BỆNH LÝ, Thừa cĂąn

Hormon áșŁnh hưởng đáșżn việc giáșŁm cĂąn cá»§a báșĄn như tháșż nĂ o?

/

bởi Dinh DÆ°á»Ąng US

/

Giới thiệu

  • GiáșŁm cĂąn lĂ  một trong những mỄc tiĂȘu phổ biáșżn nháș„t trong xĂŁ hội hiện đáșĄi, với hĂ ng triệu người tĂŹm kiáșżm cĂĄc phÆ°ÆĄng phĂĄp hiệu quáșŁ Ä‘á»ƒ đáșĄt Ä‘Æ°á»Łc vĂłc dĂĄng lĂœ tưởng. Tuy nhiĂȘn, việc giáșŁm cĂąn khĂŽng chỉ Ä‘ÆĄn thuáș§n lĂ  một váș„n đề về cháșż độ ăn uống vĂ  táș­p luyện.
  • Một yáșżu tố quan trọng mĂ  nhiều người thường bỏ qua lĂ  vai trĂČ cá»§a hormon trong việc điều chỉnh cĂąn náș·ng. Hormon khĂŽng chỉ áșŁnh hưởng đáșżn cáșŁm giĂĄc đói vĂ  no mĂ  cĂČn tĂĄc động đáșżn cĂĄch cÆĄ thể lưu trữ vĂ  sá»­ dỄng năng lÆ°á»Łng.
  • BĂ i viáșżt nĂ y sáșœ khĂĄm phĂĄ cĂĄc hormon chĂ­nh áșŁnh hưởng đáșżn việc giáșŁm cĂąn, cĂĄch chĂșng hoáșĄt động vĂ  những biện phĂĄp cĂł thể giĂșp cĂąn báș±ng chĂșng để hỗ trợ quĂĄ trĂŹnh giáșŁm cĂąn.

CĂĄc hormon chĂ­nh áșŁnh hưởng đáșżn cĂąn náș·ng

Leptin

  • Leptin lĂ  một hormon Ä‘Æ°á»Łc sáșŁn xuáș„t chá»§ yáșżu bởi cĂĄc táșż bĂ o mụ. NĂł cĂł vai trĂČ quan trọng trong việc điều chỉnh cáșŁm giĂĄc no vĂ  năng lÆ°á»Łng tiĂȘu thỄ. Khi cÆĄ thể tĂ­ch trữ mụ, mức leptin tăng lĂȘn, gá»­i tĂ­n hiệu đáșżn nĂŁo ráș±ng cÆĄ thể đã đủ năng lÆ°á»Łng, từ đó giáșŁm cáșŁm giĂĄc thĂšm ăn. NgÆ°á»Łc láșĄi, khi cÆĄ thể giáșŁm mụ, mức leptin giáșŁm, dáș«n đáșżn cáșŁm giĂĄc đói tăng lĂȘn.
  • Tuy nhiĂȘn, một váș„n đề phổ biáșżn ở những người bĂ©o phĂŹ lĂ  “khĂĄng leptin”, trong đó máș·c dĂč mức leptin cao, nhưng nĂŁo khĂŽng nháș­n Ä‘Æ°á»Łc tĂ­n hiệu để giáșŁm cáșŁm giĂĄc thĂšm ăn. Điều nĂ y cĂł thể dáș«n đáșżn việc ăn uống quĂĄ mức vĂ  khĂł khăn trong việc giáșŁm cĂąn.

Ghrelin

  • Ghrelin, Ä‘Æ°á»Łc biáșżt đáșżn như lĂ  hormon đói, Ä‘Æ°á»Łc sáșŁn xuáș„t chá»§ yáșżu trong dáșĄ dĂ y. Mức ghrelin tăng lĂȘn khi báșĄn đói vĂ  giáșŁm xuống sau khi ăn. Hormon nĂ y kĂ­ch thĂ­ch cáșŁm giĂĄc thĂšm ăn vĂ  cĂł thể dáș«n đáșżn việc ăn nhiều hÆĄn náșżu khĂŽng Ä‘Æ°á»Łc kiểm soĂĄt.
  • NghiĂȘn cứu cho tháș„y ráș±ng những người bĂ©o phĂŹ thường cĂł mức ghrelin tháș„p hÆĄn nhưng láșĄi nháșĄy cáșŁm hÆĄn với tĂĄc động cá»§a nĂł, dáș«n đáșżn việc họ cĂł thể ăn nhiều hÆĄn.

Insulin

  • Insulin lĂ  hormon chĂ­nh điều chỉnh mức đường huyáșżt trong cÆĄ thể. NĂł Ä‘Æ°á»Łc sáșŁn xuáș„t bởi tuyáșżn tỄy vĂ  giĂșp chuyển glucose từ mĂĄu vĂ o cĂĄc táșż bĂ o để sá»­ dỄng lĂ m năng lÆ°á»Łng hoáș·c lưu trữ. Mức insulin cao cĂł thể dáș«n đáșżn cáșŁm giĂĄc thĂšm ăn vĂ  tăng cường lưu trữ mụ, đáș·c biệt lĂ  khi káșżt hợp với cháșż độ ăn nhiều carbohydrate tinh cháșż. KhĂĄng Insulin cĆ©ng lĂ  một yáșżu tố nguy cÆĄ lớn cho bĂ©o phĂŹ vĂ  đái thĂĄo đường loáșĄi 2.

Cortisol

  • Cortisol, Ä‘Æ°á»Łc biáșżt đáșżn như lĂ  hormon stress, Ä‘Æ°á»Łc sáșŁn xuáș„t bởi tuyáșżn thÆ°á»Łng tháș­n. Khi cÆĄ thể tráșŁi qua stress, mức cortisol tăng lĂȘn, dáș«n đáșżn việc tăng cáșŁm giĂĄc thĂšm ăn, đáș·c biệt lĂ  thĂšm đồ ngọt vĂ  thá»±c pháș©m giĂ u calo. Cortisol cao kĂ©o dĂ i cĂł thể dáș«n đáșżn tăng cĂąn, đáș·c biệt lĂ  ở vĂčng bỄng, vĂ  lĂ m giáșŁm kháșŁ năng giáșŁm cĂąn.

Thyroid hormones

  • Hormone tuyáșżn giĂĄp, bao gồm thyroxine (T4) vĂ  triiodothyronine (T3), cĂł vai trĂČ quan trọng trong việc điều chỉnh tốc độ chuyển hĂła cá»§a cÆĄ thể. Náșżu tuyáșżn giĂĄp hoáșĄt động kĂ©m (hypothyroidism), cĂł thể dáș«n đáșżn tăng cĂąn do giáșŁm tốc độ chuyển hĂła. NgÆ°á»Łc láșĄi, náșżu tuyáșżn giĂĄp hoáșĄt động quĂĄ mức (hyperthyroidism), cĂł thể dáș«n đáșżn giáșŁm cĂąn khĂŽng mong muốn.

GLP-1 vĂ  cĂĄc hormon cáșŁm giĂĄc no khĂĄc

  • GLP-1 (Glucagon-like peptide-1) lĂ  một hormon Ä‘Æ°á»Łc sáșŁn xuáș„t trong ruột khi chĂșng ta ăn. NĂł giĂșp tăng cáșŁm giĂĄc no vĂ  giáșŁm cáșŁm giĂĄc thĂšm ăn. GLP-1 cĆ©ng cĂł vai trĂČ trong việc điều chỉnh mức đường huyáșżt. NghiĂȘn cứu cho tháș„y ráș±ng việc tăng cường sáșŁn xuáș„t GLP-1 cĂł thể hỗ trợ trong việc giáșŁm cĂąn.

CĂĄch cĂąn báș±ng hormon để hỗ trợ giáșŁm cĂąn

Cháșż độ ăn uống hợp lĂœ

  • Một cháșż độ ăn uống cĂąn báș±ng, giĂ u cháș„t xÆĄ, protein vĂ  cháș„t bĂ©o lĂ nh máșĄnh cĂł thể giĂșp điều chỉnh mức hormon. CĂĄc thá»±c pháș©m như rau xanh, trĂĄi cĂąy, ngĆ© cốc nguyĂȘn háșĄt, vĂ  protein náșĄc khĂŽng chỉ cung cáș„p dinh dÆ°á»Ąng mĂ  cĂČn giĂșp kiểm soĂĄt cáșŁm giĂĄc thĂšm ăn vĂ  cĂąn báș±ng hormon.

Táș­p thể dỄc thường xuyĂȘn

  • Táș­p thể dỄc khĂŽng chỉ giĂșp đốt chĂĄy calo mĂ  cĂČn cĂł tĂĄc động tĂ­ch cá»±c đáșżn mức hormon. CĂĄc nghiĂȘn cứu cho tháș„y ráș±ng táș­p thể dỄc thường xuyĂȘn cĂł thể giĂșp giáșŁm mức cortisol, cáșŁi thiện độ nháșĄy insulin vĂ  tăng cường sáșŁn xuáș„t leptin.

Ngá»§ đủ giáș„c

  • Giáș„c ngá»§ cĂł vai trĂČ quan trọng trong việc điều chỉnh hormon. Thiáșżu ngá»§ cĂł thể lĂ m tăng mức ghrelin vĂ  giáșŁm mức leptin, dáș«n đáșżn cáșŁm giĂĄc đói nhiều hÆĄn. ĐáșŁm báșŁo ngá»§ đủ giáș„c (7-9 giờ mỗi đĂȘm) cĂł thể giĂșp cĂąn báș±ng cĂĄc hormon nĂ y vĂ  hỗ trợ quĂĄ trĂŹnh giáșŁm cĂąn.

QuáșŁn lĂœ stress

  • Stress kĂ©o dĂ i cĂł thể lĂ m tăng mức cortisol, dáș«n đáșżn tăng cáșŁm giĂĄc thĂšm ăn vĂ  tăng cĂąn. CĂĄc phÆ°ÆĄng phĂĄp quáșŁn lĂœ stress như thiền, yoga, vĂ  cĂĄc hoáșĄt động thư giĂŁn khĂĄc cĂł thể giĂșp giáșŁm mức cortisol vĂ  cáșŁi thiện cáșŁm giĂĄc thĂšm ăn.

Káșżt luáș­n

  • Việc giáșŁm cĂąn khĂŽng chỉ Ä‘ÆĄn thuáș§n lĂ  một hĂ nh trĂŹnh về cháșż độ ăn uống vĂ  táș­p luyện. Hormon đóng vai trĂČ quan trọng trong việc điều chỉnh cáșŁm giĂĄc đói, no vĂ  cĂĄch cÆĄ thể lưu trữ năng lÆ°á»Łng. Hiểu rĂ” về cĂĄc hormon nĂ y vĂ  cĂĄch chĂșng áșŁnh hưởng đáșżn cÆĄ thể cĂł thể giĂșp báșĄn xĂąy dá»±ng một káșż hoáșĄch giáșŁm cĂąn hiệu quáșŁ hÆĄn.
  • Báș±ng cĂĄch ĂĄp dỄng cĂĄc biện phĂĄp như cháșż độ ăn uống hợp lĂœ, táș­p thể dỄc thường xuyĂȘn, ngá»§ đủ giáș„c vĂ  quáșŁn lĂœ stress, báșĄn cĂł thể cĂąn báș±ng cĂĄc hormon vĂ  hỗ trợ quĂĄ trĂŹnh giáșŁm cĂąn cá»§a mĂŹnh.

TĂ i liệu tham kháșŁo

  1. Brown University Health. (2024). How Do Hormones Influence a Person’s Weight?
  2. Healthline. (2023). 9 Hormones That Affect Weight — and How to Improve Them.
  3. PubMed. (2020). Glucagon-like peptide 1 in the pathophysiology and pharmacotherapy of clinical obesity.
  4. PubMed. (2018). Sleep deprivation and obesity in adults: a brief narrative review.
  5. PubMed. (2019). The role of thyroid hormone in metabolism and metabolic syndrome.

Đã xem láșĄi & cáș­p nháș­t láș§n cuối vĂ o ngĂ y 20/02/2025 bởi Bs. Nguyễn Văn Anh.

Hỗ trợ Đăng kĂœ học CĂĄc khĂła học & Tư váș„n dinh dÆ°á»Ąng

Bs. Anh: 0937.026.095
Zalo: https://link.dinhduong.us/zalo

Đã thĂȘm item vĂ o giỏ hĂ ng.
0 item - 0

Dinh DÆ°á»Ąng US thĂŽng bĂĄo

BáșĄn cáș§n đăng nháș­p để táșŁi tĂ i liệu PDF.