Giá»i thiá»u
- Bá»nh tim máșĄch (CVD – Cardiovascular Disease) lĂ má»t trong những nguyĂȘn nhĂąn hĂ ng Äáș§u gĂąy tá» vong trĂȘn toĂ n tháșż giá»i. Theo Tá» chức Y táșż Tháșż giá»i (WHO), cĂĄc yáșżu tá» nguy cÆĄ như bĂ©o phĂŹ, tiá»u ÄÆ°á»ng, vĂ huyáșżt ĂĄp cao cĂł thá» lĂ m tÄng ÄĂĄng ká» nguy cÆĄ máșŻc bá»nh tim máșĄch.
- Trong bá»i cáșŁnh nĂ y, viá»c giáșŁm cĂąn ÄĂŁ trá» thĂ nh má»t chá»§ Äá» quan trá»ng trong nghiĂȘn cứu y há»c vĂ dinh dÆ°á»Ąng. Nhiá»u nghiĂȘn cứu ÄĂŁ chá» ra ráș±ng viá»c giáșŁm cĂąn cĂł thá» giĂșp cáșŁi thiá»n cĂĄc yáșżu tá» nguy cÆĄ liĂȘn quan Äáșżn bá»nh tim máșĄch. BĂ i viáșżt nĂ y sáșœ phĂąn tĂch má»i liĂȘn há» giữa viá»c giáșŁm cĂąn vĂ nguy cÆĄ máșŻc bá»nh tim máșĄch, Äá»ng thá»i cung cáș„p cĂĄi nhĂŹn sĂąu sáșŻc vá» cĂĄc phÆ°ÆĄng phĂĄp giáșŁm cĂąn hiá»u quáșŁ.
Má»i liĂȘn há» giữa bĂ©o phĂŹ vĂ bá»nh tim máșĄch
- BĂ©o phĂŹ ÄÆ°á»Łc Äá»nh nghÄ©a lĂ tĂŹnh tráșĄng tĂch tỄ mụ báș„t thưá»ng hoáș·c quĂĄ mức, gĂąy ra nguy cÆĄ cho sức khá»e. Theo WHO, má»t ngưá»i cĂł chá» sá» khá»i cÆĄ thá» (BMI) từ 30 trá» lĂȘn ÄÆ°á»Łc coi lĂ bĂ©o phĂŹ. TáșĄi Hoa Kỳ, gáș§n 70% ngưá»i lá»n ÄÆ°á»Łc phĂąn loáșĄi lĂ thừa cĂąn hoáș·c bĂ©o phĂŹ, vĂ tĂŹnh tráșĄng nĂ y ÄĂŁ gia tÄng ÄĂĄng ká» trong vĂ i tháșp ká»· qua.
- BĂ©o phĂŹ khĂŽng chá» lĂ m tÄng nguy cÆĄ máșŻc bá»nh tim máșĄch mĂ cĂČn liĂȘn quan Äáșżn nhiá»u váș„n Äá» sức khá»e khĂĄc như tiá»u ÄÆ°á»ng loáșĄi 2, huyáșżt ĂĄp cao, vĂ cĂĄc bá»nh lĂœ vá» hĂŽ háș„p. NghiĂȘn cứu cho tháș„y ráș±ng bĂ©o phĂŹ cĂł thá» lĂ m tÄng huyáșżt ĂĄp, lipid mĂĄu, vĂ glucose trong mĂĄu, từ ÄĂł lĂ m tÄng nguy cÆĄ máșŻc bá»nh tim máșĄch.
GiáșŁm cĂąn vĂ cáșŁi thiá»n cĂĄc yáșżu tá» nguy cÆĄ
- Nhiá»u nghiĂȘn cứu ÄĂŁ chá» ra ráș±ng viá»c giáșŁm cĂąn cĂł thá» giĂșp cáșŁi thiá»n cĂĄc yáșżu tá» nguy cÆĄ liĂȘn quan Äáșżn bá»nh tim máșĄch. Má»t nghiĂȘn cứu cho tháș„y ráș±ng giáșŁm Ăt nháș„t 5-10% trá»ng lÆ°á»Łng cÆĄ thá» cĂł thá» cáșŁi thiá»n huyáșżt ĂĄp, lipid mĂĄu, vĂ glucose. CỄ thá», những ngưá»i bĂ©o phĂŹ máșŻc tiá»u ÄÆ°á»ng loáșĄi 2 cĂł thá» giáșŁm 21% nguy cÆĄ máșŻc cĂĄc biáșżn cá» tim máșĄch náșżu há» giáșŁm Ăt nháș„t 10% trá»ng lÆ°á»Łng cÆĄ thá».
CĂĄc phÆ°ÆĄng phĂĄp giáșŁm cĂąn hiá»u quáșŁ
CĂł nhiá»u phÆ°ÆĄng phĂĄp giáșŁm cĂąn khĂĄc nhau, vĂ má»i phÆ°ÆĄng phĂĄp cĂł thá» cĂł tĂĄc Äá»ng khĂĄc nhau Äáșżn sức khá»e tim máșĄch. Dưá»i ÄĂąy lĂ má»t sá» phÆ°ÆĄng phĂĄp phá» biáșżn:
- Cháșż Äá» Än kiĂȘng: CĂĄc cháșż Äá» Än kiĂȘng như cháșż Äá» Än Ăt carbohydrate hoáș·c cháșż Äá» Än giĂ u protein ÄĂŁ ÄÆ°á»Łc chứng minh lĂ hiá»u quáșŁ trong viá»c giáșŁm cĂąn. Má»t nghiĂȘn cứu cho tháș„y ráș±ng cháșż Äá» Än Ăt carbohydrate cĂł thá» giĂșp giáșŁm cholesterol LDL vĂ huyáșżt ĂĄp.
- Táșp thá» dỄc: Táșp thá» dỄc thưá»ng xuyĂȘn khĂŽng chá» giĂșp giáșŁm cĂąn mĂ cĂČn cáșŁi thiá»n sức khá»e tim máșĄch. NghiĂȘn cứu cho tháș„y ráș±ng hoáșĄt Äá»ng thá» cháș„t cĂł thá» lĂ m giáșŁm huyáșżt ĂĄp vĂ cáșŁi thiá»n chức nÄng tim máșĄch.
- Pháș«u thuáșt giáșŁm cĂąn: Äá»i vá»i những ngưá»i bĂ©o phĂŹ náș·ng, pháș«u thuáșt giáșŁm cĂąn cĂł thá» lĂ má»t lá»±a chá»n. NghiĂȘn cứu cho tháș„y ráș±ng pháș«u thuáșt giáșŁm cĂąn cĂł thá» giáșŁm ÄĂĄng ká» nguy cÆĄ máșŻc bá»nh tim máșĄch vĂ cáșŁi thiá»n cĂĄc yáșżu tá» nguy cÆĄ.
Káșżt luáșn
- Viá»c giáșŁm cĂąn cĂł thá» giĂșp giáșŁm nguy cÆĄ máșŻc bá»nh tim máșĄch thĂŽng qua viá»c cáșŁi thiá»n cĂĄc yáșżu tá» nguy cÆĄ như huyáșżt ĂĄp, lipid mĂĄu, vĂ glucose. CĂĄc phÆ°ÆĄng phĂĄp giáșŁm cĂąn hiá»u quáșŁ bao gá»m cháșż Äá» Än kiĂȘng, táșp thá» dỄc, vĂ pháș«u thuáșt giáșŁm cĂąn. Tuy nhiĂȘn, viá»c lá»±a chá»n phÆ°ÆĄng phĂĄp giáșŁm cĂąn phĂč hợp cáș§n ÄÆ°á»Łc thá»±c hiá»n dưá»i sá»± hưá»ng dáș«n cá»§a cĂĄc chuyĂȘn gia y táșż.
- Äá» ÄáșĄt ÄÆ°á»Łc hiá»u quáșŁ tá»t nháș„t trong viá»c giáșŁm cĂąn vĂ cáșŁi thiá»n sức khá»e tim máșĄch, ngưá»i dĂąn nĂȘn káșżt hợp nhiá»u phÆ°ÆĄng phĂĄp khĂĄc nhau vĂ duy trĂŹ lá»i sá»ng lĂ nh máșĄnh.
TĂ i liá»u tham kháșŁo
- Lavie CJ, Milani RV, Ventura HO. Obesity and cardiovascular disease: risk factor, paradox and impact of weight loss. J Am Coll Cardiol. 2009 May;53(21):1925â32. doi: 10.1016/j.jacc.2008.12.068.
- Poirier P, Giles TD, Bray GA, et al. Obesity and cardiovascular disease: pathophysiology, evaluation and effect of weight loss. Arterioscler Thromb Vasc Biol. 2006 May;26(5):968â76. doi: 10.1161/01.ATV.0000216787.85457.f3.
- Clifton PM, Bastiaans K, Keogh JB. Nutr Metab Cardiovasc Dis. 2009 Oct;19(8):548â54. doi: 10.1016/j.numecd.2008.10.006.
- Mahmoud AM, Hwang CL, Szczurek MR, et al. Nutrients. 2019 Jun 14;11(6):1339. doi: 10.3390/nu11061339.






