Giá»i thiá»u
- GiáșŁm cĂąn lĂ má»t trong những mỄc tiĂȘu sức khá»e phá» biáșżn nháș„t hiá»n nay. Tuy nhiĂȘn, nhiá»u ngưá»i gáș·p khĂł khÄn trong viá»c duy trĂŹ cĂąn náș·ng sau khi ÄĂŁ giáșŁm. Má»t trong những yáșżu tá» Ăt ÄÆ°á»Łc chĂș Ăœ nhưng láșĄi cĂł áșŁnh hưá»ng lá»n Äáșżn quĂĄ trĂŹnh giáșŁm cĂąn lĂ giáș„c ngá»§.
- NghiĂȘn cứu cho tháș„y ráș±ng máș„t ngá»§ khĂŽng chá» áșŁnh hưá»ng Äáșżn sức khá»e tá»ng thá» mĂ cĂČn cĂł thá» dáș«n Äáșżn tÄng cĂąn trá» láșĄi. BĂ i viáșżt nĂ y sáșœ khĂĄm phĂĄ má»i liĂȘn há» giữa giáș„c ngá»§ vĂ cĂąn náș·ng, lĂœ do táșĄi sao máș„t ngá»§ cĂł thá» khiáșżn báșĄn tÄng cĂąn trá» láșĄi, vĂ cĂĄch cáșŁi thiá»n giáș„c ngá»§ Äá» há» trợ quĂĄ trĂŹnh giáșŁm cĂąn.
Má»i liĂȘn há» giữa giáș„c ngá»§ vĂ cĂąn náș·ng
Giáș„c ngá»§ ÄĂłng vai trĂČ quan trá»ng trong viá»c Äiá»u chá»nh nhiá»u chức nÄng sinh lĂœ cá»§a cÆĄ thá», bao gá»m cáșŁ sá»± trao Äá»i cháș„t vĂ Äiá»u hĂČa hormone. Khi báșĄn khĂŽng ngá»§ Äá»§ giáș„c, cÆĄ thá» sáșœ pháșŁn ứng theo nhiá»u cĂĄch cĂł thá» dáș«n Äáșżn tÄng cĂąn:
- Thay Äá»i hormone: Máș„t ngá»§ lĂ m giáșŁm mức leptin, hormone giĂșp kiá»m soĂĄt cáșŁm giĂĄc no, vĂ tÄng mức ghrelin, hormone kĂch thĂch cáșŁm giĂĄc ÄĂłi. Äiá»u nĂ y cĂł thá» dáș«n Äáșżn viá»c báșĄn cáșŁm tháș„y ÄĂłi hÆĄn vĂ Än nhiá»u hÆĄn.
- TÄng cưá»ng cáșŁm giĂĄc thĂšm Än: Thiáșżu ngá»§ cĂł thá» lĂ m tÄng cáșŁm giĂĄc thĂšm Än, Äáș·c biá»t lĂ Äá»i vá»i thá»±c pháș©m giĂ u carbohydrate vĂ cháș„t bĂ©o. NghiĂȘn cứu cho tháș„y ráș±ng những ngưá»i thiáșżu ngá»§ cĂł xu hưá»ng chá»n thá»±c pháș©m khĂŽng lĂ nh máșĄnh hÆĄn.
- GiáșŁm kháșŁ nÄng tiĂȘu hao nÄng lÆ°á»Łng: Máș„t ngá»§ cĂł thá» lĂ m giáșŁm tá»ng nÄng lÆ°á»Łng tiĂȘu hao hĂ ng ngĂ y, khiáșżn cÆĄ thá» báșĄn tiĂȘu thỄ Ăt calo hÆĄn so vá»i khi báșĄn ngá»§ Äá»§ giáș„c.
CÆĄ cháșż sinh lĂœ cá»§a viá»c tÄng cĂąn do máș„t ngá»§
Khi báșĄn khĂŽng ngá»§ Äá»§ giáș„c, cÆĄ thá» sáșœ tráșŁi qua má»t loáșĄt cĂĄc thay Äá»i sinh lĂœ cĂł thá» dáș«n Äáșżn tÄng cĂąn:
- TÄng cortisol: Máș„t ngá»§ cĂł thá» lĂ m tÄng mức cortisol, hormone stress, dáș«n Äáșżn viá»c tĂch trữ mụ bỄng vĂ tÄng cáșŁm giĂĄc thĂšm Än.
- KhĂł khÄn trong viá»c kiá»m soĂĄt cáșŁm xĂșc: Thiáșżu ngá»§ cĂł thá» lĂ m giáșŁm kháșŁ nÄng kiá»m soĂĄt cáșŁm xĂșc, dáș«n Äáșżn viá»c Än uá»ng khĂŽng kiá»m soĂĄt, Äáș·c biá»t lĂ trong những tĂŹnh huá»ng cÄng tháșłng.
- Thay Äá»i trong quĂĄ trĂŹnh trao Äá»i cháș„t: Máș„t ngá»§ cĂł thá» lĂ m giáșŁm kháșŁ nÄng cÆĄ thá» sá» dỄng insulin, dáș«n Äáșżn tÄng ÄÆ°á»ng huyáșżt vĂ tÄng nguy cÆĄ phĂĄt triá»n bá»nh tiá»u ÄÆ°á»ng loáșĄi 2.
NghiĂȘn cứu vá» giáș„c ngá»§ vĂ giáșŁm cĂąn
- Nhiá»u nghiĂȘn cứu ÄĂŁ chá» ra ráș±ng giáș„c ngá»§ cĂł áșŁnh hưá»ng lá»n Äáșżn quĂĄ trĂŹnh giáșŁm cĂąn. Má»t nghiĂȘn cứu cho tháș„y ráș±ng những ngưá»i ngá»§ Ăt hÆĄn 7 giá» má»i ÄĂȘm cĂł nguy cÆĄ cao hÆĄn trong viá»c tÄng cĂąn so vá»i những ngưá»i ngá»§ Äá»§ giáș„c.
- Má»t nghiĂȘn cứu khĂĄc cho tháș„y ráș±ng những ngưá»i tham gia chÆ°ÆĄng trĂŹnh giáșŁm cĂąn cĂł giáș„c ngá»§ cháș„t lÆ°á»Łng tá»t hÆĄn cĂł kháșŁ nÄng giáșŁm cĂąn thĂ nh cĂŽng cao hÆĄn.
CĂĄch cáșŁi thiá»n giáș„c ngá»§ Äá» há» trợ giáșŁm cĂąn
Äá» duy trĂŹ cĂąn náș·ng vĂ há» trợ quĂĄ trĂŹnh giáșŁm cĂąn, viá»c cáșŁi thiá»n cháș„t lÆ°á»Łng giáș„c ngá»§ lĂ ráș„t quan trá»ng. Dưá»i ÄĂąy lĂ má»t sá» cĂĄch Äá» cáșŁi thiá»n giáș„c ngá»§:
- Thiáșżt láșp thĂłi quen ngá»§ Äá»u Äáș·n: Äi ngá»§ vĂ thức dáșy vĂ o cĂčng má»t thá»i Äiá»m má»i ngĂ y giĂșp cÆĄ thá» thiáșżt láșp Äá»ng há» sinh há»c tá»± nhiĂȘn.
- TáșĄo mĂŽi trưá»ng ngá»§ thoáșŁi mĂĄi: ÄáșŁm báșŁo ráș±ng phĂČng ngá»§ tá»i, yĂȘn tÄ©nh vĂ cĂł nhiá»t Äá» thoáșŁi mĂĄi.
- GiáșŁm thiá»u tiáșżp xĂșc vá»i ĂĄnh sĂĄng xanh: TrĂĄnh sá» dỄng Äiá»n thoáșĄi, mĂĄy tĂnh hoáș·c xem TV Ăt nháș„t má»t giá» trưá»c khi Äi ngá»§.
- Thá»±c hiá»n cĂĄc hoáșĄt Äá»ng thư giĂŁn: Thá»±c hĂ nh yoga, thiá»n hoáș·c Äá»c sĂĄch trưá»c khi Äi ngá»§ cĂł thá» giĂșp giáșŁm cÄng tháșłng vĂ cáșŁi thiá»n giáș„c ngá»§.
- TrĂĄnh caffeine vĂ rÆ°á»Łu: Caffeine vĂ rÆ°á»Łu cĂł thá» lĂ m giĂĄn ÄoáșĄn giáș„c ngá»§, vĂŹ váșy nĂȘn háșĄn cháșż tiĂȘu thỄ chĂșng, Äáș·c biá»t lĂ vĂ o buá»i tá»i.
Káșżt luáșn
- Máș„t ngá»§ cĂł thá» lĂ má»t yáșżu tá» quan trá»ng dáș«n Äáșżn viá»c tÄng cĂąn trá» láșĄi sau khi giáșŁm cĂąn. Báș±ng cĂĄch hiá»u rĂ” má»i liĂȘn há» giữa giáș„c ngá»§ vĂ cĂąn náș·ng, báșĄn cĂł thá» thá»±c hiá»n cĂĄc biá»n phĂĄp Äá» cáșŁi thiá»n giáș„c ngá»§ cá»§a mĂŹnh, từ ÄĂł há» trợ quĂĄ trĂŹnh giáșŁm cĂąn hiá»u quáșŁ hÆĄn.
- HĂŁy nhá» ráș±ng giáș„c ngá»§ khĂŽng chá» lĂ má»t pháș§n cá»§a lá»i sá»ng lĂ nh máșĄnh mĂ cĂČn lĂ má»t yáșżu tá» thiáșżt yáșżu trong viá»c duy trĂŹ cĂąn náș·ng vĂ sức khá»e tá»ng thá».
TĂ i liá»u tham kháșŁo
- Sleep and Weight Loss Study | Nutrition
- Adequate sleep to improve the treatment of obesity – PMC
- Impact of insufficient sleep on total daily energy expenditure, food intake, and weight gain – PMC
- Does Insufficient Sleep Increase the Risk of Developing Insulin Resistance: A Systematic Review – PMC
- Effects of acute sleep loss on leptin, ghrelin, and adiponectin in adults with healthy weight and obesity: A laboratory study – PubMed






