Giá»i thiá»u
- HĂŁy thĂ nh tháșt má»t chĂșt. SĂĄng nay báșĄn vá»i Äi lĂ m, cĂł pháșŁi báșĄn ÄĂŁ dĂčng má»t thanh ngĆ© cá»c Än liá»n? Bữa trưa báșn rá»n, báșĄn chá»n má»t tĂŽ mĂŹ gĂłi cho nhanh gá»n? VĂ tá»i qua, khi xem má»t bá» phim hay, báșĄn cĂł má» má»t gĂłi bim bim hay uá»ng má»t lon nưá»c ngá»t?
- Những lá»±a chá»n tưá»ng chừng vĂŽ háșĄi vĂ tiá»n lợi ÄĂł, thá»±c cháș„t, cĂł thá» Äang lĂ những liá»u thuá»c Äá»c cháșm, ngĂ y qua ngĂ y bĂ o mĂČn sức khá»e vĂ cáșŁ sá»± minh máș«n cá»§a báșĄn.
- Má»t cĂŽng trĂŹnh nghiĂȘn cứu lá»n nháș„t từ trưá»c Äáșżn nay, phĂąn tĂch dữ liá»u từ gáș§n 10 triá»u ngưá»i, ÄĂŁ chĂnh thức giĂĄng má»t “báșŁn ĂĄn” lĂȘn thá»±c pháș©m siĂȘu cháșż biáșżn. Káșżt luáșn gĂąy sá»c: viá»c tiĂȘu thỄ thưá»ng xuyĂȘn nhĂłm thá»±c pháș©m nĂ y cĂł liĂȘn quan trá»±c tiáșżp Äáșżn 32 cÄn bá»nh vĂ váș„n Äá» sức khá»e tiĂȘu cá»±c.
- Trong ÄĂł, báș±ng chứng máșĄnh máșœ nháș„t cho tháș„y nguy cÆĄ tá» vong do bá»nh tim máșĄch tÄng vá»t 50%, nguy cÆĄ máșŻc chứng lo Ăąu, tráș§m cáșŁm tÄng 53%, vĂ nguy cÆĄ máșŻc tiá»u ÄÆ°á»ng tuĂœp 2 cao hÆĄn 12%.
BĂĄc sÄ© bĂłc tráș§n sá»± tháșt: TáșĄi sao chĂșng láșĄi nguy hiá»m Äáșżn váșy?
- Xin Äừng nháș§m láș«n, ÄĂąy khĂŽng chá» lĂ “Äá» Än váș·t”. Vá»i con máșŻt cá»§a má»t chuyĂȘn gia dinh dÆ°á»Ąng, tĂŽi gá»i chĂșng lĂ “những sáșŁn pháș©m cĂŽng nghiá»p mang hĂŹnh hĂ i thá»±c pháș©m”.
- Sá»± nguy hiá»m cá»§a chĂșng khĂŽng chá» náș±m á» lÆ°á»Łng ÄÆ°á»ng, muá»i vĂ cháș„t bĂ©o xáș„u khá»ng lá». Má»i nguy thá»±c sá»± Äáșżn từ chĂnh quy trĂŹnh cháșż biáșżn cĂŽng nghiá»p sĂąu ÄĂŁ phĂĄ vụ hoĂ n toĂ n cáș„u trĂșc tá»± nhiĂȘn cá»§a nguyĂȘn liá»u. ChĂșng bá» tưá»c Äi cháș„t xÆĄ, vitamin vĂ khoĂĄng cháș„t, sau ÄĂł ÄÆ°á»Łc “bÆĄm” vĂ o hĂ ng loáșĄt cĂĄc hĂła cháș„t xa láșĄ: cháș„t táșĄo mĂ u, táșĄo mĂči cĂŽng nghiá»p, cháș„t nhĆ© hĂła, cháș„t á»n Äá»nh⊠mĂ cÆĄ thá» chĂșng ta khĂŽng ÄÆ°á»Łc sinh ra Äá» xá» lĂœ.
- Những cháș„t nĂ y khi vĂ o cÆĄ thá» sáșœ gĂąy ra má»t “cÆĄn bĂŁo viĂȘm” Ăąm á», tĂ n phĂĄ há» vi sinh váșt ÄÆ°á»ng ruá»t â “bá» nĂŁo thứ hai” cá»§a chĂșng ta. Khi “bá» nĂŁo” nĂ y bá» tá»n thÆ°ÆĄng, nĂł khĂŽng chá» gĂąy ra cĂĄc váș„n Äá» tiĂȘu hĂła, tim máșĄch, mĂ cĂČn gá»i những tĂn hiá»u sai lá»ch lĂȘn nĂŁo bá», gĂąy ra lo Ăąu, má»t má»i vĂ sÆ°ÆĄng mĂč nĂŁo. NĂłi cĂĄch khĂĄc, những gĂŹ báșĄn Än Äang trá»±c tiáșżp quyáșżt Äá»nh cáșŁm xĂșc vĂ sá»± minh máș«n cá»§a báșĄn má»i ngĂ y.
“Cáș©m nang tá»± vá»”: 4 bưá»c thĂŽng minh Äá» giĂ nh láșĄi quyá»n kiá»m soĂĄt sức khá»e
Cuá»c chiáșżn chá»ng láșĄi thá»±c pháș©m siĂȘu cháșż biáșżn khĂŽng pháșŁi lĂ từ bá» má»i niá»m vui Än uá»ng. ÄĂł lĂ má»t cuá»c chiáșżn thĂŽng minh Äá» giĂ nh láșĄi quyá»n lĂ m chá»§ cÆĄ thá» mĂŹnh. Dưá»i ÄĂąy lĂ káșż hoáșĄch tĂĄc chiáșżn cá»§a báșĄn:
Bưá»c 1: Trá» thĂ nh “ThĂĄm tá» nhĂŁn mĂĄc”
- HĂŁy láșt máș·t sau cá»§a sáșŁn pháș©m. Náșżu danh sĂĄch thĂ nh pháș§n dĂ i dáș±ng dáș·c vá»i những cĂĄi tĂȘn hĂła há»c báșĄn khĂŽng thá» phĂĄt Ăąm (vĂ dỄ: si-rĂŽ ngĂŽ fructose cao, dáș§u hydro hĂła, mono-sodium glutamateâŠ), hĂŁy Äáș·t nĂł xuá»ng.
- Quy táșŻc vĂ ng: Thá»±c pháș©m tháșt khĂŽng cáș§n danh sĂĄch thĂ nh pháș§n, vĂŹ báșŁn thĂąn nĂł chĂnh lĂ thĂ nh pháș§n!
Bưá»c 2: Khai chiáșżn từ những thay Äá»i nhá» nháș„t
- KhĂŽng cáș§n má»t cuá»c cĂĄch máșĄng. HĂŁy báșŻt Äáș§u từ những cuá»c “ÄáșŁo chĂnh” nhá» trong bữa Än.
- Thay vĂŹ bim bim, hĂŁy Än má»t náșŻm háșĄt Ăłc chĂł, háșĄnh nhĂąn.
- Thay vĂŹ nưá»c ngá»t, hĂŁy uá»ng má»t ly nưá»c lá»c cĂł vĂ i lĂĄt chanh.
- Thay vĂŹ xĂșc xĂch, hĂŁy Än má»t quáșŁ trứng luá»c.
Má»i lá»±a chá»n nhá» nĂ y lĂ má»t chiáșżn tháșŻng cho sức khá»e cá»§a báșĄn.
Bưá»c 3: SoáșĄn tháșŁo “Káșż hoáșĄch tĂĄc chiáșżn” cho bữa Än
- “Tháș„t báșĄi trong chuáș©n bá» lĂ chuáș©n bá» cho tháș„t báșĄi”. HĂŁy dĂ nh 30 phĂșt cuá»i tuáș§n Äá» lĂȘn thá»±c ÄÆĄn vĂ Äi chợ. Khi tá»§ láșĄnh nhĂ báșĄn Äáș§y áșŻp rau cá»§ quáșŁ tÆ°ÆĄi, thá»t cĂĄ sáșĄch, báșĄn sáșœ khĂŽng cho “káș» thĂč” má»t cÆĄ há»i nĂ o Äá» táș„n cĂŽng vĂ o những lĂșc ÄĂłi vĂ má»t má»i.
Bưá»c 4: XĂąy dá»±ng “PhĂĄo ÄĂ i” thá»±c pháș©m lĂ nh máșĄnh
- HĂŁy biáșżn cÄn báșżp cá»§a báșĄn thĂ nh má»t phĂĄo ÄĂ i. NÆĄi ÄĂł, những thá»±c pháș©m nguyĂȘn báșŁn, tÆ°ÆĄi ngon lĂ vua. Tá»± náș„u Än khĂŽng chá» giĂșp báșĄn kiá»m soĂĄt những gĂŹ mĂŹnh náșĄp vĂ o cÆĄ thá», mĂ cĂČn lĂ má»t liá»u phĂĄp thư giĂŁn tuyá»t vá»i cho tinh tháș§n.
- Viá»c báșĄn ÄÆ°a gĂŹ vĂ o cÆĄ thá» hĂŽm nay sáșœ quyáșżt Äá»nh cháș„t lÆ°á»Łng cuá»c sá»ng cá»§a báșĄn ngĂ y mai. ÄĂąy khĂŽng pháșŁi lĂ má»t sá»± hy sinh, mĂ lĂ hĂ nh Äá»ng yĂȘu thÆ°ÆĄng báșŁn thĂąn vĂ gia ÄĂŹnh máșĄnh máșœ nháș„t.
- Äừng chiáșżn Äáș„u má»t mĂŹnh! HĂŁy gia nháșp cá»ng Äá»ng những ngưá»i sá»ng khá»e vĂ chá»§ Äá»ng. NÆĄi báșĄn sáșœ nháșn ÄÆ°á»Łc những thĂŽng tin y khoa Äá»t phĂĄ, những cĂŽng thức náș„u Än lĂ nh máșĄnh vĂ nguá»n Äá»ng lá»±c báș„t táșn.
Nguá»n tham kháșŁo khoa há»c
- Lane, M. M., et al. (2024). Ultra-processed food exposure and adverse health outcomes: umbrella review of epidemiological meta-analyses. The BMJ, 384.
- World Health Organization (WHO). Call for experts to develop a WHO guideline on consumption of ultra-processed foods.
- Harvard T.H. Chan School of Public Health – The Nutrition Source. Processed Foods and Health.
Hưá»ng dáș«n thĂȘm
- ÄÄng kĂœ trá» thĂ nh há»c viĂȘn táșĄi Dinh DÆ°á»Ąng US ngay táșĄi https://dangky.dinhduong.us Äá» náșŻm giữ tÆ°ÆĄng lai sức khá»e cá»§a báșĄn!
- Náșżu báșĄn muá»n cĂł ÄÆ°á»Łc ká»č nÄng ÄĂŁ giá»i thiá»u á» trĂȘn như Äá»c nhĂŁn thá»±c pháș©m, xĂąy dá»±ng cho báșŁn thĂąn má»t cháșż Äá» Än cĂąn báș±ng, vĂ biáșżt ÄÆ°á»Łc cháșż Äá» Än lĂ nh máșĄnh, thĂŹ khĂła há»c Dinh DÆ°á»Ąng Cho Ngưá»i BáșŻt Äáș§u chĂnh lĂ khĂła há»c dĂ nh cho báșĄn.
- Náșżu báșĄn Äang cĂł những bá»nh lĂœ gĂąy viĂȘm há» thá»ng như cĂĄc loáșĄi bá»nh tá»± miá» n, ÄĂĄi thĂĄo ÄÆ°á»ng, thừa cĂąn, tĂŹnh tráșĄng viĂȘm máșĄn tĂnh, thĂŹ khĂła há»c Dinh DÆ°á»Ąng GiĂșp GiáșŁm ViĂȘm chĂnh lĂ khĂła há»c báșĄn cáș§n náșŻm vững, những kiáșżn thức chuyĂȘn sĂąu ÄÆ°á»Łc cung cáș„p trong khĂła há»c nĂ y sáșœ giĂșp á»n Äá»nh cho tĂŹnh tráșĄng sức khá»e cá»§a báșĄn.






