
- Äáșu phỄ vĂ cĂĄc sáșŁn pháș©m thay tháșż thá»t giĂ u protein khĂĄc
- má»t sá» loáșĄi ngĆ© cá»c, cháșłng háșĄn như quinoa
- cĂąy há» Äáșu
- phĂŽ mai Ăt bĂ©o vĂ phĂŽ mai
- trứng vĂ lĂČng tráșŻng trứng
Protein Äáș·c biá»t quan trá»ng Äá» xĂąy dá»±ng khá»i lÆ°á»Łng cÆĄ báșŻp vĂ giĂșp báșĄn phỄc há»i sau khi táșp luyá»n. Äiá»u nĂ y lĂ do vai trĂČ cá»§a nĂł trong viá»c thĂșc Äáș©y quĂĄ trĂŹnh tá»ng hợp protein cÆĄ báșŻp, quĂĄ trĂŹnh xĂąy dá»±ng cÆĄ báșŻp má»i.
Khuyáșżn nghá» chung vá» lÆ°á»Łng protein náșĄp vĂ o Äá» há» trợ khá»i lÆ°á»Łng cÆĄ náșĄc vĂ thĂ nh tĂch thá» thao lĂ khoáșŁng 1,4â2,0 g má»i kilĂŽgam (kg) trá»ng lÆ°á»Łng cÆĄ thá» má»i ngĂ y.
Cháș„t ÄÆ°á»ng
Cháș„t ÄÆ°á»ng lĂ nguá»n nÄng lÆ°á»Łng ưa thĂch cá»§a cÆĄ thá» báșĄn. ChĂșng thĂșc Äáș©y cĂĄc chức nÄng hĂ ng ngĂ y cá»§a báșĄn, từ táșp thá» dỄc Äáșżn thá», suy nghÄ© vĂ Än uá»ng.
BáșĄn sáșœ muá»n táșp trung vĂ o viá»c nháșn ÄÆ°á»Łc Ăt nháș„t má»t ná»a lÆ°á»Łng cháș„t ÄÆ°á»ng hĂ ng ngĂ y từ cĂĄc nguá»n giĂ u cháș„t xÆĄ, cháșłng háșĄn như:
- gáșĄo lức
- bĂĄnh mĂŹ nguyĂȘn háșĄt
- cĂąy há» Äáșu
- diĂȘm máșĄch
- khoai lang
- mĂŹ á»ng nguyĂȘn cháș„t
- yáșżn máșĄch
- ngĆ© cá»c Ăt ÄÆ°á»ng
- bĂĄnh gáșĄo
- hoa quáșŁ
- cĂĄc loáșĄi rau khĂŽng chứa tinh bá»t như bĂŽng cáșŁi xanh, cáșŁi bruxen, Äáșu xanh, cĂ rá»t vĂ dưa chuá»t
Ná»a cĂČn láșĄi cĂł thá» Äáșżn từ cĂĄc loáșĄi tinh bá»t ÄÆĄn giáșŁn hÆĄn như gáșĄo tráșŻng, khoai tĂąy tráșŻng, mĂŹ á»ng, vĂ thá»nh thoáșŁng lĂ Äá» ngá»t vĂ mĂłn trĂĄng miá»ng.
Cháș„t ÄÆ°á»ng ÄÆĄn giáșŁn ÄÆ°á»Łc tiĂȘu thỄ tá»t nháș„t trong cĂĄc buá»i táșp luyá»n Äá» bá» sung hoáș·c bá» sung lÆ°á»Łng dá»± trữ glycogen – dáșĄng cháș„t ÄÆ°á»ng ÄÆ°á»Łc lưu trữ trong cÆĄ thá» báșĄn.
Sá» gam cháș„t ÄÆ°á»ng báșĄn nĂȘn tiĂȘu thỄ hĂ ng ngĂ y cĂł thá» khĂĄc nhau ráș„t nhiá»u tĂčy thuá»c vĂ o mĂŽn thá» thao cá»§a báșĄn vĂ pháș§n nĂ o cá»§a mĂča báșĄn Äang tham gia.
VĂ dỄ, má»t váșn Äá»ng viĂȘn cháșĄy siĂȘu viá»t dĂŁ sáșœ cáș§n má»t lÆ°á»Łng cháș„t ÄÆ°á»ng khĂĄc ráș„t nhiá»u so vá»i má»t váșn Äá»ng viĂȘn cá» táșĄ Olympic.
NĂłi chung, cháș„t ÄÆ°á»ng nĂȘn chiáșżm 45â65% tá»ng lÆ°á»Łng calo cá»§a báșĄn. VĂ dỄ: náșżu báșĄn tiĂȘu thỄ 2.500 calo má»i ngĂ y, thĂŹ Äiá»u nĂ y sáșœ tÆ°ÆĄng ÄÆ°ÆĄng vá»i 280â405 g cháș„t ÄÆ°á»ng má»i ngĂ y.
Từ ÄĂąy, báșĄn cĂł thá» Äiá»u chá»nh lÆ°á»Łng cháș„t ÄÆ°á»ng náșĄp vĂ o Äá» ÄĂĄp ứng nhu cáș§u nÄng lÆ°á»Łng cho mĂŽn thá» thao cá»§a báșĄn hoáș·c má»t buá»i táșp nháș„t Äá»nh.
Cháș„t bĂ©o
Äá»i vá»i háș§u háșżt má»i ngưá»i, cháș„t bĂ©o lĂ nguá»n nÄng lÆ°á»Łng phỄ hoáș·c há» trợ cá»§a cÆĄ thá». Trong má»t sá» trưá»ng hợp chá»n lá»c, cháșłng háșĄn như á» cĂĄc váșn Äá»ng viĂȘn thĂch nghi vá»i keto, cháș„t bĂ©o sáșœ cung cáș„p má»t pháș§n lá»n hÆĄn so vá»i bĂŹnh thưá»ng trong nhu cáș§u nÄng lÆ°á»Łng hĂ ng ngĂ y.
Cháș„t bĂ©o khĂĄc biá»t vĂŹ chĂșng cung cáș„p 9 calo má»i gam, trong khi cháș„t ÄáșĄm vĂ cháș„t ÄÆ°á»ng chá» cung cáș„p 4 calo má»i gam.
NgoĂ i viá»c cung cáș„p nÄng lÆ°á»Łng, cháș„t bĂ©o cĂČn há» trợ sáșŁn xuáș„t hormone, ÄĂłng vai trĂČ lĂ thĂ nh pháș§n cáș„u trĂșc cá»§a mĂ ng táșż bĂ o vĂ táșĄo Äiá»u kiá»n thuáșn lợi cho quĂĄ trĂŹnh trao Äá»i cháș„t, cĂčng cĂĄc chức nÄng khĂĄc.
Cháș„t bĂ©o cung cáș„p má»t nguá»n calo quĂœ giĂĄ, giĂșp há» trợ cĂĄc hormone liĂȘn quan Äáșżn thá» thao vĂ cĂł thá» giĂșp thĂșc Äáș©y quĂĄ trĂŹnh phỄc há»i sau khi táșp thá» dỄc.
Äáș·c biá»t, axit bĂ©o omega-3 cĂł Äáș·c tĂnh chá»ng viĂȘm ÄĂŁ ÄÆ°á»Łc chứng minh lĂ giĂșp cĂĄc váșn Äá»ng viĂȘn phỄc há»i sau quĂĄ trĂŹnh luyá»n táșp cưá»ng Äá» cao.
NĂłi chung, báșĄn sáșœ muá»n táșp trung vĂ o viá»c tiĂȘu thỄ cháș„t bĂ©o từ cĂĄc nguá»n tÄng cưá»ng sức khá»e như:
- dáș§u ĂŽ liu
- trĂĄi bÆĄ
- háșĄt (hưá»ng dÆ°ÆĄng, háșĄt chia, cĂąy gai dáș§u, háșĄt lanh)
- cĂĄc loáșĄi háșĄt vĂ bÆĄ háșĄt
- cå béo
- trứng nguyĂȘn quáșŁ
Sau cháș„t ÄáșĄm vĂ cháș„t ÄÆ°á»ng, cháș„t bĂ©o sáșœ chiáșżm pháș§n cĂČn láșĄi trong lÆ°á»Łng calo trong cháșż Äá» Än uá»ng cá»§a báșĄn. Äiá»u nĂ y thưá»ng tÆ°ÆĄng ÄÆ°ÆĄng vá»i 20â35% tá»ng lÆ°á»Łng calo cá»§a báșĄn.
CĂąn nháșŻc vá» bữa Än vĂ thá»i Äiá»m Än.
Má»t yáșżu tá» ÄĂĄng chĂș Ăœ khĂĄc cáș§n xem xĂ©t khi tá»i ưu hĂła cháșż Äá» dinh dÆ°á»Ąng thá» thao cá»§a báșĄn lĂ thá»i Äiá»m â khi báșĄn Än má»t bữa Än hoáș·c má»t cháș„t dinh dÆ°á»Ąng cỄ thá» liĂȘn quan Äáșżn thá»i Äiá»m báșĄn táșp luyá»n hoáș·c thi Äáș„u.
Thá»i gian cĂĄc bữa Än cá»§a báșĄn xung quanh viá»c táșp luyá»n hoáș·c thi Äáș„u cĂł thá» há» trợ tÄng cưá»ng phỄc há»i vĂ sá»a chữa mĂŽ, tÄng cưá»ng xĂąy dá»±ng cÆĄ báșŻp vĂ cáșŁi thiá»n tĂąm tráșĄng cá»§a báșĄn sau khi táșp thá» dỄc cưá»ng Äá» cao.
Äá» tá»i ưu hĂła tá»t nháș„t quĂĄ trĂŹnh tá»ng hợp protein cho cÆĄ báșŻp, Hiá»p há»i Dinh dÆ°á»Ąng Thá» thao Quá»c táșż (ISSN) khuyĂȘn báșĄn nĂȘn Än má»t bữa Än chứa 20â40 g cháș„t ÄáșĄm cứ sau 3â4 giá» trong ngĂ y.
Äiá»u Äáș·c biá»t quan trá»ng lĂ tiĂȘu thỄ cháș„t ÄáșĄm trong vĂČng 2 giá» sau má»t buá»i táșp luyá»n cưá»ng Äá» cao, vĂŹ quĂĄ trĂŹnh tá»ng hợp cháș„t ÄáșĄm tÄng cao trong thá»i gian nĂ y.
BáșĄn cĆ©ng sáșœ cáș§n bá» sung cháș„t ÄÆ°á»ng sau khi táșp thá» dỄc cưá»ng Äá» cao. CĂąn nháșŻc tiĂȘu thỄ 30â60 g nguá»n cháș„t ÄÆ°á»ng ÄÆĄn giáșŁn trong vĂČng 30 phĂșt sau khi táșp thá» dỄc.
Äá»i vá»i má»t sá» váșn Äá»ng viĂȘn sức bá»n hoĂ n thĂ nh cĂĄc buá»i táșp luyá»n hoáș·c thi Äáș„u kĂ©o dĂ i hÆĄn 60 phĂșt, ISSN khuyáșżn nghá» TiĂȘu thỄ 30â60 g cháș„t ÄÆ°á»ng má»i giá» trong buá»i táșp Äá» tá»i Äa hĂła mức nÄng lÆ°á»Łng.
Nhưng náșżu quĂĄ trĂŹnh táșp luyá»n cưá»ng Äá» cao cá»§a báșĄn kĂ©o dĂ i dưá»i 1 giá», báșĄn cĂł thá» Äợi cho Äáșżn khi buá»i táșp káșżt thĂșc Äá» bá» sung lÆ°á»Łng cháș„t ÄÆ°á»ng cá»§a mĂŹnh.
Nhu cáș§u hydrat hĂła
TĂŹnh tráșĄng hydrat hĂła lĂ má»t lÄ©nh vá»±c quan trá»ng cá»§a dinh dÆ°á»Ąng thá» thao cĂł thá» táșĄo ra sá»± khĂĄc biá»t trong hiá»u suáș„t.
Khi báșĄn táșp thá» dỄc, báșĄn sáșœ máș„t cháș„t lá»ng vĂ cháș„t Äiá»n giáșŁi dưá»i dáșĄng má» hĂŽi, phÆ°ÆĄng phĂĄp tá»± háșĄ nhiá»t cá»§a cÆĄ thá» báșĄn.
Khi tham gia táșp thá» dỄc cưá»ng Äá» cao kĂ©o dĂ i, báșĄn cáș§n bá» sung cháș„t lá»ng vĂ cháș„t Äiá»n giáșŁi Äá» ngÄn ngừa tĂŹnh tráșĄng máș„t nưá»c từ nháșč Äáșżn nghiĂȘm trá»ng.
CĂĄc váșn Äá»ng viĂȘn táșp luyá»n hoáș·c thi Äáș„u trong Äiá»u kiá»n náșŻng nĂłng cáș§n Äáș·c biá»t chĂș Ăœ Äáșżn tĂŹnh tráșĄng hydrat hĂła cá»§a há», vĂŹ cháș„t lá»ng vĂ cháș„t Äiá»n giáșŁi cĂł thá» nhanh chĂłng cáșĄn kiá»t á» nhiá»t Äá» cao.
Äá» giĂșp trĂĄnh máș„t nưá»c, tá»t nháș„t báșĄn nĂȘn chá»§ Äá»ng vĂ uá»ng Ăt nháș„t 0,5 lĂt nưá»c trong vĂČng 2 giá» trưá»c buá»i táșp luyá»n hoáș·c thi Äáș„u cưá»ng Äá» cao.
Trong má»t buá»i táșp luyá»n cưá»ng Äá» cao, cĂĄc váșn Äá»ng viĂȘn nĂȘn tiĂȘu thỄ 200-250 ml cháș„t lá»ng cứ sau 15 phĂșt Äá» duy trĂŹ sá»± cĂąn báș±ng cháș„t lá»ng tá»t.
Má»t phÆ°ÆĄng phĂĄp phá» biáșżn Äá» xĂĄc Äá»nh lÆ°á»Łng cháș„t lá»ng cáș§n uá»ng lĂ cĂąn trưá»c vĂ sau khi táșp luyá»n. Má»i 0,45 kg bá» máș„t tÆ°ÆĄng ÄÆ°ÆĄng vá»i 0,5 lĂt cháș„t lá»ng bá» máș„t.
BáșĄn nĂȘn tiĂȘu thỄ lÆ°á»Łng cháș„t lá»ng tÆ°ÆĄng ÄÆ°ÆĄng Äá» bĂč nưá»c trưá»c buá»i táșp tiáșżp theo.
Viá»c bá» sung cháș„t Äiá»n giáșŁi trong vĂ sau khi táșp thá» dỄc cưá»ng Äá» cao kĂ©o dĂ i Äá» trĂĄnh máș„t nưá»c cĆ©ng ráș„t quan trá»ng.
BáșĄn cĂł thá» phỄc há»i cháș„t Äiá»n giáșŁi báș±ng cĂĄch uá»ng Äá» uá»ng thá» thao vĂ Än thá»±c pháș©m giĂ u natri vĂ kali.
VĂŹ nhiá»u Äá» uá»ng thá» thao thiáșżu cháș„t Äiá»n giáșŁi nĂȘn má»t sá» ngưá»i chá»n cĂĄch tá»± pha cháșż.
NgoĂ i ra, nhiá»u cĂŽng ty sáșŁn xuáș„t cĂĄc viĂȘn Äiá»n giáșŁi cĂł thá» káșżt hợp vá»i nưá»c Äá» cung cáș„p cĂĄc cháș„t Äiá»n giáșŁi cáș§n thiáșżt giĂșp báșĄn luĂŽn Äá»§ nưá»c.
Những Äiá»u cáș§n biáșżt vá» Äá» Än nháșč
CĂł vĂŽ sá» lá»±a chá»n Äá» Än nháșč cĂł thá» bá» sung nÄng lÆ°á»Łng dá»± trữ cá»§a báșĄn mĂ khĂŽng khiáșżn báșĄn cáșŁm tháș„y quĂĄ no hoáș·c uá» oáșŁi.
Bữa Än nháșč lĂœ tưá»ng pháșŁi cĂąn báș±ng, cung cáș„p má»t tá»· lá» tá»t cĂĄc cháș„t dinh dÆ°á»Ąng Äa lÆ°á»Łng nhưng láșĄi dá» cháșż biáșżn.
Dưá»i ÄĂąy lĂ má»t sá» lá»±a chá»n Än nháșč trưá»c vĂ sau khi táșp luyá»n:
- bĂĄnh mĂŹ káșčp vá»i bĂĄnh mĂŹ ngĆ© cá»c nguyĂȘn háșĄt (cháșłng háșĄn như gĂ tĂąy, salad trứng, cĂĄ ngừ, bÆĄ Äáșu phá»ng vĂ tháșĄch, hoáș·c phĂŽ mai nưá»ng Ăt cháș„t bĂ©o)
- lĂĄt tĂĄo vá»i bÆĄ háșĄt
- trứng luá»c trĂȘn bĂĄnh mĂŹ nưá»ng
- chip pita vĂ á»t chuĂŽng nhĂșng hummus
- sữa chua Hy LáșĄp vá»i granola
- há»n hợp ÄÆ°á»ng mĂČn
- má»t thanh protein
- bĂĄnh pudding háșĄt chia
- ngĆ© cá»c Ăt ÄÆ°á»ng vĂ lá»±a chá»n sữa trá»n vá»i bá»t protein
- má»t mĂłn salad vá»i má»t sá» loáșĄi protein, cháșłng háșĄn như thá»t gĂ
- sinh tá» protein
- má»t miáșżng trĂĄi cĂąy vĂ má»t thanh phĂŽ mai Ăt bĂ©o
Khi Än váș·t trưá»c khi táșp luyá»n, hĂŁy táșp trung vĂ o cĂĄc lá»±a chá»n Ăt cháș„t bĂ©o hÆĄn, vĂŹ chĂșng cĂł xu hưá»ng tiĂȘu hĂła nhanh hÆĄn vĂ cĂł kháșŁ nÄng khiáșżn báșĄn cáșŁm tháș„y Ăt no hÆĄn.
Sau khi táșp thá» dỄc, má»t bữa Än nháșč cung cáș„p má»t lÆ°á»Łng protein vĂ cháș„t ÄÆ°á»ng tá»t Äáș·c biá»t quan trá»ng Äá» bá» sung dá»± trữ glycogen vĂ há» trợ tá»ng hợp protein cÆĄ báșŻp.
Thá»±c pháș©m bá» sung dinh dÆ°á»Ąng thá» thao
NĂłi chung, thá»±c pháș©m toĂ n pháș§n nĂȘn chiáșżm pháș§n lá»n trong cháșż Äá» Än cá»§a váșn Äá»ng viĂȘn. ChĂșng giĂșp cung cáș„p sá»± cĂąn báș±ng hợp lĂœ vá» nÄng lÆ°á»Łng, cháș„t dinh dÆ°á»Ąng vĂ cĂĄc hợp cháș„t hoáșĄt tĂnh sinh há»c khĂĄc trong thá»±c pháș©m mĂ thưá»ng khĂŽng cĂł á» dáșĄng bá» sung.
Äiá»u ÄĂł nĂłi ráș±ng, xem xĂ©t ráș±ng cĂĄc váșn Äá»ng viĂȘn thưá»ng cĂł nhu cáș§u dinh dÆ°á»Ąng lá»n hÆĄn so vá»i dĂąn sá» nĂłi chung, bá» sung cĂł thá» ÄÆ°á»Łc sá» dỄng Äá» láș„p Äáș§y báș„t kỳ khoáșŁng trá»ng nĂ o trong cháșż Äá» Än uá»ng.
Dưá»i ÄĂąy lĂ những cháș„t bá» sung hĂ ng Äáș§u ÄĂŁ ÄÆ°á»Łc chứng minh báș±ng khoa há»c, thưá»ng ÄÆ°á»Łc cĂĄc chuyĂȘn gia dinh dÆ°á»Ąng thá» thao khuyĂȘn dĂčng.
Bá»t ÄáșĄm
Bá»t ÄáșĄm lĂ dáșĄng cĂŽ láșp cá»§a nhiá»u loáșĄi protein khĂĄc nhau, cháșłng háșĄn như vĂĄng sữa, lĂČng tráșŻng trứng, Äáșu HĂ Lan, gáșĄo lứt vĂ Äáșu nĂ nh.
Bá»t ÄáșĄm thưá»ng chứa 10â25 g ÄáșĄm má»i muá»ng, giĂșp viá»c tiĂȘu thỄ má»t lÆ°á»Łng ÄáșĄm ráșŻn trá» nĂȘn dá» dĂ ng vĂ thuáșn tiá»n.
NghiĂȘn cứu cho tháș„y ráș±ng viá»c tiĂȘu thỄ cháș„t bá» sung ÄáșĄm xung quanh quĂĄ trĂŹnh táșp luyá»n cĂł thá» giĂșp thĂșc Äáș©y quĂĄ trĂŹnh phỄc há»i vĂ há» trợ tÄng khá»i lÆ°á»Łng cÆĄ náșĄc.
VĂ dỄ, má»t sá» ngưá»i chá»n thĂȘm bá»t ÄáșĄm vĂ o yáșżn máșĄch cá»§a há» Äá» tÄng hĂ m lÆ°á»Łng ÄáșĄm lĂȘn má»t chĂșt.
Cháș„t ÄÆ°á»ng dáșĄng gel vĂ dáșĄng bá»t
CĂĄc loáșĄi thá»±c pháș©m bá» sung cháș„t ÄÆ°á»ng cĂł thá» giĂșp duy trĂŹ mức nÄng lÆ°á»Łng cá»§a báșĄn, Äáș·c biá»t náșżu báșĄn tham gia cĂĄc mĂŽn thá» thao sức bá»n kĂ©o dĂ i hÆĄn 1 giá».
Những dáșĄng cháș„t ÄÆ°á»ng cĂŽ Äáș·c nĂ y thưá»ng cung cáș„p khoáșŁng 25 g cháș„t ÄÆ°á»ng ÄÆĄn giáșŁn cho má»i kháș©u pháș§n vĂ má»t sá» bao gá»m cĂĄc cháș„t bá» sung như caffeine hoáș·c vitamin.
ChĂșng cĂł dáșĄng gel hoáș·c bá»t. DáșĄng gel khĂŽng cáș§n pháșŁi pha vá»i nưá»c.
Nhiá»u váșn Äá»ng viĂȘn cháșĄy ÄÆ°á»ng dĂ i sáșœ Äáș·t mỄc tiĂȘu tiĂȘu thỄ 1 gel nÄng lÆ°á»Łng chứa 25 g cháș„t ÄÆ°á»ng cứ sau 30â45 phĂșt trong má»t buá»i táșp thá» dỄc dĂ i hÆĄn 1 giá».
Äá» uá»ng thá» thao cĆ©ng thưá»ng chứa Äá»§ cháș„t ÄÆ°á»ng Äá» duy trĂŹ mức nÄng lÆ°á»Łng, nhưng má»t sá» váșn Äá»ng viĂȘn thĂch dáșĄng gel Äá» trĂĄnh uá»ng quĂĄ nhiá»u cháș„t lá»ng trong quĂĄ trĂŹnh luyá»n táșp hoáș·c thi Äáș„u, vĂŹ Äiá»u nĂ y cĂł thá» dáș«n Äáșżn rá»i loáșĄn tiĂȘu hĂła.
Vitamin vĂ cĂĄc khoĂĄng cháș„t
Nhiá»u váșn Äá»ng viĂȘn chá»n dĂčng vitamin tá»ng hợp cháș„t lÆ°á»Łng cao cĂł chứa táș„t cáșŁ cĂĄc vitamin vĂ khoĂĄng cháș„t cÆĄ báșŁn Äá» bĂč ÄáșŻp báș„t kỳ khoáșŁng trá»ng tiá»m áș©n nĂ o trong cháșż Äá» Än uá»ng cá»§a há».
ÄĂąy cĂł thá» lĂ má»t Ăœ tưá»ng hay Äá»i vá»i háș§u háșżt má»i ngưá»i, vĂŹ những lợi Ăch tiá»m nÄng cá»§a viá»c bá» sung vitamin tá»ng hợp lá»n hÆĄn những rá»§i ro.
Má»t loáșĄi vitamin Äáș·c biá»t mĂ cĂĄc váșn Äá»ng viĂȘn thưá»ng bá» sung lĂ vitamin D, Äáș·c biá»t lĂ trong mĂča ÄĂŽng á» những nÆĄi Ăt tiáșżp xĂșc vá»i ĂĄnh náșŻng máș·t trá»i.
Mức vitamin D tháș„p ÄĂŁ ÄÆ°á»Łc chứng minh lĂ cĂł kháșŁ nÄng áșŁnh hưá»ng Äáșżn thĂ nh tĂch thá» thao, vĂŹ váșy viá»c bá» sung thưá»ng ÄÆ°á»Łc khuyáșżn khĂch.
Tá»t nháș„t báșĄn nĂȘn tham kháșŁo Ăœ kiáșżn cá»§a chuyĂȘn gia chÄm sĂłc sức khá»e cĂł trĂŹnh Äá» vĂ hoĂ n thĂ nh cĂĄc xĂ©t nghiá»m trong phĂČng thĂ nghiá»m Äá» xĂĄc Äá»nh xem báșĄn cĂł thá»±c sá»± thiáșżu má»t loáșĄi vitamin hoáș·c khoĂĄng cháș„t cỄ thá» hay khĂŽng.
Caffein
NghiĂȘn cứu cho tháș„y ráș±ng caffein cĂł thá» cáșŁi thiá»n sức máșĄnh vĂ Äá» bá»n trong nhiá»u hoáșĄt Äá»ng thá» thao, cháșłng háșĄn như cháșĄy, nháșŁy, nĂ©m vĂ cá» táșĄ.
ÄĂł lĂ nhá» tĂĄc dỄng kĂch thĂch nĂŁo cá»§a caffein, cĂł thá» lĂ m giáșŁm tá»c Äá» gáșŻng sức nháșn thức cá»§a báșĄn hoáș·c mức Äá» báșĄn cáșŁm tháș„y mĂŹnh Äang lĂ m viá»c chÄm chá».
Nhiá»u váșn Äá»ng viĂȘn chá»n uá»ng má»t tĂĄch cĂ phĂȘ Äáșm Äáș·c trưá»c khi táșp luyá»n Äá» tÄng cưá»ng sức lá»±c, trong khi những ngưá»i khĂĄc chuyá»n sang dĂčng cĂĄc cháș„t bá» sung cĂł chứa cĂĄc dáșĄng caffein tá»ng hợp, cháșłng háșĄn như trưá»c khi táșp luyá»n.
Tuy nhiĂȘn, caffein khĂŽng dĂ nh cho táș„t cáșŁ má»i ngưá»i vĂ cĂł thá» gĂąy nguy hiá»m náșżu dĂčng liá»u cao, Äáș·c biá»t Äá»i vá»i những ngưá»i dưá»i 18 tuá»i.
Cho dĂč báșĄn quyáșżt Äá»nh sá» dỄng hĂŹnh thức nĂ o, hĂŁy ÄáșŁm báșŁo báșŻt Äáș§u vá»i má»t lÆ°á»Łng nhá». BáșĄn cĂł thá» tÄng dáș§n liá»u lÆ°á»Łng miá» n lĂ cÆĄ thá» chá»u ÄÆ°á»Łc.
Dáș§u cĂĄ
Bá» sung cháș„t bĂ©o omega-3 như dáș§u cĂĄ cĂł thá» cáșŁi thiá»n thĂ nh tĂch thá» thao vĂ phỄc há»i sau khi táșp thá» dỄc cưá»ng Äá» cao.
BáșĄn cháșŻc cháșŻn cĂł thá» nháșn ÄÆ°á»Łc omega-3 từ cháșż Äá» Än uá»ng cá»§a mĂŹnh báș±ng cĂĄch Än cĂĄc loáșĄi thá»±c pháș©m như cĂĄ bĂ©o, háșĄt lanh vĂ háșĄt chia, cĂĄc loáșĄi háșĄt vĂ Äáșu nĂ nh. Nhưng náșżu báșĄn khĂŽng thưá»ng xuyĂȘn ÄÆ°a những thá»±c pháș©m nĂ y vĂ o cháșż Äá» Än uá»ng cá»§a mĂŹnh, thĂŹ viá»c bá» sung dáș§u cĂĄ cĂł thá» lĂ má»t Ăœ tưá»ng hay.
CĂĄc cháș„t bá» sung omega-3 từ thá»±c váșt cĆ©ng cĂł sáș”n cho những ngưá»i theo cháșż Äá» Än chay hoáș·c thuáș§n chay.
Creatine
Creatine lĂ má»t hợp cháș„t mĂ cÆĄ thá» báșĄn táșĄo ra từ cĂĄc axit amin. NĂł cĆ©ng ÄÆ°á»Łc tĂŹm tháș„y vá»i sá» lÆ°á»Łng nhá» trong thá»t vĂ cĂĄ. NĂł há» trợ sáșŁn xuáș„t nÄng lÆ°á»Łng trong cĂĄc hoáșĄt Äá»ng ngáșŻn, cưá»ng Äá» cao.
Bá» sung hĂ ng ngĂ y 5 g creatine monohydrate – dáșĄng phá» biáșżn nháș„t – ÄĂŁ ÄÆ°á»Łc chứng minh lĂ cáșŁi thiá»n nÄng lÆ°á»Łng vĂ sức máșĄnh trong quĂĄ trĂŹnh luyá»n táșp sức Äá» khĂĄng, cĂł thá» mang láșĄi thĂ nh tĂch thá» thao.
Háș§u háșżt cĂĄc liĂȘn ÄoĂ n thá» thao khĂŽng phĂąn loáșĄi creatine lĂ cháș„t bá» cáș„m, vĂŹ tĂĄc dỄng cá»§a nĂł ráș„t khiĂȘm tá»n so vá»i tĂĄc dỄng cá»§a cĂĄc hợp cháș„t khĂĄc.
Xem xĂ©t chi phĂ tháș„p vĂ tĂnh sáș”n cĂł rá»ng rĂŁi vĂ nghiĂȘn cứu sĂąu rá»ng Äáș±ng sau chĂșng, cháș„t bá» sung creatine cĂł thá» ÄĂĄng giĂĄ Äá»i vá»i má»t sá» váșn Äá»ng viĂȘn.
Beta-alanine
Beta-alanine lĂ má»t hợp cháș„t dá»±a trĂȘn axit amin khĂĄc ÄÆ°á»Łc tĂŹm tháș„y trong cĂĄc sáșŁn pháș©m Äá»ng váșt như thá»t bĂČ vĂ thá»t gĂ .
Trong cÆĄ thá» báșĄn, beta-alanine ÄĂłng vai trĂČ lĂ khá»i xĂąy dá»±ng cho carnosine, má»t hợp cháș„t chá»u trĂĄch nhiá»m giĂșp giáșŁm mĂŽi trưá»ng axit trong cÆĄ báșŻp Äang hoáșĄt Äá»ng khi táșp thá» dỄc cưá»ng Äá» cao.
ÄĂĄng chĂș Ăœ nháș„t vá» lợi Ăch cá»§a viá»c bá» sung beta-alanine lĂ cáșŁi thiá»n hiá»u suáș„t trong cĂĄc bĂ i táșp cưá»ng Äá» cao kĂ©o dĂ i 1â10 phĂșt.
VĂ dỄ, Äiá»u nĂ y cĂł thá» giĂșp Ăch cho cĂĄc váșn Äá»ng viĂȘn như váșn Äá»ng viĂȘn cháșĄy cá»± ly ngáșŻn Äáșżn trung bĂŹnh vĂ váșn Äá»ng viĂȘn bÆĄi lá»i.
Liá»u lÆ°á»Łng dá»±a trĂȘn nghiĂȘn cứu thưá»ng ÄÆ°á»Łc khuyáșżn nghá» náș±m trong khoáșŁng từ 3,2 Äáșżn 6,4 g má»i ngĂ y.
Má»t sá» ngưá»i thĂch sá» dỄng á» mức tháș„p hÆĄn cá»§a pháșĄm vi Äá» trĂĄnh tĂĄc dỄng phỄ tiá»m áș©n ÄÆ°á»Łc gá»i lĂ dá» cáșŁm, cáșŁm giĂĄc ngứa ran á» tứ chi.
Giá»ng như creatine, beta-alanine thưá»ng khĂŽng ÄÆ°á»Łc phĂąn loáșĄi lĂ cháș„t bá» cáș„m vĂ an toĂ n cho háș§u háșżt má»i ngưá»i, khiáșżn nĂł trá» thĂ nh má»t lá»±a chá»n bá» sung kháșŁ thi cho cĂĄc váșn Äá»ng viĂȘn.
ChuyĂȘn gia dinh dÆ°á»Ąng thá» thao lĂ m gĂŹ?
CĂĄc chuyĂȘn gia dinh dÆ°á»Ąng thá» thao chá»u trĂĄch nhiá»m thá»±c hiá»n cĂĄc phĂĄc Äá» dinh dÆ°á»Ąng dá»±a trĂȘn cÆĄ sá» khoa há»c cho cĂĄc váșn Äá»ng viĂȘn vĂ cáșp nháșt những nghiĂȘn cứu má»i nháș„t.
á» cáș„p Äá» cao nháș„t, cĂĄc chÆ°ÆĄng trĂŹnh dinh dÆ°á»Ąng thá» thao theo truyá»n thá»ng ÄÆ°á»Łc giĂĄm sĂĄt vĂ quáșŁn lĂœ bá»i cĂĄc chuyĂȘn gia dinh dÆ°á»Ąng ÄĂŁ ÄÄng kĂœ chuyĂȘn vá» lÄ©nh vá»±c nĂ y.
Há» thưá»ng cĂł chứng nháșn CSSD (Certified Specialist in Sports Dietetics) ná»i báșt, viáșżt táșŻt cá»§a âchuyĂȘn gia ÄÆ°á»Łc chứng nháșn vá» cháșż Äá» Än kiĂȘng thá» thaoâ.
Những chuyĂȘn gia nĂ y phỄc vỄ Äá» giĂĄo dỄc cĂĄc váșn Äá»ng viĂȘn vá» táș„t cáșŁ cĂĄc khĂa cáșĄnh dinh dÆ°á»Ąng liĂȘn quan Äáșżn thĂ nh tĂch thá» thao, bao gá»m Än ÄĂșng lÆ°á»Łng thức Än, cháș„t dinh dÆ°á»Ąng, hydrat hĂła vĂ bá» sung khi cáș§n thiáșżt.
Má»t ngĂ y trong cuá»c Äá»i cá»§a chuyĂȘn gia dinh dÆ°á»Ąng thá» thao thưá»ng bao gá»m những viá»c sau:
- gáș·p gụ trá»±c tiáșżp cĂĄc váșn Äá»ng viĂȘn Äá» xĂąy dá»±ng káșż hoáșĄch cĂĄ nhĂąn
- tiáșżn hĂ nh cĂĄc buá»i giĂĄo dỄc nhĂłm
- láșp chiáșżn lÆ°á»Łc vá»i quáșŁn lĂœ nhĂłm
- cĂł máș·t trong cĂĄc bữa Än trưá»c vĂ sau táșp luyá»n Äá» giĂșp hưá»ng dáș«n cĂĄc váșn Äá»ng viĂȘn lá»±a chá»n thá»±c pháș©m
- ÄáșŁm báșŁo ráș±ng cĂĄc váșn Äá»ng viĂȘn ÄÆ°á»Łc nuĂŽi dÆ°á»Ąng tá»t Äá» thi Äáș„u á» mức cao nháș„t
Cuá»i cĂčng, cĂĄc chuyĂȘn gia dinh dÆ°á»Ąng thá» thao thưá»ng lĂ m viá»c vá»i cĂĄc váșn Äá»ng viĂȘn Äá» giáșŁi quyáșżt cĂĄc váș„n Äá» dỠứng, khĂŽng dung náșĄp thá»±c pháș©m, cĂĄc váș„n Äá» y táșż liĂȘn quan Äáșżn dinh dÆ°á»Ąng vĂ â phá»i hợp vá»i cĂĄc nhĂ trá» liá»u tĂąm lĂœ â báș„t kỳ chứng rá»i loáșĄn Än uá»ng hoáș·c rá»i loáșĄn Än uá»ng nĂ o mĂ cĂĄc váșn Äá»ng viĂȘn cĂł thá» gáș·p pháșŁi.
Những láș§m tưá»ng vá» dinh dÆ°á»Ąng thá» thao
Má»t trong những vai trĂČ cá»§a cĂĄc chuyĂȘn gia dinh dÆ°á»Ąng thá» thao lĂ giĂșp láșt táș©y những láș§m tưá»ng nĂ y vĂ cung cáș„p cho cĂĄc váșn Äá»ng viĂȘn thĂŽng tin chĂnh xĂĄc. Dưá»i ÄĂąy lĂ ba trong sá» những láș§m tưá»ng hĂ ng Äáș§u vá» dinh dÆ°á»Ąng trong thá» thao â vĂ sá»± tháșt thá»±c sá»± nĂłi lĂȘn Äiá»u gĂŹ.
Láș§m tưá»ng sá» 1: Bá» sung protein sáșœ giĂșp cÆĄ báșŻp cuá»n cuá»n hÆĄn
Máș·c dĂč lÆ°á»Łng cháș„t ÄáșĄm náșĄp vĂ o lĂ má»t yáșżu tá» quan trá»ng Äá» tÄng cÆĄ báșŻp, nhưng chá» bá» sung protein ÄÆĄn thuáș§n sáșœ khĂŽng gĂąy ra báș„t kỳ sá»± gia tÄng cÆĄ báșŻp ÄĂĄng ká» nĂ o.
Äá» thĂșc Äáș©y những thay Äá»i ÄĂĄng chĂș Ăœ vá» kĂch thưá»c cÆĄ báșŻp, báșĄn cáș§n thưá»ng xuyĂȘn thá»±c hiá»n cĂĄc bĂ i táșp luyá»n sức Äá» khĂĄng trong má»t thá»i gian dĂ i Äá»ng thá»i ÄáșŁm báșŁo cháșż Äá» Än uá»ng cá»§a báșĄn phĂč hợp.
Ngay cáșŁ khi báșĄn bá» sung nhiá»u mĂ khĂŽng luyá»n táșp, tĂčy thuá»c vĂ o má»t sá» yáșżu tá», bao gá»m di truyá»n, giá»i tĂnh vĂ kĂch thưá»c cÆĄ thá», thĂŹ cÆĄ báșŻp cá»§a báșĄn cĆ©ng sáșœ khĂŽng phĂĄt triá»n.
Láș§m tưá»ng sá» 2: Än trưá»c khi ngá»§ sáșœ gĂąy tÄng mụ thừa
Má»t láș§m tưá»ng phá» biáșżn khĂĄc trong dinh dÆ°á»Ąng thá» thao lĂ Än gáș§n giá» Äi ngá»§ sáșœ gĂąy tÄng thĂȘm cháș„t bĂ©o.
Äiá»u nĂ y dá»±a trĂȘn giáșŁ Äá»nh ráș±ng vĂŹ báșĄn Äang náș±m, cÆĄ thá» báșĄn Äá»t chĂĄy Ăt calo hÆĄn, vĂŹ váșy báș„t kỳ thá»±c pháș©m nĂ o báșĄn Än sáșœ ÄÆ°á»Łc lưu trữ dưá»i dáșĄng cháș„t bĂ©o.
Máș·c dĂč ÄĂșng lĂ cÆĄ thá» báșĄn Äá»t chĂĄy Ăt calo hÆĄn khi nghá» ngÆĄi, nhưng Äiá»u nĂ y khĂŽng cĂł nghÄ©a lĂ thức Än sáșœ tá»± Äá»ng ÄÆ°á»Łc lưu trữ dưá»i dáșĄng cháș„t bĂ©o. Nhiá»u quĂĄ trĂŹnh trao Äá»i cháș„t váș«n diá» n ra trong khi ngá»§.
Náșżu báșĄn Äang tĂŹm cĂĄch giáșŁm thiá»u viá»c tÄng mụ, tá»t nháș„t nĂȘn táșp trung vĂ o loáșĄi thá»±c pháș©m báșĄn Än gáș§n giá» Äi ngá»§.
VĂ dỄ, Än hai lĂĄt bĂĄnh pizza trưá»c khi Äi ngá»§ cĂł nhiá»u kháșŁ nÄng dáș«n Äáșżn tÄng mụ hÆĄn lĂ Än má»t cá»c phĂŽ mai hoáș·c sữa chua Hy LáșĄp.
Láș§m tưá»ng sá» 3: Uá»ng cĂ phĂȘ trưá»c khi táșp luyá»n cĂł thá» thĂșc Äáș©y tĂŹnh tráșĄng máș„t nưá»c
CĂ phĂȘ bá» mang tiáșżng xáș„u vĂŹ lĂ m máș„t nưá»c. Nhưng nghiĂȘn cứu cĂł sáș”n gợi Ăœ ráș±ng khĂŽng pháșŁi váșy.
CĂĄc váșn Äá»ng viĂȘn cĂł lĂœ do chĂnh ÄĂĄng Äá» lo láșŻng vá» tĂŹnh tráșĄng máș„t nưá»c cá»§a há», vĂŹ máș„t má» hĂŽi cháșŻc cháșŻn cĂł thá» áșŁnh hưá»ng Äáșżn sá»± cĂąn báș±ng cháș„t lá»ng cá»§a cÆĄ thá».
Nhưng miá» n lĂ báșĄn báșŻt Äáș§u uá»ng Äá»§ nưá»c, uá»ng cĂ phĂȘ trưá»c khi táșp thá» dỄc khĂŽng cĂł kháșŁ nÄng thĂșc Äáș©y tĂŹnh tráșĄng máș„t nưá»c.
Äiá»m máș„u chá»t
Máș·c dĂč dinh dÆ°á»Ąng thá» thao khĂĄ mang tĂnh cĂĄ nhĂąn, nhưng má»t sá» lÄ©nh vá»±c chung láșĄi quan trá»ng Äá»i vá»i háș§u háșżt cĂĄc váșn Äá»ng viĂȘn. Chá»n ÄĂșng loáșĄi thá»±c pháș©m, táșp trung vĂ o cháș„t dinh dÆ°á»Ąng ÄáșĄi lÆ°á»Łng, tá»i ưu hĂła thá»i gian bữa Än, ÄáșŁm báșŁo Äá»§ nưá»c vĂ chá»n Äá» Än nháșč phĂč hợp cĂł thá» giĂșp báșĄn ÄáșĄt hiá»u suáș„t tá»t nháș„t.






