Giá»i thiá»u
- GiáșŁm cĂąn lĂ má»t trong những váș„n Äá» sức khá»e ÄÆ°á»Łc nhiá»u ngưá»i quan tĂąm trong xĂŁ há»i hiá»n ÄáșĄi. Vá»i sá»± gia tÄng cá»§a cĂĄc bá»nh lĂœ liĂȘn quan Äáșżn bĂ©o phĂŹ, viá»c tĂŹm kiáșżm cĂĄc phÆ°ÆĄng phĂĄp giáșŁm cĂąn hiá»u quáșŁ vĂ an toĂ n trá» thĂ nh má»t nhu cáș§u thiáșżt yáșżu. Trong bá»i cáșŁnh nĂ y, má»t nghiĂȘn cứu má»i ná»i báșt ÄĂŁ chá» ra ráș±ng ĂĄnh sĂĄng mĂŽi trưá»ng cĂł thá» áșŁnh hưá»ng Äáșżn quĂĄ trĂŹnh giáșŁm cĂąn.
- BĂ i viáșżt nĂ y sáșœ khĂĄm phĂĄ má»i liĂȘn há» giữa ĂĄnh sĂĄng vĂ cĂąn náș·ng, cĆ©ng như cĂĄch Äiá»u chá»nh ĂĄnh sĂĄng mĂŽi trưá»ng Äá» há» trợ quĂĄ trĂŹnh giáșŁm cĂąn.
Má»i liĂȘn há» giữa ĂĄnh sĂĄng vĂ cĂąn náș·ng
áșąnh hưá»ng cá»§a ĂĄnh sĂĄng Äáșżn hormone
- Ănh sĂĄng cĂł vai trĂČ quan trá»ng trong viá»c Äiá»u chá»nh nhá»p sinh há»c cá»§a cÆĄ thá», áșŁnh hưá»ng Äáșżn sá»± sáșŁn xuáș„t hormone như melatonin vĂ cortisol. Melatonin, hormone Äiá»u chá»nh giáș„c ngá»§, cĂł thá» áșŁnh hưá»ng Äáșżn cáșŁm giĂĄc thĂšm Än vĂ sá»± trao Äá»i cháș„t.
- NghiĂȘn cứu cho tháș„y, khi cÆĄ thá» tiáșżp xĂșc vá»i ĂĄnh sĂĄng máșĄnh vĂ o ban ÄĂȘm, sáșŁn xuáș„t melatonin giáșŁm, dáș«n Äáșżn rá»i loáșĄn giáș„c ngá»§ vĂ tÄng cáșŁm giĂĄc thĂšm Än vĂ o ban ngĂ y.
Ănh sĂĄng vĂ sá»± trao Äá»i cháș„t
- Ănh sĂĄng cĆ©ng cĂł thá» áșŁnh hưá»ng Äáșżn sá»± trao Äá»i cháș„t. Má»t nghiĂȘn cứu cho tháș„y, ĂĄnh sĂĄng xanh, thưá»ng phĂĄt ra từ cĂĄc thiáșżt bá» Äiá»n tá», cĂł thá» lĂ m giáșŁm kháșŁ nÄng tiĂȘu thỄ nÄng lÆ°á»Łng cá»§a cÆĄ thá». NgÆ°á»Łc láșĄi, ĂĄnh sĂĄng tá»± nhiĂȘn cĂł thá» kĂch thĂch sá»± sáșŁn xuáș„t vitamin D, má»t yáșżu tá» quan trá»ng trong viá»c Äiá»u chá»nh cĂąn náș·ng vĂ sức khá»e tá»ng thá».
TĂĄc Äá»ng cá»§a ĂĄnh sĂĄng Äáșżn tĂąm tráșĄng
- Ănh sĂĄng cĂł thá» áșŁnh hưá»ng Äáșżn tĂąm tráșĄng vĂ cáșŁm xĂșc cá»§a con ngưá»i. Ănh sĂĄng tá»± nhiĂȘn giĂșp cáșŁi thiá»n tĂąm tráșĄng, giáșŁm lo Ăąu vĂ tráș§m cáșŁm, từ ÄĂł cĂł thá» lĂ m giáșŁm cáșŁm giĂĄc thĂšm Än vĂ há» trợ quĂĄ trĂŹnh giáșŁm cĂąn.
- NghiĂȘn cứu cho tháș„y, những ngưá»i lĂ m viá»c trong mĂŽi trưá»ng cĂł ĂĄnh sĂĄng tá»± nhiĂȘn thưá»ng cĂł xu hưá»ng Än Ăt hÆĄn vĂ duy trĂŹ cĂąn náș·ng tá»t hÆĄn.
CĂĄc phÆ°ÆĄng phĂĄp Äiá»u chá»nh ĂĄnh sĂĄng mĂŽi trưá»ng Äá» giáșŁm cĂąn
TÄng cưá»ng ĂĄnh sĂĄng tá»± nhiĂȘn
Má»t trong những cĂĄch ÄÆĄn giáșŁn nháș„t Äá» Äiá»u chá»nh ĂĄnh sĂĄng mĂŽi trưá»ng lĂ tÄng cưá»ng ĂĄnh sĂĄng tá»± nhiĂȘn. BáșĄn cĂł thá» lĂ m Äiá»u nĂ y báș±ng cĂĄch:
- Má» cá»a sá» vĂ sá» dỄng rĂšm má»ng Äá» ĂĄnh sĂĄng tá»± nhiĂȘn cĂł thá» chiáșżu vĂ o.
- SáșŻp xáșżp láșĄi khĂŽng gian sá»ng Äá» tá»i ưu hĂła ĂĄnh sĂĄng tá»± nhiĂȘn, cháșłng háșĄn như di chuyá»n Äá» ÄáșĄc ra khá»i cá»a sá».
- DĂ nh thá»i gian ngoĂ i trá»i vĂ o ban ngĂ y, Äáș·c biá»t lĂ vĂ o buá»i sĂĄng, Äá» háș„p thỄ ĂĄnh sĂĄng tá»± nhiĂȘn.
GiáșŁm ĂĄnh sĂĄng nhĂąn táșĄo vĂ o ban ÄĂȘm
GiáșŁm ĂĄnh sĂĄng nhĂąn táșĄo vĂ o ban ÄĂȘm cĂł thá» giĂșp cáșŁi thiá»n giáș„c ngá»§ vĂ cĂąn náș·ng. Má»t sá» cĂĄch Äá» thá»±c hiá»n Äiá»u nĂ y bao gá»m:
- TáșŻt cĂĄc thiáșżt bá» Äiá»n tá» Ăt nháș„t má»t giá» trưá»c khi Äi ngá»§.
- Sá» dỄng ÄĂšn cĂł ĂĄnh sĂĄng áș„m vĂ giáșŁm Äá» sĂĄng trong khĂŽng gian sá»ng vĂ o buá»i tá»i.
- Sá» dỄng rĂšm cháșŻn sĂĄng Äá» ngÄn ĂĄnh sĂĄng từ bĂȘn ngoĂ i vĂ o ban ÄĂȘm.
SỠdỄng ånh sång mà u
- Ănh sĂĄng mĂ u, Äáș·c biá»t lĂ ĂĄnh sĂĄng xanh, cĂł thá» áșŁnh hưá»ng Äáșżn tĂąm tráșĄng vĂ cáșŁm giĂĄc thĂšm Än. Má»t sá» nghiĂȘn cứu cho tháș„y ĂĄnh sĂĄng mĂ u xanh cĂł thá» lĂ m giáșŁm cáșŁm giĂĄc thĂšm Än, trong khi ĂĄnh sĂĄng mĂ u Äá» cĂł thá» kĂch thĂch cáșŁm giĂĄc thĂšm Än.
- Do ÄĂł, báșĄn cĂł thá» thá» nghiá»m vá»i cĂĄc loáșĄi ĂĄnh sĂĄng khĂĄc nhau trong khĂŽng gian sá»ng cá»§a mĂŹnh Äá» tĂŹm ra loáșĄi ĂĄnh sĂĄng phĂč hợp nháș„t vá»i tĂąm tráșĄng vĂ nhu cáș§u cá»§a báșŁn thĂąn.
TáșĄo khĂŽng gian sá»ng thoáșŁi mĂĄi
Má»t khĂŽng gian sá»ng thoáșŁi mĂĄi vá»i ĂĄnh sĂĄng phĂč hợp cĂł thá» giĂșp giáșŁm cÄng tháșłng vĂ cáșŁi thiá»n tĂąm tráșĄng. BáșĄn cĂł thá»:
- Sá» dỄng ÄĂšn bĂ n hoáș·c ÄĂšn trang trĂ Äá» táșĄo ra khĂŽng gian áș„m cĂșng vĂ dá» chá»u.
- ThĂȘm cĂąy xanh vĂ o khĂŽng gian sá»ng Äá» táșĄo cáșŁm giĂĄc gáș§n gĆ©i vá»i thiĂȘn nhiĂȘn, Äiá»u nĂ y cĆ©ng cĂł thá» giĂșp cáșŁi thiá»n tĂąm tráșĄng vĂ giáșŁm cáșŁm giĂĄc thĂšm Än.
Káșżt luáșn
- Ănh sĂĄng mĂŽi trưá»ng cĂł thá» áșŁnh hưá»ng ÄĂĄng ká» Äáșżn quĂĄ trĂŹnh giáșŁm cĂąn thĂŽng qua viá»c Äiá»u chá»nh hormone, sá»± trao Äá»i cháș„t vĂ tĂąm tráșĄng.
- Báș±ng cĂĄch tÄng cưá»ng ĂĄnh sĂĄng tá»± nhiĂȘn, giáșŁm ĂĄnh sĂĄng nhĂąn táșĄo vĂ o ban ÄĂȘm, sá» dỄng ĂĄnh sĂĄng mĂ u vĂ táșĄo khĂŽng gian sá»ng thoáșŁi mĂĄi, báșĄn cĂł thá» há» trợ quĂĄ trĂŹnh giáșŁm cĂąn cá»§a mĂŹnh má»t cĂĄch hiá»u quáșŁ.
- HĂŁy nhá» ráș±ng, viá»c Äiá»u chá»nh ĂĄnh sĂĄng chá» lĂ má»t pháș§n trong hĂ nh trĂŹnh giáșŁm cĂąn, vĂ cáș§n káșżt hợp vá»i cháșż Äá» Än uá»ng hợp lĂœ vĂ táșp luyá»n thá» dỄc thưá»ng xuyĂȘn Äá» ÄáșĄt ÄÆ°á»Łc káșżt quáșŁ tá»t nháș„t.
TĂ i liá»u tham kháșŁo
- Melatonin, energy metabolism, and obesity: a review. Journal of Pineal Research.
- The Complex Effects of Light on Metabolism in Humans. PMC.
- Circadian and Metabolic Effects of Light: Implications in Weight Homeostasis and Health. Frontiers in Neurology.
- Exposure to light at night, nocturnal urinary melatonin excretion, and obesity/dyslipidemia in the elderly. Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism.
- Shift work and the risk for metabolic syndrome among healthcare workers: A systematic review and meta-analysis. Obesity Reviews.
- The relationship between obesity and exposure to light at night: Cross-sectional analyses of over 100,000 women in the Breakthrough Generations Study. American Journal of Epidemiology.






