Giá»i thiá»u
- Suy tháșn lĂ má»t tĂŹnh tráșĄng y táșż nghiĂȘm trá»ng, trong ÄĂł chức nÄng tháșn suy giáșŁm, dáș«n Äáșżn viá»c cÆĄ thá» khĂŽng thá» loáșĄi bá» cháș„t tháșŁi vĂ duy trĂŹ cĂąn báș±ng nưá»c vĂ Äiá»n giáșŁi.
- Äá»i vá»i những bá»nh nhĂąn Äang Äiá»u trá» báș±ng phÆ°ÆĄng phĂĄp cháșĄy tháșn (hemodialysis), viá»c kiá»m soĂĄt lÆ°á»Łng nưá»c vĂ cáșŁm giĂĄc khĂĄt nưá»c trá» thĂ nh má»t thĂĄch thức lá»n. CáșŁm giĂĄc khĂĄt nưá»c khĂŽng chá» gĂąy khĂł chá»u mĂ cĂČn cĂł thá» dáș«n Äáșżn tĂŹnh tráșĄng quĂĄ táșŁi nưá»c, gĂąy ra nhiá»u biáșżn chứng nghiĂȘm trá»ng như cao huyáșżt ĂĄp, phĂč ná», vĂ khĂł thá».
- Trong bĂ i viáșżt nĂ y, chĂșng ta sáșœ khĂĄm phĂĄ cĂĄc phÆ°ÆĄng phĂĄp hiá»u quáșŁ Äá» giáșŁm cáșŁm giĂĄc khĂĄt nưá»c cho bá»nh nhĂąn suy tháșn Äang cháșĄy tháșn.
Hiá»u vá» cáșŁm giĂĄc khĂĄt nưá»c
CáșŁm giĂĄc khĂĄt nưá»c lĂ má»t pháșŁn ứng tá»± nhiĂȘn cá»§a cÆĄ thá» nháș±m duy trĂŹ cĂąn báș±ng nưá»c. Khi cÆĄ thá» máș„t nưá»c, cĂĄc thỄ thá» trong nĂŁo sáșœ kĂch thĂch cáșŁm giĂĄc khĂĄt Äá» khuyáșżn khĂch ngưá»i bá»nh uá»ng nưá»c. Tuy nhiĂȘn, Äá»i vá»i bá»nh nhĂąn suy tháșn, viá»c uá»ng quĂĄ nhiá»u nưá»c cĂł thá» dáș«n Äáșżn tĂŹnh tráșĄng quĂĄ táșŁi nưá»c, do tháșn khĂŽng thá» loáșĄi bá» lÆ°á»Łng nưá»c dư thừa má»t cĂĄch hiá»u quáșŁ.
NguyĂȘn nhĂąn gĂąy ra cáșŁm giĂĄc khĂĄt nưá»c
- Máș„t nưá»c: Do hoáșĄt Äá»ng thá» cháș„t, thá»i tiáșżt nĂłng, hoáș·c cháșż Äá» Än uá»ng khĂŽng hợp lĂœ.
- Cháșż Äá» Än uá»ng: TiĂȘu thỄ thá»±c pháș©m chứa nhiá»u muá»i vĂ gia vá» cĂł thá» lĂ m tÄng cáșŁm giĂĄc khĂĄt.
- TĂŹnh tráșĄng sức khá»e: Má»t sá» bá»nh lĂœ như tiá»u ÄÆ°á»ng cĂł thá» lĂ m tÄng cáșŁm giĂĄc khĂĄt.
CĂĄc phÆ°ÆĄng phĂĄp giĂșp giáșŁm khĂĄt nưá»c
Kiá»m soĂĄt cháșż Äá» Än uá»ng
- GiáșŁm muá»i: HáșĄn cháșż tiĂȘu thỄ thá»±c pháș©m chứa nhiá»u natri (muá»i) lĂ má»t trong những cĂĄch hiá»u quáșŁ nháș„t Äá» giáșŁm cáșŁm giĂĄc khĂĄt. Muá»i lĂ m tÄng cáșŁm giĂĄc khĂĄt vĂ giữ nưá»c trong cÆĄ thá».
- TrĂĄnh thá»±c pháș©m cay vĂ ngá»t: Những thá»±c pháș©m nĂ y cĂł thá» kĂch thĂch cáșŁm giĂĄc khĂĄt. Thay vĂ o ÄĂł, nĂȘn chá»n thá»±c pháș©m tÆ°ÆĄi sá»ng, Ăt cháșż biáșżn.
QuáșŁn lĂœ lÆ°á»Łng nưá»c uá»ng
- Theo dĂ”i lÆ°á»Łng nưá»c: Bá»nh nhĂąn nĂȘn ghi chĂ©p láșĄi lÆ°á»Łng nưá»c tiĂȘu thỄ hĂ ng ngĂ y Äá» ÄáșŁm báșŁo khĂŽng vÆ°á»Łt quĂĄ giá»i háșĄn cho phĂ©p. ThĂŽng thưá»ng, bá»nh nhĂąn cháșĄy tháșn nĂȘn háșĄn cháșż lÆ°á»Łng nưá»c uá»ng khoáșŁng 32 ounce (khoáșŁng 1 lĂt) má»i ngĂ y.
- Sá» dỄng cĂĄc biá»n phĂĄp thay tháșż: Thay vĂŹ uá»ng nưá»c, bá»nh nhĂąn cĂł thá» sá» dỄng ÄĂĄ láșĄnh hoáș·c cĂĄc loáșĄi thá»±c pháș©m cĂł nưá»c như trĂĄi cĂąy tÆ°ÆĄi (như dưa háș„u) Äá» giáșŁm cáșŁm giĂĄc khĂĄt mĂ khĂŽng lĂ m tÄng lÆ°á»Łng nưá»c tiĂȘu thỄ.
Ká»č thuáșt quáșŁn lĂœ cáșŁm giĂĄc khĂĄt
- Sá» dỄng káșčo khĂŽng ÄÆ°á»ng: Káșčo khĂŽng ÄÆ°á»ng hoáș·c viĂȘn ngáșm cĂł thá» giĂșp giáșŁm cáșŁm giĂĄc khĂĄt mĂ khĂŽng lĂ m tÄng lÆ°á»Łng nưá»c.
- Giữ mĂĄt cÆĄ thá»: Nhiá»t Äá» cÆĄ thá» cao cĂł thá» lĂ m tÄng cáșŁm giĂĄc khĂĄt. Giữ cho cÆĄ thá» mĂĄt máș» báș±ng cĂĄch sá» dỄng quáșĄt hoáș·c Äiá»u hĂČa khĂŽng khĂ cĂł thá» giĂșp giáșŁm cáșŁm giĂĄc nĂ y.
Tư váș„n từ chuyĂȘn gia
- LĂ m viá»c vá»i chuyĂȘn gia dinh dÆ°á»Ąng: Bá»nh nhĂąn nĂȘn lĂ m viá»c vá»i chuyĂȘn gia dinh dÆ°á»Ąng Äá» xĂąy dá»±ng má»t káșż hoáșĄch Än uá»ng phĂč hợp, giĂșp kiá»m soĂĄt cáșŁm giĂĄc khĂĄt vĂ duy trĂŹ sức khá»e tá»ng thá».
- Theo dĂ”i sức khá»e Äá»nh kỳ: Kiá»m tra sức khá»e Äá»nh kỳ giĂșp phĂĄt hiá»n sá»m cĂĄc váș„n Äá» liĂȘn quan Äáșżn tháșn vĂ Äiá»u chá»nh cháșż Äá» Än uá»ng vĂ uá»ng nưá»c ká»p thá»i.
TĂĄc Äá»ng cá»§a cáșŁm giĂĄc khĂĄt Äáșżn sức khá»e
CáșŁm giĂĄc khĂĄt nưá»c khĂŽng ÄÆ°á»Łc kiá»m soĂĄt cĂł thá» dáș«n Äáșżn nhiá»u váș„n Äá» sức khá»e nghiĂȘm trá»ng, bao gá»m:
- TÄng huyáșżt ĂĄp: LÆ°á»Łng nưá»c dư thừa cĂł thá» lĂ m tÄng huyáșżt ĂĄp, gĂąy ĂĄp lá»±c lĂȘn tim vĂ máșĄch mĂĄu.
- PhĂč ná»: TĂch tỄ nưá»c trong cÆĄ thá» cĂł thá» dáș«n Äáșżn phĂč ná», gĂąy khĂł chá»u vĂ áșŁnh hưá»ng Äáșżn cháș„t lÆ°á»Łng cuá»c sá»ng.
- KhĂł thá»: Nưá»c tĂch tỄ trong phá»i cĂł thá» gĂąy khĂł thá», Äáș·c biá»t lĂ trong cĂĄc trưá»ng hợp náș·ng.
Káșżt Luáșn
- GiáșŁm cáșŁm giĂĄc khĂĄt nưá»c lĂ má»t pháș§n quan trá»ng trong viá»c quáșŁn lĂœ sức khá»e cho bá»nh nhĂąn suy tháșn Äang cháșĄy tháșn. Báș±ng cĂĄch kiá»m soĂĄt cháșż Äá» Än uá»ng, quáșŁn lĂœ lÆ°á»Łng nưá»c uá»ng, vĂ ĂĄp dỄng cĂĄc ká»č thuáșt giáșŁm cáșŁm giĂĄc khĂĄt, bá»nh nhĂąn cĂł thá» cáșŁi thiá»n cháș„t lÆ°á»Łng cuá»c sá»ng vĂ giáșŁm nguy cÆĄ biáșżn chứng.
- HĂŁy luĂŽn tham kháșŁo Ăœ kiáșżn cá»§a bĂĄc sÄ© vĂ chuyĂȘn gia dinh dÆ°á»Ąng Äá» cĂł ÄÆ°á»Łc những lá»i khuyĂȘn phĂč hợp nháș„t cho tĂŹnh tráșĄng sức khá»e cá»§a báșĄn.
TĂ i liá»u tham kháșŁo
- Fluid Control for Kidney Disease Patients on Dialysis – DaVita
- Xerostomia, thirst, sodium gradient and inter-dialytic weight gain in hemodialysis diabetic vs. non-diabetic patients – PMC
- Fluid Overload in a Dialysis Patient | National Kidney Foundation
- Eating & Nutrition for Hemodialysis – NIDDK
- Hemodialysis – Mayo Clinic
- Dyselectrolytemia-management and implications in hemodialysis (Review) – PMC
BĂ i viáșżt nĂ y cung cáș„p cĂĄi nhĂŹn tá»ng quan vá» cĂĄch giáșŁm cáșŁm giĂĄc khĂĄt nưá»c cho bá»nh nhĂąn suy tháșn Äang cháșĄy tháșn, Äá»ng thá»i nháș„n máșĄnh táș§m quan trá»ng cá»§a viá»c quáșŁn lĂœ cháșż Äá» Än uá»ng vĂ lÆ°á»Łng nưá»c tiĂȘu thỄ.






