Viá»c uá»ng sữa thưá»ng ÄÆ°á»Łc cho lĂ Äá»§ Äá» cĂł xÆ°ÆĄng cháșŻc khá»e, nhưng Äiá»u nĂ y khĂŽng chĂnh xĂĄc theo khoa há»c.
XÆ°ÆĄng vĂ vai trĂČ cá»§a chĂșng
Trong cÆĄ thá» ngưá»i trưá»ng thĂ nh, cĂł tá»ng cá»ng 206 xÆ°ÆĄng. ChĂșng táșĄo thĂ nh pháș§n chĂnh cá»§a há» xÆ°ÆĄng vĂ ÄĂłng vai trĂČ quan trá»ng trong viá»c cung cáș„p cáș„u trĂșc vĂ báșŁo vá» cho cĂĄc cÆĄ quan khĂĄc trong cÆĄ thá». XÆ°ÆĄng khĂŽng chá» ÄÆĄn thuáș§n chá» cĂł vai trĂČ lĂ m cáș„u trĂșc, mĂ cĂČn cĂł nhiá»u chức nÄng khĂĄc nhau.
Má»t trong những chức nÄng quan trá»ng cá»§a xÆ°ÆĄng lĂ di chuyá»n. XÆ°ÆĄng cung cáș„p sá»± há» trợ vĂ cÆĄ cháșż chuyá»n Äá»ng cho cĂĄc khá»p, cho phĂ©p chĂșng ta thá»±c hiá»n cĂĄc hoáșĄt Äá»ng như Äi láșĄi, nháșŁy hay váșn Äá»ng thá» dỄc. Nhá» vĂ o sá»± liĂȘn káșżt vĂ phá»i hợp giữa cĂĄc xÆ°ÆĄng, chĂșng ta cĂł thá» thá»±c hiá»n cĂĄc Äá»ng tĂĄc phức táșĄp vĂ linh hoáșĄt.
NgoĂ i ra, xÆ°ÆĄng cĆ©ng cĂł kháșŁ nÄng lưu trữ khoĂĄng cháș„t. Khi cÆĄ thá» cáș§n thiáșżu khoĂĄng cháș„t như canxi hay phosphorus, xÆ°ÆĄng sáșœ phĂąn giáșŁi cĂĄc cháș„t nĂ y vĂ giáșŁi phĂłng lÆ°á»Łng khoĂĄng cháș„t từ bĂȘn trong xÆ°ÆĄng vĂ o cÆĄ thá» Äá» ÄĂĄp ứng nhu cáș§u. Äiá»u nĂ y lĂ m cho xÆ°ÆĄng trá» thĂ nh má»t kho lưu trữ quan trá»ng cá»§a cÆĄ thá», giĂșp duy trĂŹ sá»± cĂąn báș±ng khoĂĄng cháș„t trong cÆĄ thá».
XÆ°ÆĄng cĆ©ng ÄĂłng vai trĂČ sáșŁn xuáș„t hormone. Má»t trong những hormone quan trá»ng do xÆ°ÆĄng sáșŁn xuáș„t lĂ hormone osteocalcin. Hormone nĂ y khĂŽng chá» áșŁnh hưá»ng Äáșżn viá»c háș„p thỄ canxi trong suá»t quĂĄ trĂŹnh táșĄo xÆ°ÆĄng, mĂ cĂČn cĂł tĂĄc Äá»ng Äáșżn sá»± kiá»m soĂĄt ÄÆ°á»ng huyáșżt vĂ quĂĄ trĂŹnh chuyá»n Äá»i cháș„t bĂ©o. Viá»c cĂł Äá»§ lÆ°á»Łng hormone osteocalcin trong cÆĄ thá» ÄáșŁm báșŁo sá»± phĂĄt triá»n vĂ chức nÄng chĂnh xĂĄc cá»§a cĂĄc cÆĄ quan khĂĄc nhau.
BĂȘn cáșĄnh viá»c sáșŁn xuáș„t hormone, xÆ°ÆĄng cĂČn ÄĂłng vai trĂČ quan trá»ng trong quĂĄ trĂŹnh sáșŁn xuáș„t mĂĄu. XÆ°ÆĄng táșĄo ra cĂĄc táșż bĂ o mĂĄu, bao gá»m cáșŁ cĂĄc táșż bĂ o há»ng cáș§u, táșż bĂ o tráșŻng vĂ cĂĄc tiá»n tá» táșż bĂ o mĂĄu. QuĂĄ trĂŹnh nĂ y xáșŁy ra trong cĂĄc khoang xÆ°ÆĄng lá»n như xÆ°ÆĄng cháșu, xÆ°ÆĄng ÄĂči vĂ xÆ°ÆĄng ngá»±c. Sá»± táșĄo ra cĂĄc táșż bĂ o mĂĄu ÄĂłng vai trĂČ quan trá»ng trong viá»c duy trĂŹ sá»± hoáșĄt Äá»ng cá»§a há» thá»ng cÆĄ thá».
Trong tá»ng quan, xÆ°ÆĄng khĂŽng chá» ÄÆĄn thuáș§n táșĄo thĂ nh há» xÆ°ÆĄng vĂ cung cáș„p cáș„u trĂșc cho cÆĄ thá», mĂ cĂČn cĂł cĂĄc chức nÄng quan trá»ng như di chuyá»n, lưu trữ khoĂĄng cháș„t, sáșŁn xuáș„t hormone vĂ sáșŁn xuáș„t mĂĄu. BáșŁo vá» vĂ chÄm sĂłc cho sức khá»e xÆ°ÆĄng lĂ má»t pháș§n quan trá»ng trong viá»c duy trĂŹ sức khá»e tá»ng thá» cá»§a cÆĄ thá». ThĂŽng qua viá»c Än uá»ng cĂąn Äá»i, táșp luyá»n thá» thao Äá»u Äáș·n, vĂ duy trĂŹ lá»i sá»ng lĂ nh máșĄnh, chĂșng ta cĂł thá» giữ cho há» xÆ°ÆĄng cá»§a mĂŹnh khá»e máșĄnh vĂ chức nÄng tá»t.
Cáș„u trĂșc cá»§a xÆ°ÆĄng
XÆ°ÆĄng lĂ má»t pháș§n quan trá»ng cá»§a há» thá»ng cÆĄ thá», táșĄo nĂȘn há» thá»ng chá»u lá»±c vĂ báșŁo vá» cĂĄc cÆĄ quan ná»i táșĄng quan trá»ng. Cáș„u trĂșc cá»§a xÆ°ÆĄng ráș„t Äa dáșĄng vĂ phức táșĄp, ÄÆ°á»Łc xáșżp thĂ nh ba lá»p: mĂ ng ngoĂ i, xÆ°ÆĄng cứng á» giữa vĂ xÆ°ÆĄng xá»p á» bĂȘn trong.
MĂ ng ngoĂ i (periosteum)
Periosteum hay mĂ ng ngoĂ i cá»§a xÆ°ÆĄng lĂ lá»p mĂ ng má»ng bá»c bĂȘn ngoĂ i xÆ°ÆĄng. NĂł bao gá»m hai pháș§n chĂnh lĂ periosteum ngoáșĄi vi (outer layer) vĂ periosteum trong (inner layer).
Periosteum ngoáșĄi vi chứa cĂĄc máșĄch mĂĄu, dĂąy tháș§n kinh vĂ cĂĄc táșż bĂ o quanh xÆ°ÆĄng. NĂł chá»u trĂĄch nhiá»m táșĄo sá»± káșżt ná»i giữa mĂ ng ngoĂ i vá»i xÆ°ÆĄng, giĂșp cung cáș„p dÆ°á»Ąng cháș„t vĂ mĂĄu cho xÆ°ÆĄng. Periosteum trong bao phá»§ bá» máș·t xÆ°ÆĄng vĂ chứa cĂĄc táșż bĂ o táșĄo mĂŽ xÆ°ÆĄng má»i.
XÆ°ÆĄng cứng (compact bone)
XÆ°ÆĄng cứng, cĂČn ÄÆ°á»Łc gá»i lĂ xÆ°ÆĄng liá»n, lĂ lá»p xÆ°ÆĄng dĂ y vĂ cứng náș±m á» giữa. NĂł chứa cĂĄc mĂŽi trưá»ng ĂŽ cháș„t gá»m cĂĄc lá» khoĂĄng cháș„t nhá», cĂĄc táșż bĂ o xÆ°ÆĄng vĂ cĂĄc máșĄch mĂĄu, dĂąy tháș§n kinh.
Khi nhĂŹn qua kĂnh hiá»n vi, xÆ°ÆĄng cứng cĂł cáș„u trĂșc tÆ°ÆĄng Äá»i cháș·t cháșœ vá»i cĂĄc ÄÆ°á»ng gĂąn chĂ©o Äi qua vĂ cĂĄc khoĂĄng cháș„t, táșĄo nĂȘn sá»± Äá» vụ vĂ bá»n bá» cá»§a xÆ°ÆĄng. Äiá»u nĂ y giĂșp xÆ°ÆĄng cứng chá»u ÄÆ°á»Łc ĂĄp lá»±c vĂ trá»ng lá»±c từ cÆĄ thá».
XÆ°ÆĄng xá»p (spongy bone)
XÆ°ÆĄng xá»p, cĂČn ÄÆ°á»Łc gá»i lĂ xÆ°ÆĄng náș„u cháșŁy, lĂ lá»p xÆ°ÆĄng má» vĂ cĂł cáș„u trĂșc rá»ng bĂȘn trong xÆ°ÆĄng. NĂł chứa cĂĄc táșż bĂ o xÆ°ÆĄng vĂ mang nhiá»u khoĂĄng cháș„t, táșĄo ra má»t mĂŽi trưá»ng lá»n cho viá»c tá»ng hợp vĂ lưu trữ cĂĄc táșż bĂ o mĂĄu.
XÆ°ÆĄng xá»p cĂł káșżt cáș„u tÆ°ÆĄng Äá»i phức táșĄp vá»i nhiá»u sợi xÆ°ÆĄng nhá» vĂ cĂĄc lá» khoĂĄng cháș„t, táșĄo ra má»t káșżt cáș„u ráș„t cháșŻc cháșŻn. Äiá»u nĂ y giĂșp xÆ°ÆĄng xá»p tham gia vĂ o viá»c táșĄo ra sá»± ÄĂ n há»i, ÄĂ n há»i vĂ sá»± ĂŽm sĂĄt cháș·t cĂĄc cÆĄ quan ná»i táșĄng quan trá»ng như tá»§y xÆ°ÆĄng.
TrĂȘn cÆĄ sá» cáș„u trĂșc cá»§a xÆ°ÆĄng, chĂșng ta cĂł thá» hiá»u ÄÆ°á»Łc vai trĂČ vĂ tĂnh cháș„t cá»§a xÆ°ÆĄng trong cÆĄ thá». Qua viá»c duy trĂŹ cáș„u trĂșc vĂ tĂnh cháș„t cá»§a xÆ°ÆĄng, chĂșng ta cĂł thá» tháș„y sá»± quan trá»ng cá»§a viá»c duy trĂŹ má»t cháșż Äá» dinh dÆ°á»Ąng vĂ lá»i sá»ng lĂ nh máșĄnh Äá» báșŁo vá» vĂ chÄm sĂłc sức khá»e xÆ°ÆĄng cá»§a chĂșng ta.
QuĂĄ trĂŹnh tĂĄi táșĄo xÆ°ÆĄng
XÆ°ÆĄng cĆ© ÄÆ°á»Łc thay tháșż báș±ng xÆ°ÆĄng má»i liĂȘn tỄc, ngay cáșŁ sau khi quĂĄ trĂŹnh phĂĄt triá»n káșżt thĂșc á» tuá»i vá» thĂ nh niĂȘn. Sau khi ÄáșĄt Äáșżn Äá»nh khá»i lÆ°á»Łng xÆ°ÆĄng vĂ o khoáșŁng 20 tuá»i, quĂĄ trĂŹnh háș„p thỄ xÆ°ÆĄng báșŻt Äáș§u vÆ°á»Łt quĂĄ quĂĄ trĂŹnh hĂŹnh thĂ nh xÆ°ÆĄng, dáș«n Äáșżn giáșŁm khá»i lÆ°á»Łng xÆ°ÆĄng.
QuĂĄ trĂŹnh tĂĄi táșĄo xÆ°ÆĄng lĂ má»t quĂĄ trĂŹnh tá»± nhiĂȘn vĂ phức táșĄp giĂșp duy trĂŹ sá»± cĂąn báș±ng giữa háș„p thỄ xÆ°ÆĄng vĂ hĂŹnh thĂ nh xÆ°ÆĄng má»i trong cÆĄ thá». QuĂĄ trĂŹnh nĂ y diá» n ra trong cĂĄc táșż bĂ o chuyĂȘn biá»t ÄÆ°á»Łc gá»i lĂ ostenclast vĂ ostenoblast.
Ostenclast – táșż bĂ o háș„p thỄ xÆ°ÆĄng
Ostenclast lĂ táșż bĂ o ÄĂłng vai trĂČ chĂnh trong quĂĄ trĂŹnh háș„p thỄ xÆ°ÆĄng. ChĂșng cĂł kháșŁ nÄng phĂąn giáșŁi cĂĄc pháș§n tá» khoĂĄng cháș„t trong xÆ°ÆĄng, giáșŁi phĂłng calcium vĂ cĂĄc cháș„t khĂĄc vĂ o mĂĄu. Äiá»u nĂ y giĂșp duy trĂŹ má»t cưá»ng Äá» calcium hợp lĂœ trong cÆĄ thá» vĂ cung cáș„p nguá»n cháș„t xĂąy dá»±ng cho viá»c táșĄo xÆ°ÆĄng má»i.
QuĂĄ trĂŹnh háș„p thỄ xÆ°ÆĄng báșŻt Äáș§u khi ostenclast tiáșżp xĂșc vá»i bá» máș·t xÆ°ÆĄng. ChĂșng thá»±c hiá»n viá»c táșĄo ra cĂĄc enzyme phĂąn giáșŁi xÆ°ÆĄng, như cathepsin K, Äá» giĂșp phĂąn há»§y ma tráșn xÆ°ÆĄng. Ostenclast cĆ©ng giáșŁi phĂłng acid khĂŽng organic Äá» tan cháșŁy calcium vĂ phá»i hợp collagen trong xÆ°ÆĄng.
Nhá» vĂ o kháșŁ nÄng cá»§a chĂșng, ostenclast cĂł thá» loáșĄi bá» cĂĄc pháș§n tá» xÆ°ÆĄng cĆ© vĂ chuáș©n bá» khĂŽng gian cho hĂŹnh thĂ nh xÆ°ÆĄng má»i.
Ostenoblast – táșż bĂ o hĂŹnh thĂ nh xÆ°ÆĄng
Ostenoblast lĂ táșż bĂ o cĂł kháșŁ nÄng táșĄo xÆ°ÆĄng má»i vĂ chĂșng ÄÆ°á»Łc hĂŹnh thĂ nh từ cĂĄc táșż bĂ o gá»c xÆ°ÆĄng. ChĂșng xĂąy dá»±ng ma tráșn xÆ°ÆĄng má»i, trong ÄĂł cĂł calcium vĂ phosphorus, qua quĂĄ trĂŹnh gá»i lĂ quĂĄ trĂŹnh xáșŁy ra ma tráșn (extracellular matrix deposition).
Khi ostenoblast ÄÆ°á»Łc kĂch hoáșĄt, chĂșng báșŻt Äáș§u nguyĂȘn tá» hĂła vĂ táșĄo ra cĂĄc máșĄch xÆ°ÆĄng má»i. ChĂșng tiáșżp tỄc phĂąn giáșŁi vĂ loáșĄi bá» cĂĄc pháș§n tá» xÆ°ÆĄng cĆ© khĂŽng cáș§n thiáșżt Äá» lĂ m sáșĄch khu vá»±c xÆ°ÆĄng má»i.
Sau khi ostenoblast hoĂ n thiá»n cĂŽng viá»c cá»§a mĂŹnh, chĂșng chuyá»n Äá»i thĂ nh ostenocyt, má»t dáșĄng táșż bĂ o Äáș·c biá»t náș±m sĂąu trong ma tráșn xÆ°ÆĄng. Ostenocyt cĂł vai trĂČ duy trĂŹ ma tráșn xÆ°ÆĄng, cung cáș„p cháș„t dinh dÆ°á»Ąng cho cĂĄc táșż bĂ o xung quanh vĂ táșĄo ra cĂĄc káșżt ná»i liĂȘn táșż bĂ o tÆ°ÆĄng tĂĄc.
Yáșżu tá» áșŁnh hưá»ng Äáșżn quĂĄ trĂŹnh tĂĄi táșĄo xÆ°ÆĄng
QuĂĄ trĂŹnh tĂĄi táșĄo xÆ°ÆĄng phỄ thuá»c vĂ o nhiá»u yáșżu tá», bao gá»m tuá»i, giá»i tĂnh, dinh dÆ°á»Ąng vĂ hoáșĄt Äá»ng thá» cháș„t. Trong tuá»i dáșy thĂŹ vĂ tuá»i vá» thĂ nh niĂȘn, sá»± hĂŹnh thĂ nh xÆ°ÆĄng vÆ°á»Łt qua quĂĄ trĂŹnh háș„p thỄ xÆ°ÆĄng, dáș«n Äáșżn tÄng khá»i lÆ°á»Łng xÆ°ÆĄng.
Tuy nhiĂȘn, khi lÆ°á»Łng hormone tÄng cáșŁ trĂĄi tim tiáșżn triá»n vĂ vá» trĂ trưá»ng thĂ nh, quĂĄ trĂŹnh háș„p thỄ xÆ°ÆĄng tÄng lĂȘn vĂ vÆ°á»Łt qua quĂĄ trĂŹnh hĂŹnh thĂ nh xÆ°ÆĄng. Äiá»u nĂ y dáș«n Äáșżn giáșŁm khá»i lÆ°á»Łng xÆ°ÆĄng vĂ káșżt quáșŁ lĂ rá»§i ro vá» viá»c gĂŁy xÆ°ÆĄng vĂ loĂŁng xÆ°ÆĄng.
Dinh dÆ°á»Ąng cĆ©ng ÄĂłng má»t vai trĂČ quan trá»ng trong quĂĄ trĂŹnh tĂĄi táșĄo xÆ°ÆĄng. Calcium vĂ vitamin D lĂ hai yáșżu tá» quan trá»ng Äá» duy trĂŹ sá»± cĂąn báș±ng giữa háș„p thỄ xÆ°ÆĄng vĂ hĂŹnh thĂ nh xÆ°ÆĄng má»i. NgoĂ i ra, protein cĆ©ng cáș§n thiáșżt Äá» xĂąy dá»±ng ma tráșn xÆ°ÆĄng má»i.
HoáșĄt Äá»ng thá» cháș„t Äá»u Äáș·n vĂ tÄng cưá»ng cưá»ng Äá» cĆ©ng cĂł thá» khuyáșżn khĂch quĂĄ trĂŹnh hĂŹnh thĂ nh xÆ°ÆĄng vĂ táșĄo Äá»ng lá»±c cho ostenoclast vĂ ostenoblast hoáșĄt Äá»ng máșĄnh máșœ hÆĄn. Trá»ng lá»±c vĂ tĂĄc Äá»ng cá»§a viá»c nháșŁy dĂąy hoáș·c cháșĄy bá» lĂ những yáșżu tá» kĂch thĂch tÄng cưá»ng tĂĄi táșĄo xÆ°ÆĄng.
QuĂĄ trĂŹnh tĂĄi táșĄo xÆ°ÆĄng lĂ má»t quĂĄ trĂŹnh phức táșĄp vĂ quan trá»ng Äá» duy trĂŹ sức khá»e xÆ°ÆĄng. Viá»c duy trĂŹ má»t lá»i sá»ng lĂ nh máșĄnh, bao gá»m dinh dÆ°á»Ąng cĂąn Äá»i vĂ váșn Äá»ng Äá»u Äáș·n, cĂł thá» giĂșp tÄng cưá»ng quĂĄ trĂŹnh tĂĄi táșĄo xÆ°ÆĄng vĂ duy trĂŹ khá»i lÆ°á»Łng xÆ°ÆĄng khá»e máșĄnh.
LoĂŁng xÆ°ÆĄng vĂ tĂĄc Äá»ng cá»§a canxi
LoĂŁng xÆ°ÆĄng lĂ má»t tĂŹnh tráșĄng rá»i loáșĄn cá»§a xÆ°ÆĄng, trong ÄĂł xÆ°ÆĄng trá» nĂȘn yáșżu vĂ dá» vụ. Khi bá» loĂŁng xÆ°ÆĄng, máș„t xÆ°ÆĄng diá» n ra nhanh hÆĄn vĂ cĂł thá» dáș«n Äáșżn gĂŁy xÆ°ÆĄng do va cháșĄm nháșč. Äiá»u nĂ y lĂ m giáșŁm ÄĂĄng ká» cháș„t lÆ°á»Łng cuá»c sá»ng cá»§a những ngưá»i bá» máșŻc pháșŁi tĂŹnh tráșĄng nĂ y.
Má»t yáșżu tá» quan trá»ng trong viá»c duy trĂŹ sức khá»e cá»§a xÆ°ÆĄng lĂ canxi. Canxi lĂ má»t khoĂĄng cháș„t quan trá»ng giĂșp mang láșĄi sá»± cứng cĂĄp vĂ Äá» bá»n cho xÆ°ÆĄng. NgoĂ i ra, canxi cĂČn tham gia vĂ o nhiá»u hoáșĄt Äá»ng sinh há»c khĂĄc trong cÆĄ thá» như Äiá»u chá»nh chức nÄng cÆĄ vĂ tháș§n kinh, huyáșżt Äá» vĂ cĂČn quan trá»ng hÆĄn nữa lĂ ÄĂłng vai trĂČ quan trá»ng trong quĂĄ trĂŹnh co bĂłp cÆĄ vĂ co dĂŁn máșĄch mĂĄu.
Canxi ÄÆ°á»Łc lưu trữ chá»§ yáșżu trong xÆ°ÆĄng vĂ rÄng, vĂ cháșż Äá» Än ÄÆ°á»Łc coi lĂ nguá»n cung cáș„p chĂnh cá»§a canxi cho cÆĄ thá». Náșżu khĂŽng Äá»§ canxi trong cháșż Äá» Än hĂ ng ngĂ y, cÆĄ thá» sáșœ láș„y canxi từ xÆ°ÆĄng Äá» ÄĂĄp ứng nhu cáș§u cáș§n thiáșżt cho cĂĄc hoáșĄt Äá»ng sinh há»c. Khi ÄĂł, xÆ°ÆĄng sáșœ khĂŽng ÄÆ°á»Łc cung cáș„p Äá»§ canxi Äá» duy trĂŹ sá»± cứng cĂĄp vĂ Äá» bá»n, dáș«n Äáșżn loĂŁng xÆ°ÆĄng.
Do ÄĂł, viá»c cung cáș„p Äá»§ canxi cho cÆĄ thá» lĂ ráș„t quan trá»ng trong viá»c ngÄn ngừa vĂ Äiá»u trá» loĂŁng xÆ°ÆĄng. Theo khuyáșżn nghá» cá»§a Tá» chức Y táșż Tháșż giá»i (WHO), ngưá»i trưá»ng thĂ nh cáș§n lÆ°á»Łng canxi hĂ ng ngĂ y lĂ từ 1000 – 1300mg. Äá»i vá»i phỄ nữ mang báș§u, phỄ nữ trong thá»i kỳ cho con bĂș vĂ ngưá»i giĂ , nhu cáș§u canxi cĂł thá» tÄng thĂȘm Äá» ÄĂĄp ứng nhu cáș§u phĂĄt triá»n xÆ°ÆĄng.
CĂł nhiá»u nguá»n canxi tá»± nhiĂȘn mĂ chĂșng ta cĂł thá» tĂŹm tháș„y trong thá»±c pháș©m hĂ ng ngĂ y. Những nguá»n nĂ y bao gá»m sữa vĂ sáșŁn pháș©m từ sữa (như sữa chua vĂ pho mĂĄt), cĂĄ há»i, cua, tĂŽm, Äáșu, háșĄt cáșŁi, láșĄc, máș§m báșŻp, vĂ những loáșĄi rau xanh lĂĄ. NgoĂ i ra, cĆ©ng cĂł thá» bá» sung canxi thĂŽng qua cĂĄc sáșŁn pháș©m thá»±c pháș©m chức nÄng chứa canxi tá»± nhiĂȘn.
Äá» ÄáșŁm báșŁo háș„p thu canxi tá»i ưu, cáș§n káșżt hợp viá»c cung cáș„p canxi từ cháșż Äá» Än hĂ ng ngĂ y vá»i viá»c tÄng cưá»ng tiá»u cưá»ng vitamin D. Vitamin D lĂ yáșżu tá» quan trá»ng trong viá»c giĂșp cÆĄ thá» háș„p thu canxi từ thá»±c pháș©m vĂ thĂșc Äáș©y xÆ°ÆĄng táșĄo ra canxi má»i.
TrĂȘn thá»±c táșż, loĂŁng xÆ°ÆĄng khĂŽng chá» lĂ váș„n Äá» cá»§a ngưá»i cao tuá»i mĂ cĂČn cĂł thá» áșŁnh hưá»ng Äáșżn ngưá»i tráș» tuá»i. VĂŹ váșy, chĂșng ta nĂȘn chĂș trá»ng vĂ o viá»c chÄm sĂłc sức khá»e xÆ°ÆĄng từ khi cĂČn tráș» Äá» ÄáșŁm báșŁo sá»± phĂĄt triá»n vĂ duy trĂŹ sức khá»e cá»§a xÆ°ÆĄng suá»t Äá»i.
Káșżt luáșn, loĂŁng xÆ°ÆĄng lĂ má»t tĂŹnh tráșĄng nghiĂȘm trá»ng áșŁnh hưá»ng Äáșżn sá»± cứng cĂĄp vĂ Äá» bá»n cá»§a xÆ°ÆĄng. Canxi ÄĂłng vai trĂČ quan trá»ng trong viá»c duy trĂŹ sức khá»e xÆ°ÆĄng vĂ cĂł thá» gĂłp pháș§n vĂ o máș„t xÆ°ÆĄng náșżu khĂŽng ÄÆ°á»Łc cung cáș„p Äá»§. Do ÄĂł, hĂŁy ÄáșŁm báșŁo ráș±ng báșĄn cung cáș„p Äá»§ canxi cho cÆĄ thá» má»i ngĂ y thĂŽng qua cháșż Äá» Än cĂąn Äá»i vĂ há» trợ báș±ng viá»c tÄng cưá»ng tiá»u cưá»ng vitamin D. Nhá» ráș±ng sức khá»e xÆ°ÆĄng quan trá»ng khĂŽng chá» cho ngưá»i giĂ mĂ cĂČn cho má»i ngưá»i á» má»i lứa tuá»i!
Vitamin D vĂ vai trĂČ cá»§a nĂł
Vitamin D lĂ má»t trong những loáșĄi vitamin quan trá»ng nháș„t Äá»i vá»i sức khá»e cá»§a chĂșng ta. NĂł khĂŽng chá» cĂł vai trĂČ quan trá»ng trong quĂĄ trĂŹnh háș„p thu canxi, mĂ cĂČn cĂł những áșŁnh hưá»ng tĂch cá»±c Äáșżn há» thá»ng miá» n dá»ch, sá»± phĂĄt triá»n cá»§a nĂŁo bá» vĂ xÆ°ÆĄng, vĂ cáșŁm giĂĄc háșĄnh phĂșc.
CĂł nhiá»u nguá»n cung cáș„p vitamin D cho cÆĄ thá», trong ÄĂł cĂĄ lĂ má»t trong những nguá»n giĂ u dáș§u nháș„t. CĂĄc loáșĄi cĂĄ như cĂĄ há»i, cĂĄ má»±c, cĂĄ thu, cĂĄ trĂch vĂ cĂĄ há» Äá»u chứa lÆ°á»Łng vitamin D cao. VĂŹ váșy, hĂŁy bá» sung chĂșng vĂ o cháșż Äá» Än hĂ ng ngĂ y cá»§a báșĄn Äá» tÄng cưá»ng lÆ°á»Łng vitamin D trong cÆĄ thá».
NgoĂ i ra, vitamin D cĆ©ng cĂł thá» tá»ng hợp trong cÆĄ thá» dưá»i tĂĄc Äá»ng cá»§a ĂĄnh sĂĄng máș·t trá»i. Khi da tiáșżp xĂșc vá»i ĂĄnh sĂĄng máș·t trá»i, nĂł sáșœ tá»ng hợp ra má»t loáșĄi provitamin D3, sau ÄĂł chuyá»n hĂła thĂ nh vitamin D3 hoáșĄt Äá»ng. Báș±ng cĂĄch nĂ y, chĂșng ta cĂł thá» tá»ng hợp ÄÆ°á»Łc má»t lÆ°á»Łng lá»n vitamin D mĂ khĂŽng cáș§n phỄ thuá»c vĂ o nguá»n cung cáș„p từ thức Än.
Tuy nhiĂȘn, viá»c tá»ng hợp vitamin D trong cÆĄ thá» bá» áșŁnh hưá»ng bá»i nhiá»u yáșżu tá» như vĂčng Äá»a lĂœ, mĂča vỄ, thá»i tiáșżt vĂ mức Äá» phá»§ sĂłng ĂĄnh sĂĄng máș·t trá»i. Äáș·c biá»t lĂ á» những vĂčng cĂł vá» trĂ xa xĂŽi, cĂł Ăt ĂĄnh sĂĄng máș·t trá»i trong ngĂ y hay trong mĂča ÄĂŽng, kháșŁ nÄng tá»ng hợp vitamin D tá»± nhiĂȘn sáșœ bá» giáșŁm Äi ÄĂĄng ká».
Do ÄĂł, Äáș·c biá»t lĂ trong những trưá»ng hợp khĂł khÄn Äá» cung cáș„p Äá»§ lÆ°á»Łng vitamin D từ nguá»n thá»±c pháș©m hoáș·c ĂĄnh sĂĄng máș·t trá»i, viá»c sá» dỄng cĂĄc loáșĄi thá»±c pháș©m bá» sung vitamin D hoáș·c sá» dỄng cĂĄc loáșĄi thá»±c pháș©m ÄÆ°á»Łc bá» sung vitamin D cĂł thá» lĂ má»t giáșŁi phĂĄp hữu hiá»u. Tuy nhiĂȘn, trưá»c khi sá» dỄng báș„t kỳ loáșĄi thá»±c pháș©m bá» sung nĂ o, báșĄn nĂȘn tham kháșŁo Ăœ kiáșżn ââcá»§a bĂĄc sÄ© Äá» ÄÆ°á»Łc tư váș„n ÄĂșng cĂĄch vĂ ÄáșŁm báșŁo an toĂ n cho sức khá»e.
Vitamin D chĂnh lĂ “vĆ© khĂ bĂ máșt” Äá» duy trĂŹ sức khá»e vĂ tÄng cưá»ng kháșŁ nÄng chá»ng láșĄi cĂĄc bá»nh táșt. Äừng quĂȘn bá» sung vitamin D từ cĂĄc nguá»n thá»±c pháș©m giĂ u dáș§u như cĂĄ vĂ tiáșżp xĂșc vá»i ĂĄnh sĂĄng máș·t trá»i má»t cĂĄch hợp lĂœ Äá» ÄáșŁm báșŁo cÆĄ thá» luĂŽn cĂł Äá»§ vitamin D cáș§n thiáșżt. HĂŁy chÄm sĂłc sức khá»e cá»§a báșĄn từ bĂȘn trong vĂ cáșŁm nháșn sá»± khĂĄc biá»t tĂch cá»±c mĂ vitamin D mang láșĄi!
Nguá»n canxi khĂĄc
Sữa khĂŽng pháșŁi lĂ nguá»n canxi duy nháș„t. CĂł nhiá»u loáșĄi thá»±c pháș©m khĂĄc cĆ©ng cung cáș„p canxi vĂ ráș„t phĂč hợp cho những ngưá»i khĂŽng thĂch uá»ng sữa hoáș·c cĂł dỠứng vá»i sáșŁn pháș©m từ sữa. Dưá»i ÄĂąy lĂ má»t sá» nguá»n canxi khĂĄc mĂ báșĄn cĂł thá» thá»:
- Sữa chua: Sữa chua cĆ©ng lĂ má»t nguá»n canxi tuyá»t vá»i. BáșĄn cĂł thá» sá» dỄng sữa chua tá»± nhiĂȘn hoáș·c loáșĄi sữa chua giĂ u canxi Äá» bá» sung lÆ°á»Łng canxi cáș§n thiáșżt cho cÆĄ thá». BĂȘn cáșĄnh ÄĂł, sữa chua cĂČn chứa cĂĄc vi khuáș©n cĂł lợi cho há» tiĂȘu hĂła.
- PhĂŽ mai: Náșżu báșĄn thĂch Än phĂŽ mai, cĂł má»t tin vui cho báșĄn. PhĂŽ mai cĆ©ng lĂ má»t nguá»n canxi quan trá»ng. Tuy nhiĂȘn, hĂŁy chá»n những loáșĄi phĂŽ mai Ăt cháș„t bĂ©o như phĂŽ mai Mozzarella hoáș·c phĂŽ mai cottage Äá» cĂł lÆ°á»Łng canxi cao mĂ khĂŽng tÄng quĂĄ nhiá»u lÆ°á»Łng cháș„t bĂ©o.
- Rau xanh: Rau xanh như cáșŁi bĂł xĂŽi, rau cáșŁi xoong, cáșŁi báșŻp vĂ cáșŁi ngá»t cung cáș„p canxi tá»± nhiĂȘn. BáșĄn cĂł thá» dĂčng rau xanh trong nhiá»u mĂłn Än như salad, soup hoáș·c náș„u chung vá»i cĂĄc mĂłn khĂĄc.
- Rau cruciferous: CĂĄc loáșĄi rau cruciferous như bĂŽng cáșŁi xanh, cá»§ cáșŁi bĂł xĂŽi vĂ sĂșp lÆĄ cĆ©ng chứa nhiá»u canxi. HĂŁy thĂȘm chĂșng vĂ o kháș©u pháș§n Än hĂ ng ngĂ y cá»§a báșĄn Äá» bá» sung canxi.
- Äáșu phỄ: Äáșu phỄ lĂ má»t loáșĄi thá»±c pháș©m chay phá» biáșżn vĂ cĆ©ng ráș„t giĂ u canxi. BáșĄn cĂł thá» dĂčng Äáșu phỄ Äá» lĂ m nhiá»u mĂłn Än như náș„u canh, rang, hoáș·c chiĂȘn giĂČn.
- HáșĄt vĂ Äáșu: HáșĄt vĂ Äáșu như háșĄt chia, háșĄt lanh, Äáșu Äen vĂ Äáșu xanh cĆ©ng lĂ má»t nguá»n canxi tuyá»t vá»i. BáșĄn cĂł thá» thĂȘm háșĄt vĂ Äáșu vĂ o cĂĄc mĂłn Än như salad, smoothie hoáș·c bĂĄnh mĂŹ Äá» tÄng cưá»ng lÆ°á»Łng canxi.
CĂĄc nguá»n canxi trĂȘn khĂŽng chá» lĂ những nguá»n dinh dÆ°á»Ąng tá»t mĂ cĂČn cung cáș„p nhiá»u loáșĄi cháș„t xÆĄ, cháș„t chá»ng oxy hĂła vĂ cĂĄc vi cháș„t cáș§n thiáșżt khĂĄc cho cÆĄ thá».
Nguá»n vitamin D
Trong khi ĂĄnh sĂĄng máș·t trá»i lĂ nguá»n chĂnh cá»§a vitamin D, cĂł má»t sá» thá»±c pháș©m khĂĄc cĆ©ng cung cáș„p loáșĄi vitamin nĂ y. Dưá»i ÄĂąy lĂ má»t sá» nguá»n vitamin D:
- CĂĄ: CĂĄ cĂł nhiá»u dáș§u như cĂĄ há»i, cĂĄ trĂch vĂ cĂĄ ngừ lĂ những nguá»n vitamin D giĂ u nháș„t. HĂŁy thưá»ng xuyĂȘn Än cĂĄ Äá» bá» sung vitamin D cho cÆĄ thá».
- Nưá»c cam: Má»t sá» loáșĄi nưá»c cam ÄÆ°á»Łc bá» sung vitamin D, vĂŹ váșy hĂŁy chá»n cĂĄc loáșĄi nưá»c cam tÆ°ÆĄi cĂł chứa vitamin D Äá» bá» sung thĂȘm dinh dÆ°á»Ąng cho cÆĄ thá».
Vitamin D lĂ má»t loáșĄi vitamin quan trá»ng giĂșp háș„p thỄ canxi vĂ phĂĄt triá»n xÆ°ÆĄng khá»e máșĄnh. VĂŹ váșy, ÄáșŁm báșŁo ráș±ng báșĄn cĂł Äá»§ lÆ°á»Łng vitamin D cáș§n thiáșżt từ ĂĄnh sĂĄng máș·t trá»i vĂ những nguá»n thá»±c pháș©m phĂč hợp.
Cáș§n thiáșżt bá» sung canxi vĂ vitamin D khĂŽng?
Má»t sá» ngưá»i cĂł thá» cáș§n bá» sung canxi vĂ vitamin D thĂŽng qua viĂȘn nang hoáș·c thuá»c bá» sung. Canxi vĂ vitamin D lĂ hai cháș„t dinh dÆ°á»Ąng quan trá»ng cho sức khá»e cá»§a cÆĄ thá», Äáș·c biá»t lĂ cho há» xÆ°ÆĄng. Canxi giĂșp xĂąy dá»±ng vĂ duy trĂŹ sá»± máșĄnh máșœ cá»§a xÆ°ÆĄng, trong khi vitamin D giĂșp cÆĄ thá» háș„p thỄ canxi má»t cĂĄch hiá»u quáșŁ.
Trong má»t sá» trưá»ng hợp, cung cáș„p canxi vĂ vitamin D từ nguá»n thá»±c pháș©m khĂŽng Äá»§ cho nhu cáș§u cá»§a cÆĄ thá». Äiá»u nĂ y cĂł thá» xáșŁy ra Äá»i vá»i những ngưá»i khĂŽng tiĂȘu thỄ Äá»§ lÆ°á»Łng canxi vĂ vitamin D từ cĂĄc loáșĄi thá»±c pháș©m giĂ u canxi như sữa, sữa chua, cĂĄ, háșĄt,⊠hoáș·c do những váș„n Äá» sức khá»e Äáș·c biá»t như rá»i loáșĄn háș„p thỄ canxi hoáș·c thiáșżu vitamin D. Trong trưá»ng hợp nĂ y, bá» sung canxi vĂ vitamin D thĂŽng qua viĂȘn nang hoáș·c thuá»c bá» sung lĂ cĂĄch thức hữu Ăch Äá» ÄáșŁm báșŁo cÆĄ thá» ÄÆ°á»Łc Äá»§ lÆ°á»Łng cháș„t dinh dÆ°á»Ąng cáș§n thiáșżt.
Bá» sung canxi vĂ vitamin D cĂł thá» giĂșp ngÄn cháș·n vĂ Äiá»u trá» cĂĄc váș„n Äá» liĂȘn quan Äáșżn há» xÆ°ÆĄng như loĂŁng xÆ°ÆĄng. LoĂŁng xÆ°ÆĄng lĂ má»t tĂŹnh tráșĄng máș„t canxi vĂ viá»c xÆ°ÆĄng trá» nĂȘn yáșżu, dá» gĂŁy. Viá»c bá» sung canxi giĂșp tÄng cưá»ng Äá» cứng cá»§a xÆ°ÆĄng, trong khi vitamin D giĂșp cáșŁi thiá»n kháșŁ nÄng háș„p thỄ canxi cá»§a cÆĄ thá».
Canxi vĂ vitamin D cĆ©ng ÄĂłng vai trĂČ quan trá»ng trong sá»± phĂĄt triá»n vĂ duy trĂŹ sức khá»e cá»§a há» tháș§n kinh vĂ cÆĄ báșŻp. ChĂșng há» trợ quĂĄ trĂŹnh truyá»n tĂn hiá»u giữa cĂĄc táșż bĂ o, cung cáș„p nÄng lÆ°á»Łng cho cĂĄc hoáșĄt Äá»ng cá»§a cÆĄ báșŻp, vĂ há» trợ quĂĄ trĂŹnh giĂŁn cÆĄ vĂ co cÆĄ.
BĂȘn cáșĄnh vai trĂČ trong há» xÆ°ÆĄng, canxi vĂ vitamin D cĂČn cĂł má»t sá» lợi Ăch khĂĄc cho sức khá»e, bao gá»m há» trợ chức nÄng miá» n dá»ch, cáșŁi thiá»n sức khá»e tim máșĄch vĂ giĂșp duy trĂŹ sá»± cĂąn báș±ng nưá»c vĂ Äiá»n giữa cĂĄc táșż bĂ o.
Khi cáș§n bá» sung canxi vĂ vitamin D thĂŽng qua viĂȘn nang hoáș·c thuá»c bá» sung, nĂȘn tĂŹm sá»± tư váș„n vĂ chá» Äá»nh cá»§a bĂĄc sÄ© hoáș·c chuyĂȘn gia dinh dÆ°á»Ąng. Há» sáșœ Äá»nh rĂ” lÆ°á»Łng canxi vĂ vitamin D cáș§n thiáșżt cho cÆĄ thá» cá»§a báșĄn vĂ hưá»ng dáș«n báșĄn sá» dỄng ÄĂșng liá»u lÆ°á»Łng.
Trong quĂĄ trĂŹnh sá» dỄng viĂȘn nang hoáș·c thuá»c bá» sung canxi vĂ vitamin D, hĂŁy tuĂąn thá»§ theo hưá»ng dáș«n cá»§a nhĂ sáșŁn xuáș„t. NĂȘn Äá»c ká»č thĂŽng tin trĂȘn há»p vĂ tham kháșŁo Ăœ kiáșżn ââcá»§a chuyĂȘn gia trưá»c khi sá» dỄng. Náșżu báșĄn cĂł báș„t kỳ váș„n Äá» hoáș·c tĂĄc dỄng phỄ nĂ o sau khi sá» dỄng viĂȘn nang hoáș·c thuá»c bá» sung, hĂŁy liĂȘn há» ngay vá»i bĂĄc sÄ© Äá» ÄÆ°á»Łc tư váș„n.
TĂĄc Äá»ng cá»§a viá»c táșp thá» dỄc Äáșżn sức khá»e xÆ°ÆĄng
Táșp thá» dỄc gĂłp pháș§n quan trá»ng vĂ o sức khá»e xÆ°ÆĄng cá»§a chĂșng ta. Viá»c thá»±c hiá»n cĂĄc hoáșĄt Äá»ng thá» dỄc thưá»ng xuyĂȘn khĂŽng chá» giĂșp chĂșng ta cĂł ÄÆ°á»Łc cÆĄ thá» khá»e máșĄnh mĂ cĂČn táșĄo Äiá»u kiá»n thuáșn lợi cho sá»± phĂĄt triá»n vĂ duy trĂŹ sức máșĄnh cá»§a xÆ°ÆĄng. CÆĄ há»c trong quĂĄ trĂŹnh táșp thá» dỄc kĂch thĂch sá»± táșĄo ra táșż bĂ o xĂąy dá»±ng xÆ°ÆĄng vĂ Äá»ng thá»i, cĂĄc cÆĄ báșŻp kĂ©o xÆ°ÆĄng cĆ©ng ÄĂłng vai trĂČ quan trá»ng trong viá»c phĂĄt triá»n xÆ°ÆĄng.
Khi chĂșng ta thá»±c hiá»n cĂĄc hoáșĄt Äá»ng như Äi bá», cháșĄy, nháșŁy mĂșa, thá» thao ÄĂĄnh vợt vĂ táșp thá» hĂŹnh, chĂșng ta táșĄo ra má»t tĂĄc Äá»ng vĂ ĂĄp lá»±c lĂȘn xÆ°ÆĄng. Sá»± tĂĄc Äá»ng nĂ y táșĄo ra má»t cÆĄ há»i cho cĂĄc táșż bĂ o xĂąy dá»±ng xÆ°ÆĄng hoáșĄt Äá»ng vĂ táșĄo ra mĂŽ má»i. Viá»c táșĄo ra mĂŽ má»i giĂșp cá»§ng cá» vĂ gia tÄng sức máșĄnh cá»§a xÆ°ÆĄng. Äá»ng thá»i, cĂĄc cÆĄ báșŻp cĆ©ng ÄĂłng vai trĂČ quan trá»ng trong viá»c kĂ©o, cÄng vĂ táșĄo lá»±c kĂ©o lĂȘn xÆ°ÆĄng. Nhá» vĂ o ĂĄp lá»±c vĂ tĂĄc Äá»ng nĂ y, xÆ°ÆĄng khĂŽng chá» trá» nĂȘn khá»e máșĄnh hÆĄn mĂ cĂČn phĂĄt triá»n hÆĄn theo thá»i gian.
QuĂĄ trĂŹnh táșp thá» dỄc lĂ m gia tÄng nhu cáș§u vá» canxi cá»§a cÆĄ thá». Canxi lĂ má»t trong những yáșżu tá» cáș§n thiáșżt Äá» xĂąy dá»±ng vĂ báșŁo vá» xÆ°ÆĄng. Khi thá»±c hiá»n cĂĄc hoáșĄt Äá»ng thá» dỄc, cÆĄ thá» cáș§n lÆ°á»Łng canxi lá»n hÆĄn Äá» tĂĄi táșĄo vĂ phĂĄt triá»n xÆ°ÆĄng. Viá»c táșp thá» dỄc Äá»u Äáș·n vĂ bá» sung canxi Äá»§ mức lĂ cĂĄch hiá»u quáșŁ nháș„t Äá» cáșŁi thiá»n sức khá»e xÆ°ÆĄng.
NgoĂ i ra, táșp thá» dỄc cĆ©ng cĂł tĂĄc Äá»ng tĂch cá»±c Äáșżn sá»± phĂČng ngừa vĂ giáșŁm nguy cÆĄ cĂĄc váș„n Äá» liĂȘn quan Äáșżn xÆ°ÆĄng như loĂŁng xÆ°ÆĄng vĂ gĂŁy xÆ°ÆĄng. Những hoáșĄt Äá»ng váșn Äá»ng thưá»ng xuyĂȘn giĂșp cá»§ng cá» cáș„u trĂșc cá»§a xÆ°ÆĄng, lĂ m cho chĂșng khá»e máșĄnh vĂ Ăt dá» bá» gĂŁy hay cháș„n thÆ°ÆĄng. Thiáșżu hoáșĄt Äá»ng váșn Äá»ng cĂł thá» gĂąy ra chứng loĂŁng xÆ°ÆĄng, lĂ m giáșŁm máșt Äá» xÆ°ÆĄng vĂ tÄng nguy cÆĄ gĂŁy xÆ°ÆĄng.
Äá» tÄng cưá»ng sức khá»e xÆ°ÆĄng thĂŽng qua táșp thá» dỄc, chĂșng ta cĂł thá» thá»±c hiá»n má»t sá» hoáșĄt Äá»ng như:
- Äi bá» vĂ cháșĄy: ÄĂąy lĂ những hoáșĄt Äá»ng ÄÆĄn giáșŁn nhưng hiá»u quáșŁ trong viá»c tÄng cưá»ng sức khá»e xÆ°ÆĄng.
- NháșŁy mĂșa vĂ thá» thao ÄĂĄnh vợt: Những hoáșĄt Äá»ng cĂł tĂnh nÄng váșn Äá»ng cao như nháșŁy mĂșa vĂ thá» thao ÄĂĄnh vợt ÄĂČi há»i tĂĄc Äá»ng vĂ pháșŁn lá»±c lĂȘn xÆ°ÆĄng, giĂșp táșĄo Äiá»u kiá»n phĂĄt triá»n xÆ°ÆĄng tá»t hÆĄn.
- Táșp thá» hĂŹnh: Táșp thá» hĂŹnh giĂșp tÄng cưá»ng sức máșĄnh cÆĄ báșŻp vĂ kĂ©o, cÄng xÆ°ÆĄng, Äá»ng thá»i kĂch thĂch sá»± phĂĄt triá»n xÆ°ÆĄng.
TrĂȘn ÄĂąy lĂ má»t sá» tĂĄc Äá»ng quan trá»ng cá»§a viá»c táșp thá» dỄc Äáșżn sức khá»e xÆ°ÆĄng. Táșp thá» dỄc khĂŽng chá» giĂșp chĂșng ta cĂł má»t cÆĄ thá» khá»e máșĄnh mĂ cĂČn lĂ cĂĄch hiá»u quáșŁ nháș„t Äá» tÄng cưá»ng sức khá»e vĂ sá»± phĂĄt triá»n cá»§a xÆ°ÆĄng. HĂŁy báșŻt Äáș§u thá»±c hiá»n cĂĄc hoáșĄt Äá»ng thá» dỄc thưá»ng xuyĂȘn Äá» báșŁo vá» vĂ chÄm sĂłc sức khá»e xÆ°ÆĄng cá»§a báșĄn!
Sức máșĄnh cÆĄ báșŻp vĂ nguy cÆĄ gĂŁy xÆ°ÆĄng
CÆĄ báșŻp máșĄnh máșœ khĂŽng chá» lĂ m cho chĂșng ta trá» nĂȘn khá»e máșĄnh, mĂ cĂČn cĂł vai trĂČ quan trá»ng trong viá»c cáșŁi thiá»n cĂąn báș±ng cÆĄ thá» vĂ giáșŁm nguy cÆĄ tĂ© ngĂŁ vĂ gĂŁy xÆ°ÆĄng.
Khi nháșŻc Äáșżn sức máșĄnh cÆĄ báșŻp, chĂșng ta thưá»ng nghÄ© ngay Äáșżn những ngưá»i táșp gym vĂ xĂąy dá»±ng cÆĄ thá». Tuy nhiĂȘn, cÆĄ báșŻp máșĄnh máșœ khĂŽng chá» lĂ Äiá»u cáș§n thiáșżt cho những ngưá»i muá»n ÄáșĄt ÄÆ°á»Łc cÆĄ thá» cĂąn Äá»i vĂ sÄn cháșŻc. Äá»i vá»i má»i ngưá»i, cĂł cÆĄ báșŻp máșĄnh máșœ khĂŽng chá» lĂ m cho chĂșng ta trĂŽng khá»e máșĄnh hÆĄn, mĂ cĂČn ÄĂłng vai trĂČ quan trá»ng trong viá»c giữ cĂąn báș±ng cÆĄ thá» vĂ ngÄn ngừa nguy cÆĄ gĂŁy xÆ°ÆĄng.
CÆĄ báșŻp cĂł vai trĂČ quan trá»ng trong viá»c duy trĂŹ sá»± cĂąn báș±ng cÆĄ thá» vĂ giữ thÄng báș±ng khi chĂșng ta di chuyá»n. CĂĄc nhĂłm cÆĄ báșŻp như cÆĄ chĂąn, cÆĄ ÄĂči, cÆĄ bỄng vĂ cÆĄ lưng ÄĂłng vai trĂČ quan trá»ng trong viá»c duy trĂŹ sá»± á»n Äá»nh vĂ cĂąn báș±ng. Khi chĂșng ta di chuyá»n, những nhĂłm cÆĄ nĂ y hoáșĄt Äá»ng cĂčng nhau Äá» giữ cho chĂșng ta khĂŽng bá» ngĂŁ hoáș·c máș„t thÄng báș±ng.
Äáș·c biá»t, má»t há» thá»ng cÆĄ báșŻp máșĄnh máșœ cĂł vai trĂČ quan trá»ng trong viá»c giữ thÄng báș±ng vĂ ngÄn ngừa nguy cÆĄ gĂŁy xÆ°ÆĄng. Khi chĂșng ta máșŻc pháșŁi tai náșĄn hoáș·c tĂ© ngĂŁ, những ngưá»i cĂł cÆĄ báșŻp máșĄnh hÆĄn sáșœ cĂł kháșŁ nÄng giữ thÄng báș±ng tá»t hÆĄn vĂ trĂĄnh ÄÆ°á»Łc gĂŁy xÆ°ÆĄng. Khi má»t káșżt cáș„u xÆ°ÆĄng nhá» Äáș·t trong tĂŹnh huá»ng cÄng tháșłng, cÆĄ sáșœ giĂșp báșŁo vá» xÆ°ÆĄng, giáșŁm Äi kháșŁ nÄng gĂŁy xÆ°ÆĄng.
Äá»i vá»i những ngưá»i giĂ , viá»c duy trĂŹ cÆĄ báșŻp máșĄnh máșœ lĂ Äiá»u cá»±c kỳ quan trá»ng. Khi tuá»i tĂĄc tÄng lĂȘn, cÆĄ báșŻp bá» giáșŁm Äi do quĂĄ trĂŹnh lĂŁo hĂła vĂ thiáșżu hoáșĄt Äá»ng cÆĄ thá». Khi ÄĂł, nguy cÆĄ gĂŁy xÆ°ÆĄng tÄng lĂȘn do xÆ°ÆĄng trá» nĂȘn yáșżu hÆĄn. Tuy nhiĂȘn, náșżu chĂșng ta duy trĂŹ má»t cháșż Äá» táșp luyá»n thưá»ng xuyĂȘn vĂ giữ cho cÆĄ báșŻp luĂŽn khá»e máșĄnh, nguy cÆĄ gĂŁy xÆ°ÆĄng sáșœ ÄÆ°á»Łc giáșŁm Äi ÄĂĄng ká».
Äá» duy trĂŹ vĂ tÄng cưá»ng cÆĄ báșŻp, chĂșng ta cĂł thá» lá»±a chá»n nhiá»u hoáșĄt Äá»ng thá» dỄc như táșp gym, cháșĄy bá», bÆĄi lá»i vĂ cĂĄc bĂ i táșp tÄng cưá»ng cÆĄ báșŻp. BĂȘn cáșĄnh viá»c táșp luyá»n, chĂșng ta nĂȘn Än uá»ng Äáș§y Äá»§ cháș„t dinh dÆ°á»Ąng vĂ bá» sung canxi Äá» giữ xÆ°ÆĄng khá»e máșĄnh.
Trong tá»ng thá», cÆĄ báșŻp máșĄnh máșœ khĂŽng chá» lĂ m cho chĂșng ta trĂŽng khá»e máșĄnh hÆĄn, mĂ cĂČn giĂșp cáșŁi thiá»n cĂąn báș±ng cÆĄ thá» vĂ giáșŁm nguy cÆĄ tĂ© ngĂŁ vĂ gĂŁy xÆ°ÆĄng. Má»t cháșż Äá» táșp luyá»n cĂąn Äá»i vĂ bá» sung cháș„t dinh dÆ°á»Ąng lĂ má»t pháș§n quan trá»ng trong viá»c duy trĂŹ sức máșĄnh cÆĄ báșŻp vĂ sá»± khá»e máșĄnh chung cá»§a toĂ n bá» cÆĄ thá».
Káșżt luáșn
Máș·c dĂč sữa cĂł thá» lĂ má»t pháș§n cá»§a cháșż Äá» Än lĂ nh máșĄnh, nhưng nĂł khĂŽng pháșŁi lĂ yáșżu tá» quyáșżt Äá»nh duy nháș„t Äá»i vá»i sức khá»e xÆ°ÆĄng.
Trong cuá»c sá»ng hiá»n ÄáșĄi ngĂ y nay, sức khá»e lĂ má»t trong những váș„n Äá» quan trá»ng hĂ ng Äáș§u. Viá»c duy trĂŹ má»t cháșż Äá» Än lĂ nh máșĄnh vĂ lá»i sá»ng tĂch cá»±c ÄĂŁ ÄÆ°á»Łc nhiá»u ngưá»i quan tĂąm vĂ chĂș trá»ng. Trong quĂĄ trĂŹnh táșĄo ra cĂĄc cháșż Äá» Än nĂ y, sữa ÄĂŁ ÄÆ°á»Łc nháșŻc Äáșżn như má»t nguá»n cung cáș„p dinh dÆ°á»Ąng quan trá»ng. Tuy nhiĂȘn, khĂŽng pháșŁi ai cĆ©ng thĂch uá»ng sữa hoáș·c cĂł thá» tiáșżp tỄc tiĂȘu thỄ sữa suá»t Äá»i. Váșy liá»u sữa cĂł pháșŁi lĂ yáșżu tá» quyáșżt Äá»nh duy nháș„t Äá»i vá»i sức khá»e xÆ°ÆĄng hay khĂŽng?
Sữa ÄÆ°á»Łc biáșżt Äáșżn lĂ má»t nguá»n cung cáș„p cháș„t xÆĄ, canxi vĂ protein, táș„t cáșŁ Äá»u quan trá»ng cho sức khá»e xÆ°ÆĄng. Canxi lĂ thĂ nh pháș§n chĂnh cá»§a xÆ°ÆĄng vĂ sữa lĂ nguá»n giĂ u canxi. Viá»c cung cáș„p Äá»§ canxi cho cÆĄ thá» giĂșp xÆ°ÆĄng phĂĄt triá»n vĂ giữ cho chĂșng khá»e máșĄnh. Má»t lÆ°á»Łng canxi khĂŽng Äá»§ cĂł thá» dáș«n Äáșżn loĂŁng xÆ°ÆĄng vĂ cĂĄc váș„n Äá» vá» xÆ°ÆĄng khĂĄc. Tuy nhiĂȘn, viá»c duy trĂŹ sức khá»e xÆ°ÆĄng khĂŽng chá» dá»±a vĂ o lÆ°á»Łng canxi mĂ chĂșng ta tiĂȘu thỄ qua sữa.
CĂĄc yáșżu tá» khĂĄc cĆ©ng quan trá»ng trong viá»c duy trĂŹ sức khá»e xÆ°ÆĄng. Vitamin D, cháșłng háșĄn, ÄÆ°á»Łc cáș§n thiáșżt Äá» háș„p thỄ canxi vĂ giĂșp cáșŁi thiá»n sức khá»e xÆ°ÆĄng. CĂĄc nguá»n tá»± nhiĂȘn cá»§a vitamin D bao gá»m ĂĄnh sĂĄng máș·t trá»i vĂ thức Än như cĂĄ, trứng vĂ náș„m. VĂŹ váșy, viá»c tiáșżp tỄc tiĂȘu thỄ cĂĄc nguá»n khĂĄc nhau cá»§a vitamin D cĆ©ng ráș„t quan trá»ng.
NgoĂ i ra, viá»c váșn Äá»ng cÆĄ thá» cĆ©ng ráș„t quan trá»ng Äá» giữ cho xÆ°ÆĄng khá»e máșĄnh. Váșn Äá»ng Äá»nh kỳ, như Äi bá», cháșĄy hoáș·c tham gia cĂĄc hoáșĄt Äá»ng thá» thao, giĂșp tÄng cưá»ng sức máșĄnh vĂ linh hoáșĄt cá»§a xÆ°ÆĄng. Äá»ng thá»i, nĂł cĆ©ng giĂșp duy trĂŹ quĂĄ trĂŹnh tĂĄi táșĄo xÆ°ÆĄng vĂ giáșŁm nguy cÆĄ loĂŁng xÆ°ÆĄng.
BĂȘn cáșĄnh cĂĄc yáșżu tá» trĂȘn, viá»c duy trĂŹ má»t cháșż Äá» Än lĂ nh máșĄnh tá»ng thá» ráș„t quan trá»ng. Viá»c tiĂȘu thỄ Äa dáșĄng cĂĄc loáșĄi thá»±c pháș©m giĂ u canxi như sữa, sữa chua, háșĄt vĂ rau xanh lĂĄ cĂčng vá»i má»t lÆ°á»Łng lá»n vitamin vĂ cháș„t xÆĄ từ cĂĄc nguá»n khĂĄc nhau sáșœ cĂł lợi cho sức khá»e xÆ°ÆĄng.
Máș·c dĂč sữa cĂł thá» ÄĂłng vai trĂČ quan trá»ng trong viá»c cung cáș„p canxi vĂ dinh dÆ°á»Ąng cho sức khá»e xÆ°ÆĄng, nhưng nĂł khĂŽng pháșŁi lĂ yáșżu tá» quyáșżt Äá»nh duy nháș„t. Viá»c duy trĂŹ má»t lá»i sá»ng lĂ nh máșĄnh vá»i cháșż Äá» Än Äa dáșĄng vĂ viá»c thá»±c hiá»n váșn Äá»ng Äá»nh kỳ sáșœ cĂł áșŁnh hưá»ng tĂch cá»±c Äáșżn sức khá»e xÆ°ÆĄng cá»§a chĂșng ta.
Do ÄĂł, trong viá»c chÄm sĂłc sức khá»e xÆ°ÆĄng cá»§a chĂșng ta, chĂșng ta nĂȘn xem xĂ©t táș„t cáșŁ cĂĄc yáșżu tá» quan trá»ng vĂ khĂŽng chá» táșp trung duy nháș„t vĂ o viá»c tiĂȘu thỄ sữa.






