Giá»i thiá»u
- GiáșŁm cĂąn lĂ má»t hĂ nh trĂŹnh Äáș§y thá» thĂĄch, Äáș·c biá»t Äá»i vá»i những ngưá»i cĂł thĂłi quen Än uá»ng khĂŽng lĂ nh máșĄnh, như nghiá»n Än váș·t. Nghiá»n Än váș·t khĂŽng chá» áșŁnh hưá»ng Äáșżn sức khá»e thá» cháș„t mĂ cĂČn tĂĄc Äá»ng Äáșżn tĂąm lĂœ vĂ cáșŁm xĂșc cá»§a ngưá»i máșŻc pháșŁi.
- Trong bĂ i viáșżt nĂ y, chĂșng ta sáșœ khĂĄm phĂĄ hĂ nh trĂŹnh giáșŁm cĂąn cá»§a má»t ngưá»i nghiá»n Än váș·t, từ những khĂł khÄn ban Äáș§u Äáșżn những chiáșżn lÆ°á»Łc thĂ nh cĂŽng, vĂ những bĂ i há»c quĂœ giĂĄ mĂ há» cĂł thá» chia sáș» vá»i những ngưá»i khĂĄc Äang trong tĂŹnh huá»ng tÆ°ÆĄng tá»±.
TĂŹnh tráșĄng nghiá»n Än váș·t
Nghiá»n Än váș·t thưá»ng ÄÆ°á»Łc Äá»nh nghÄ©a lĂ viá»c tiĂȘu thỄ thá»±c pháș©m cháșż biáșżn sáș”n, cĂł hĂ m lÆ°á»Łng ÄÆ°á»ng, muá»i vĂ cháș„t bĂ©o cao má»t cĂĄch khĂŽng kiá»m soĂĄt. Những ngưá»i máșŻc pháșŁi tĂŹnh tráșĄng nĂ y thưá»ng cĂł những biá»u hiá»n như:
- Suy nghÄ© ĂĄm áșŁnh vá» thá»±c pháș©m: Há» thưá»ng xuyĂȘn nghÄ© vá» những mĂłn Än váș·t mĂ há» muá»n Än, dáș«n Äáșżn viá»c tiĂȘu thỄ thá»±c pháș©m khĂŽng kiá»m soĂĄt.
- HĂ nh vi Än uá»ng cÆ°á»Ąng bức: Há» cĂł thá» Än má»t lÆ°á»Łng lá»n thá»±c pháș©m trong thá»i gian ngáșŻn, thưá»ng lĂ trong sá»± bĂ máșt do cáșŁm giĂĄc xáș„u há».
- Än uá»ng Äá» Äá»i phĂł vá»i cáșŁm xĂșc: Nhiá»u ngưá»i sá» dỄng thá»±c pháș©m như má»t cĂĄch Äá» giáșŁm bá»t cÄng tháșłng, lo Ăąu hoáș·c buá»n bĂŁ, dáș«n Äáșżn má»t vĂČng luáș©n quáș©n cá»§a cáșŁm giĂĄc tá»i lá»i vĂ Än uá»ng.
HĂ nh trĂŹnh giáșŁm cĂąn
Bưá»c Äáș§u tiĂȘn: Nháșn thức vĂ cháș„p nháșn
- HĂ nh trĂŹnh giáșŁm cĂąn báșŻt Äáș§u báș±ng viá»c nháșn thức vá» váș„n Äá» cá»§a báșŁn thĂąn. Äá»i vá»i những ngưá»i nghiá»n Än váș·t, viá»c thừa nháșn ráș±ng há» cĂł má»t má»i quan há» khĂŽng lĂ nh máșĄnh vá»i thá»±c pháș©m lĂ ráș„t quan trá»ng.
- Há» cáș§n pháșŁi hiá»u ráș±ng viá»c Än uá»ng khĂŽng chá» lĂ váș„n Äá» thá» cháș„t mĂ cĂČn liĂȘn quan Äáșżn cáșŁm xĂșc vĂ tĂąm lĂœ.
Bưá»c thứ hai: TĂŹm kiáșżm sá»± há» trợ
- Má»t trong những yáșżu tá» quan trá»ng trong hĂ nh trĂŹnh giáșŁm cĂąn lĂ tĂŹm kiáșżm sá»± há» trợ từ gia ÄĂŹnh, báșĄn bĂš hoáș·c cĂĄc chuyĂȘn gia dinh dÆ°á»Ąng. Há» cĂł thá» cung cáș„p thĂŽng tin, Äá»ng viĂȘn vĂ giĂșp Äụ trong viá»c xĂąy dá»±ng má»t káșż hoáșĄch Än uá»ng lĂ nh máșĄnh.
- CĂĄc chÆ°ÆĄng trĂŹnh há» trợ như nhĂłm giáșŁm cĂąn hoáș·c tư váș„n dinh dÆ°á»Ąng cĆ©ng cĂł thá» giĂșp ngưá»i nghiá»n Än váș·t cáșŁm tháș„y khĂŽng ÄÆĄn Äá»c trong hĂ nh trĂŹnh cá»§a mĂŹnh.
Bưá»c thứ ba: XĂąy dá»±ng káșż hoáșĄch Än uá»ng
Káșż hoáșĄch Än uá»ng lĂ nh máșĄnh lĂ má»t pháș§n quan trá»ng trong hĂ nh trĂŹnh giáșŁm cĂąn. Ngưá»i nghiá»n Än váș·t cáș§n há»c cĂĄch lá»±a chá»n thá»±c pháș©m dinh dÆ°á»Ąng, bao gá»m:
- Thá»±c pháș©m tÆ°ÆĄi sá»ng: TÄng cưá»ng tiĂȘu thỄ rau cá»§, trĂĄi cĂąy vĂ ngĆ© cá»c nguyĂȘn háșĄt Äá» cung cáș„p Äá»§ vitamin vĂ khoĂĄng cháș„t.
- Kiá»m soĂĄt kháș©u pháș§n: Há»c cĂĄch nháșn biáșżt cáșŁm giĂĄc ÄĂłi vĂ no, vĂ sá» dỄng cĂĄc ká»č thuáșt như chia nhá» bữa Än Äá» trĂĄnh Än quĂĄ nhiá»u.
- Thá»±c pháș©m thay tháșż: TĂŹm kiáșżm cĂĄc mĂłn Än váș·t lĂ nh máșĄnh hÆĄn, như háșĄt, trĂĄi cĂąy khĂŽ hoáș·c sữa chua khĂŽng ÄÆ°á»ng, Äá» thay tháșż cho cĂĄc mĂłn Än váș·t cháșż biáșżn sáș”n.
Bưá»c thứ tư: Thá»±c hĂ nh cĂĄc ká»č thuáșt quáșŁn lĂœ cáșŁm xĂșc
Äá» giáșŁm thiá»u viá»c Än uá»ng do cáșŁm xĂșc, ngưá»i nghiá»n Än váș·t cáș§n há»c cĂĄch quáșŁn lĂœ cáșŁm xĂșc cá»§a mĂŹnh. Má»t sá» ká»č thuáșt cĂł thá» bao gá»m:
- Thiá»n vĂ chĂĄnh niá»m: Thá»±c hĂ nh thiá»n cĂł thá» giĂșp tÄng cưá»ng nháșn thức vá» cáșŁm xĂșc vĂ giáșŁm cÄng tháșłng.
- Táșp thá» dỄc: HoáșĄt Äá»ng thá» cháș„t khĂŽng chá» giĂșp giáșŁm cĂąn mĂ cĂČn cáșŁi thiá»n tĂąm tráșĄng vĂ giáșŁm cáșŁm giĂĄc lo Ăąu.
- Ghi nháșt kĂœ Än uá»ng: Ghi láșĄi những gĂŹ mĂŹnh Än vĂ cáșŁm xĂșc liĂȘn quan cĂł thá» giĂșp nháșn diá»n cĂĄc yáșżu tá» kĂch thĂch Än uá»ng khĂŽng kiá»m soĂĄt.
Bưá»c thứ nÄm: Theo dĂ”i tiáșżn trĂŹnh
- Theo dĂ”i tiáșżn trĂŹnh giáșŁm cĂąn lĂ má»t pháș§n quan trá»ng trong hĂ nh trĂŹnh nĂ y. Ngưá»i nghiá»n Än váș·t nĂȘn ghi láșĄi cĂąn náș·ng, sá» Äo cÆĄ thá» vĂ cáșŁm xĂșc cá»§a mĂŹnh Äá» cĂł thá» nháșn tháș„y sá»± tiáșżn bá» vĂ Äiá»u chá»nh káșż hoáșĄch khi cáș§n thiáșżt.
- Viá»c nĂ y khĂŽng chá» giĂșp há» cáșŁm tháș„y cĂł Äá»ng lá»±c mĂ cĂČn giĂșp há» nháșn ra những thay Äá»i tĂch cá»±c trong cÆĄ thá» vĂ tĂąm trĂ.
Bưá»c thứ sĂĄu: KiĂȘn trĂŹ vĂ khĂŽng bá» cuá»c
- GiáșŁm cĂąn lĂ má»t quĂĄ trĂŹnh dĂ i vĂ cĂł thá» gáș·p nhiá»u khĂł khÄn. Ngưá»i nghiá»n Än váș·t cáș§n pháșŁi kiĂȘn trĂŹ vĂ khĂŽng bá» cuá»c, ngay cáșŁ khi gáș·p pháșŁi những cĂĄm dá» hoáș·c tháș„t báșĄi. Há» nĂȘn nhá» ráș±ng má»i bưá»c tiáșżn, dĂč nhá», Äá»u lĂ má»t thĂ nh cĂŽng vĂ lĂ má»t pháș§n cá»§a hĂ nh trĂŹnh lá»n hÆĄn.
BĂ i há»c từ hĂ nh trĂŹnh giáșŁm cĂąn
HĂ nh trĂŹnh giáșŁm cĂąn cá»§a má»t ngưá»i nghiá»n Än váș·t khĂŽng chá» lĂ vá» viá»c giáșŁm cĂąn mĂ cĂČn lĂ vá» viá»c thay Äá»i thĂłi quen sá»ng vĂ cáșŁi thiá»n sức khá»e tá»ng thá». Má»t sá» bĂ i há»c quan trá»ng mĂ há» cĂł thá» chia sáș» bao gá»m:
- Sá»± quan trá»ng cá»§a nháșn thức: Nháșn thức vá» váș„n Äá» cá»§a báșŁn thĂąn lĂ bưá»c Äáș§u tiĂȘn Äá» thay Äá»i.
- TĂŹm kiáșżm sá»± há» trợ: KhĂŽng ai pháșŁi Äá»i máș·t vá»i váș„n Äá» má»t mĂŹnh; sá»± há» trợ từ ngưá»i khĂĄc cĂł thá» táșĄo ra sá»± khĂĄc biá»t lá»n.
- XĂąy dá»±ng thĂłi quen lĂ nh máșĄnh: Thay Äá»i thĂłi quen Än uá»ng vĂ lá»i sá»ng lĂ chĂŹa khĂła Äá» duy trĂŹ cĂąn náș·ng lĂœ tưá»ng.
- QuáșŁn lĂœ cáșŁm xĂșc: Há»c cĂĄch quáșŁn lĂœ cáșŁm xĂșc vĂ tĂŹm kiáșżm cĂĄc phÆ°ÆĄng phĂĄp thay tháșż cho viá»c Än uá»ng lĂ ráș„t quan trá»ng.
- KiĂȘn trĂŹ: HĂ nh trĂŹnh giáșŁm cĂąn cĂł thá» dĂ i vĂ khĂł khÄn, nhưng kiĂȘn trĂŹ sáșœ mang láșĄi káșżt quáșŁ.
Káșżt luáșn
- GiáșŁm cĂąn lĂ má»t hĂ nh trĂŹnh Äáș§y thá» thĂĄch, Äáș·c biá»t Äá»i vá»i những ngưá»i nghiá»n Än váș·t. Tuy nhiĂȘn, vá»i sá»± nháșn thức, há» trợ, káșż hoáșĄch Än uá»ng hợp lĂœ vĂ ká»č thuáșt quáșŁn lĂœ cáșŁm xĂșc, há» cĂł thá» vÆ°á»Łt qua những khĂł khÄn vĂ ÄáșĄt ÄÆ°á»Łc mỄc tiĂȘu cá»§a mĂŹnh.
- Những bĂ i há»c từ hĂ nh trĂŹnh nĂ y khĂŽng chá» cĂł giĂĄ trá» cho những ngưá»i Äang trong tĂŹnh huá»ng tÆ°ÆĄng tá»± mĂ cĂČn cho báș„t kỳ ai muá»n cáșŁi thiá»n sức khá»e vĂ cháș„t lÆ°á»Łng cuá»c sá»ng cá»§a mĂŹnh.
TĂ i liá»u tham kháșŁo
- Food Addiction | New Choices Treatment Center
- Ultra-Processed Food Addiction: A Research Update – PMC
- Food Addiction and Psychosocial Adversity: Biological Embedding, Contextual Factors, and Public Health Implications – PMC
- Optimal Diet Strategies for Weight Loss and Weight Loss Maintenance – PMC
- The Role of Nutrition and Exercise in Enhancing Recovery – Harmony Ridge Recovery Center






