Giá»i thiá»u
- Suy tháșn lĂ má»t trong những bá»nh lĂœ nghiĂȘm trá»ng áșŁnh hưá»ng Äáșżn sức khá»e cá»§a hĂ ng triá»u ngưá»i trĂȘn toĂ n tháșż giá»i. Cháșż Äá» Än uá»ng ÄĂłng vai trĂČ quan trá»ng trong viá»c quáșŁn lĂœ vĂ Äiá»u trá» bá»nh suy tháșn, nhưng cĂł ráș„t nhiá»u láș§m tưá»ng xung quanh váș„n Äá» nĂ y. Những hiá»u láș§m nĂ y khĂŽng chá» gĂąy ra sá»± hoang mang mĂ cĂČn cĂł thá» dáș«n Äáșżn những quyáșżt Äá»nh sai láș§m trong cháșż Äá» dinh dÆ°á»Ąng, lĂ m tráș§m trá»ng thĂȘm tĂŹnh tráșĄng bá»nh.
- Trong bĂ i viáșżt nĂ y, chĂșng ta sáșœ cĂčng nhau khĂĄm phĂĄ những láș§m tưá»ng nguy hiá»m vá» cháșż Äá» Än cho ngưá»i suy tháșn, từ ÄĂł giĂșp ngưá»i bá»nh cĂł cĂĄi nhĂŹn ÄĂșng ÄáșŻn hÆĄn vá» dinh dÆ°á»Ąng vĂ sức khá»e cá»§a mĂŹnh.
Láș§m tưá»ng 1: Ngưá»i bá»nh suy tháșn khĂŽng cáș§n Än uá»ng khoa há»c
Nhiá»u ngưá»i cho ráș±ng, khi ÄĂŁ máșŻc bá»nh suy tháșn, há» khĂŽng cáș§n pháșŁi chĂș Ăœ Äáșżn cháșż Äá» Än uá»ng vĂŹ tháșn ÄĂŁ khĂŽng cĂČn hoáșĄt Äá»ng hiá»u quáșŁ. Tuy nhiĂȘn, Äiá»u nĂ y hoĂ n toĂ n sai láș§m. Cháșż Äá» Än uá»ng khoa há»c vĂ hợp lĂœ cĂł thá» giĂșp lĂ m cháșm tiáșżn triá»n cá»§a bá»nh, giáșŁm thiá»u cĂĄc biáșżn chứng vĂ nĂąng cao cháș„t lÆ°á»Łng cuá»c sá»ng cho ngưá»i bá»nh.
TáșĄi sao cháșż Äá» Än uá»ng láșĄi quan trá»ng vá»i ngưá»i bá»nh suy tháșn?
- Há» trợ chức nÄng tháșn: Má»t cháșż Äá» Än uá»ng hợp lĂœ giĂșp giáșŁm táșŁi cho tháșn, từ ÄĂł há» trợ chức nÄng tháșn tá»t hÆĄn.
- Kiá»m soĂĄt cĂĄc yáșżu tá» nguy cÆĄ: Cháșż Äá» Än uá»ng khoa há»c giĂșp kiá»m soĂĄt huyáșżt ĂĄp, ÄÆ°á»ng huyáșżt vĂ cĂąn náș·ng, những yáșżu tá» nguy cÆĄ chĂnh dáș«n Äáșżn suy tháșn.
- Cung cáș„p dinh dÆ°á»Ąng cáș§n thiáșżt: Ngưá»i bá»nh cáș§n ÄáșŁm báșŁo cung cáș„p Äá»§ vitamin vĂ khoĂĄng cháș„t Äá» duy trĂŹ sức khá»e tá»ng thá».
Láș§m tưá»ng 2: Cáș§n hoĂ n toĂ n trĂĄnh thá»±c pháș©m chứa protein
Má»t trong những láș§m tưá»ng phá» biáșżn nháș„t lĂ ngưá»i bá»nh suy tháșn cáș§n hoĂ n toĂ n trĂĄnh thá»±c pháș©m chứa protein. Thá»±c táșż, protein lĂ má»t pháș§n thiáșżt yáșżu trong cháșż Äá» Än uá»ng, nhưng cáș§n pháșŁi ÄÆ°á»Łc kiá»m soĂĄt cháș·t cháșœ.
TáșĄi sao protein láșĄi quan trá»ng?
- Cung cáș„p nÄng lÆ°á»Łng: Protein lĂ nguá»n nÄng lÆ°á»Łng quan trá»ng cho cÆĄ thá», giĂșp duy trĂŹ sức khá»e vĂ hoáșĄt Äá»ng hĂ ng ngĂ y.
- Há» trợ phỄc há»i: Protein cáș§n thiáșżt cho viá»c phỄc há»i vĂ tĂĄi táșĄo táșż bĂ o, Äáș·c biá»t lĂ trong quĂĄ trĂŹnh Äiá»u trá» bá»nh.
CĂĄch kiá»m soĂĄt lÆ°á»Łng protein
- Lá»±a chá»n nguá»n protein cháș„t lÆ°á»Łng: NĂȘn ưu tiĂȘn protein từ nguá»n Äá»ng váșt như thá»t náșĄc, cĂĄ, trứng vĂ sữa ÄĂŁ tĂĄch bĂ©o.
- Theo dĂ”i lÆ°á»Łng protein: Ngưá»i bá»nh nĂȘn tham kháșŁo Ăœ kiáșżn bĂĄc sÄ© hoáș·c chuyĂȘn gia dinh dÆ°á»Ąng Äá» xĂĄc Äá»nh lÆ°á»Łng protein phĂč hợp vá»i tĂŹnh tráșĄng sức khá»e cá»§a mĂŹnh.
Láș§m tưá»ng 3: Táș„t cáșŁ cĂĄc loáșĄi trĂĄi cĂąy Äá»u tá»t cho ngưá»i suy tháșn
Nhiá»u ngưá»i nghÄ© ráș±ng trĂĄi cĂąy lĂ thá»±c pháș©m tá»t cho sức khá»e vĂ cĂł thá» Än thoáșŁi mĂĄi. Tuy nhiĂȘn, khĂŽng pháșŁi táș„t cáșŁ cĂĄc loáșĄi trĂĄi cĂąy Äá»u phĂč hợp cho ngưá»i bá»nh suy tháșn, Äáș·c biá»t lĂ những loáșĄi trĂĄi cĂąy chứa nhiá»u kali.
Những trĂĄi cĂąy cáș§n háșĄn cháșż
- Chuá»i: Chứa lÆ°á»Łng kali cao, cĂł thá» gĂąy tÄng kali mĂĄu.
- Cam: CĆ©ng chứa nhiá»u kali vĂ cĂł thá» gĂąy ĂĄp lá»±c lĂȘn tháșn.
- Nho: Nho khĂŽ vĂ nho tÆ°ÆĄi Äá»u chứa lÆ°á»Łng kali cao.
Những trĂĄi cĂąy an toĂ n hÆĄn
- TĂĄo: GiĂ u cháș„t chá»ng oxy hĂła vĂ Ăt kali.
- Viá»t quáș„t: Chứa nhiá»u vitamin vĂ cháș„t xÆĄ, tá»t cho sức khá»e tháșn.
- DĂąu tĂąy: CĆ©ng lĂ má»t lá»±a chá»n tá»t vá»i lÆ°á»Łng kali tháș„p.
Láș§m tưá»ng 4: Uá»ng nhiá»u nưá»c lĂ tá»t cho ngưá»i suy tháșn
Nhiá»u ngưá»i cho ráș±ng uá»ng nhiá»u nưá»c sáșœ giĂșp tháșn hoáșĄt Äá»ng tá»t hÆĄn. Tuy nhiĂȘn, Äá»i vá»i ngưá»i bá»nh suy tháșn, viá»c kiá»m soĂĄt lÆ°á»Łng nưá»c uá»ng vĂ o lĂ ráș„t quan trá»ng.
TáșĄi sao cáș§n háșĄn cháșż nưá»c?
- TĂch nưá»c: Khi tháșn khĂŽng hoáșĄt Äá»ng hiá»u quáșŁ, viá»c uá»ng quĂĄ nhiá»u nưá»c cĂł thá» dáș«n Äáșżn tĂŹnh tráșĄng tĂch nưá»c, gĂąy phĂč ná» vĂ tÄng huyáșżt ĂĄp.
- Ăp lá»±c lĂȘn tháșn: Nưá»c dư thừa cĂł thá» táșĄo ĂĄp lá»±c lĂȘn tháșn, lĂ m tĂŹnh tráșĄng bá»nh trá» nĂȘn nghiĂȘm trá»ng hÆĄn.
LÆ°á»Łng nưá»c khuyáșżn nghá»
Ngưá»i bá»nh suy tháșn nĂȘn tham kháșŁo Ăœ kiáșżn bĂĄc sÄ© Äá» xĂĄc Äá»nh lÆ°á»Łng nưá»c cáș§n thiáșżt, thưá»ng lĂ từ 300-500ml/ngĂ y tĂčy thuá»c vĂ o tĂŹnh tráșĄng bá»nh.
Láș§m tưá»ng 5: Thá»±c pháș©m cháșż biáșżn sáș”n khĂŽng áșŁnh hưá»ng Äáșżn sức khá»e tháșn
Nhiá»u ngưá»i nghÄ© ráș±ng thá»±c pháș©m cháșż biáșżn sáș”n lĂ tiá»n lợi vĂ khĂŽng gĂąy háșĄi cho sức khá»e. Tuy nhiĂȘn, thá»±c pháș©m cháșż biáșżn sáș”n thưá»ng chứa nhiá»u muá»i, ÄÆ°á»ng vĂ cháș„t báșŁo quáșŁn, cĂł thá» gĂąy háșĄi cho tháșn.
TĂĄc háșĄi cá»§a thá»±c pháș©m cháșż biáșżn sáș”n
- Natri cao: Thá»±c pháș©m cháșż biáșżn sáș”n thưá»ng chứa lÆ°á»Łng natri cao, cĂł thá» gĂąy tÄng huyáșżt ĂĄp vĂ tĂch nưá»c.
- Cháș„t báșŁo quáșŁn: Nhiá»u loáșĄi thá»±c pháș©m cháșż biáșżn sáș”n chứa cháș„t báșŁo quáșŁn cĂł thá» gĂąy háșĄi cho tháșn.
Lá»±a chá»n thá»±c pháș©m an toĂ n
- Ngưá»i bá»nh nĂȘn ưu tiĂȘn thá»±c pháș©m tÆ°ÆĄi sá»ng, tá»± cháșż biáșżn táșĄi nhĂ Äá» kiá»m soĂĄt tá»t hÆĄn vá» cháș„t lÆ°á»Łng dinh dÆ°á»Ąng.
Láș§m tưá»ng 6: KhĂŽng cáș§n theo dĂ”i lÆ°á»Łng muá»i trong cháșż Äá» Än
Má»t sá» ngưá»i bá»nh suy tháșn cho ráș±ng há» khĂŽng cáș§n pháșŁi theo dĂ”i lÆ°á»Łng muá»i trong cháșż Äá» Än uá»ng. Tuy nhiĂȘn, viá»c kiá»m soĂĄt lÆ°á»Łng muá»i lĂ ráș„t quan trá»ng Äá» báșŁo vá» sức khá»e tháșn.
TáșĄi sao cáș§n háșĄn cháșż muá»i?
- TÄng huyáșżt ĂĄp: Muá»i cĂł thá» lĂ m tÄng huyáșżt ĂĄp, gĂąy ĂĄp lá»±c lĂȘn tháșn.
- TĂch nưá»c: LÆ°á»Łng muá»i cao cĂł thá» dáș«n Äáșżn tĂŹnh tráșĄng tĂch nưá»c, gĂąy phĂč ná».
LÆ°á»Łng muá»i khuyáșżn nghá»
- Ngưá»i bá»nh suy tháșn nĂȘn háșĄn cháșż lÆ°á»Łng muá»i dưá»i 2.000mg/ngĂ y (tÆ°ÆĄng ÄÆ°ÆĄng khoáșŁng 5g muá»i) vĂ nĂȘn tham kháșŁo Ăœ kiáșżn bĂĄc sÄ© Äá» cĂł cháșż Äá» Än phĂč hợp.
Láș§m tưá»ng 7: Cháșż Äá» Än cho ngưá»i suy tháșn khĂŽng cáș§n thay Äá»i theo giai ÄoáșĄn bá»nh
Nhiá»u ngưá»i cho ráș±ng cháșż Äá» Än cho ngưá»i suy tháșn lĂ cá» Äá»nh vĂ khĂŽng cáș§n thay Äá»i theo giai ÄoáșĄn bá»nh. Tuy nhiĂȘn, cháșż Äá» Än cáș§n ÄÆ°á»Łc Äiá»u chá»nh theo từng giai ÄoáșĄn cá»§a bá»nh.
TáșĄi sao cáș§n Äiá»u chá»nh cháșż Äá» Än?
- TĂŹnh tráșĄng sức khá»e thay Äá»i: Khi bá»nh tiáșżn triá»n, nhu cáș§u dinh dÆ°á»Ąng vĂ lÆ°á»Łng cháș„t cáș§n háșĄn cháșż cĆ©ng thay Äá»i.
- Tá»i ưu hĂła Äiá»u trá»: Äiá»u chá»nh cháșż Äá» Än giĂșp tá»i ưu hĂła hiá»u quáșŁ Äiá»u trá» vĂ nĂąng cao cháș„t lÆ°á»Łng cuá»c sá»ng.
CĂĄch Äiá»u chá»nh cháșż Äá» Än
Ngưá»i bá»nh nĂȘn thưá»ng xuyĂȘn tham kháșŁo Ăœ kiáșżn bĂĄc sÄ© hoáș·c chuyĂȘn gia dinh dÆ°á»Ąng Äá» cĂł cháșż Äá» Än phĂč hợp vá»i từng giai ÄoáșĄn bá»nh.
Káșżt luáșn
- Cháșż Äá» Än uá»ng ÄĂłng vai trĂČ quan trá»ng trong viá»c quáșŁn lĂœ vĂ Äiá»u trá» bá»nh suy tháșn. Viá»c hiá»u rĂ” những láș§m tưá»ng nguy hiá»m vá» cháșż Äá» Än sáșœ giĂșp ngưá»i bá»nh cĂł cĂĄi nhĂŹn ÄĂșng ÄáșŻn hÆĄn vĂ ÄÆ°a ra những quyáșżt Äá»nh hợp lĂœ cho sức khá»e cá»§a mĂŹnh.
- HĂŁy luĂŽn tham kháșŁo Ăœ kiáșżn bĂĄc sÄ© hoáș·c chuyĂȘn gia dinh dÆ°á»Ąng Äá» xĂąy dá»±ng cháșż Äá» Än uá»ng phĂč hợp vĂ an toĂ n.
TĂ i liá»u tham kháșŁo
- National Kidney Foundation – Carbohydrate Counting with Chronic Kidney Disease
- National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases – High Blood Pressure & Kidney Disease






